Verliezen van Vruchtwater: Oorzaken, Herkenning en Gevolgen

Het breken van de vliezen, waarbij vruchtwater vrijkomt, is een veelvoorkomend fenomeen rondom de bevalling. Echter, wanneer dit vroegtijdig in de zwangerschap gebeurt, kan dit leiden tot specifieke situaties en risico's.

De Functie van de Vliezen en Vruchtwater

Tijdens de zwangerschap worden de baby en het vruchtwater omgeven door de zogenaamde vliezen. Deze vliezen bieden bescherming tegen ziektekiemen en vormen een essentieel onderdeel van de zwangerschapsomgeving. Het vruchtwater zelf speelt een cruciale rol in de ontwikkeling van de baby: het beschermt tegen schokken, helpt bij het handhaven van een constante temperatuur en bevordert de bewegingsvrijheid van de foetus.

Vroegtijdig Gebroken Vliezen (PPROM)

Wanneer de vliezen breken vóór de 37e week van de zwangerschap, spreken we van vroegtijdig gebroken vliezen, ook wel bekend onder de Engelse afkorting PPROM (Preterm Pre-labor Rupture of Membranes). In dit stadium is de baby nog niet volledig volgroeid, wat specifieke aandacht en zorg vereist.

Oorzaken van Vroegtijdig Gebroken Vliezen

De oorzaak van vroegtijdig gebroken vliezen is niet altijd eenduidig vast te stellen. Mogelijke oorzaken zijn:

• Een aangelegde zwakke plek in de vliezen.
• Een sluimerende ontsteking in de baarmoeder.
• Een opruimreactie in het lichaam, waarbij enzymen de vliezen kunnen aantasten.
• Bepaalde infecties met bacteriën of andere kiemen.
• Druk veroorzaakt door harde buiken.
• Druk door een grote baby.
• Te veel vruchtwater in de vruchtwaterzak, wat de druk op de vliezen verhoogt.
• Gebruik van bepaalde medicijnen, zoals ACE-remmers (enalapril, captopril) of niet-steroïde anti-inflammatoire preparaten (NSAID's) laat in de zwangerschap.

In sommige gevallen, zoals bij het syndroom van Potter, waarbij de foetus geen of ernstig misvormde nieren heeft, kan er te weinig vruchtwater zijn door onvoldoende urineproductie, wat indirect verband kan houden met vroegtijdig gebroken vliezen.

Symptomen en Herkenning van Vruchtwaterverlies

Het meest kenmerkende symptoom van gebroken vliezen is vochtverlies uit de vagina dat u niet kunt ophouden, in tegenstelling tot urine. De hoeveelheid en wijze van verlies kunnen variëren:

• Een plotselinge golf vruchtwater.
• Vruchtwaterverlies in kleine beetjes.
• Een geleidelijke, langzame stroom.
• Slechts enkele druppels per keer.

De kleur van het vruchtwater is doorgaans helder, soms met witte vlokken (huidschilfers en talg). Als de baby in het vruchtwater heeft gepoept, kan het groen of bruin zijn. Vermenging met bloed kan het roze van kleur maken. Vruchtwater heeft een kenmerkende, licht zoetige geur die verschilt van urine. Bij twijfel is het altijd raadzaam om contact op te nemen met de verloskundige.

Onderzoek bij Twijfel

Bij twijfel over vruchtwaterverlies kan de verloskundige verschillende onderzoeken uitvoeren:

• PH-test: Meet de zuurgraad van het vocht. Vruchtwater is zuurder dan urine.
• Varentest: Een druppel vocht wordt onder de microscoop bekeken; vruchtwater vormt structuren die lijken op een varenblad.
• Speculumonderzoek: Met een speculum wordt de vagina geïnspecteerd om te zien of er vocht uit de baarmoeder komt.

Een echo kan niet met zekerheid aantonen of de vliezen gebroken zijn.

Gevolgen van Vroegtijdig Gebroken Vliezen

Het vroegtijdig breken van de vliezen kan leiden tot verschillende gevolgen:

• Hoger risico op infecties: De natuurlijke barrière van de vliezen is doorbroken, wat de kans op infecties voor zowel moeder als baby vergroot. Dit risico neemt toe als er na het breken van de vliezen vaginaal onderzoek heeft plaatsgevonden.
• Vroeggeboorte: Het breken van de vliezen kan een signaal zijn dat de bevalling op gang komt, wat kan leiden tot een vroeggeboorte.
• Verstoorde ontwikkeling van de baby: Vooral bij breken van de vliezen vóór 22 weken zwangerschapsduur kan dit de ontwikkeling van de baby beïnvloeden.
• Longhypoplasie: Bij te weinig vruchtwater, wat kan optreden na het breken van de vliezen, kunnen de longen van de foetus onvoldoende rijpen, met ademhalingsproblemen na de geboorte tot gevolg.
• Andere misvormingen: Minder vruchtwater kan leiden tot beperkte bewegingsruimte, wat de ontwikkeling van ledematen en het voorkomen van misvormingen kan beïnvloeden.

Medische Benadering en Behandeling

Bij vroegtijdig gebroken vliezen is opname in het ziekenhuis vaak noodzakelijk, vooral als de zwangerschapsduur minder dan 37 weken is. De medische benadering richt zich op het minimaliseren van risico's en het waar mogelijk uitstellen van de bevalling.

Opname en Monitoring

Patiënten met vroegtijdig gebroken vliezen worden vaak opgenomen in het ziekenhuis voor nauwkeurige monitoring. Dit omvat:

• Controles: Regelmatige controles van de temperatuur (rectaal), hartslag van de moeder en de baby, en de kleur van het vruchtwater.
• Kweken: Afname van kweken uit de vagina en anus om de aanwezigheid van bacteriën, zoals groep B-streptokokken, te detecteren die infecties kunnen veroorzaken.
• Echografisch onderzoek: Beoordeling van de groei en conditie van de baby.
• Cardiotocografie (CTG): Registratie van de hartslag van de baby en de weeënactiviteit.

Behandeling van Infecties en Weeënremming

Indien een infectie wordt vastgesteld, wordt deze behandeld met medicatie. Als de weeën voor de 34e week van de zwangerschap beginnen, wordt geprobeerd deze te remmen met medicatie via een infuus. Wanneer de weeën niet geremd kunnen worden, of indien er sprake is van een infectie, kan besloten worden de bevalling te laten plaatsvinden.

Ondersteuning van Longrijping

Om de longontwikkeling van vroeggeboren baby's te bevorderen, kan de moeder medicatie (zoals Aacidexam) toegediend krijgen om de longrijping te versnellen. Dit gebeurt meestal via injecties en kan leiden tot een tijdelijk verminderd gevoel van de baby's bewegingen.

Keizersnede

In geval van een infectie die de geboorte noodzakelijk maakt en waarbij de baarmoeder nog niet rijp is, kan een keizersnede worden uitgevoerd.

Gebroken Vliezen na 37 Weken

Wanneer de vliezen breken na 37 weken zwangerschap, wordt dit beschouwd als 'voortijdig gebroken vliezen' in de context van de normale zwangerschapsduur. Dit gebeurt bij ongeveer 10% van de bevallingen.

Vliezen Gebroken met Weeën

In de meeste gevallen (ongeveer 90%) begint de bevalling met weeën, waarbij de vliezen later in het proces breken. Dit kan worden veroorzaakt door:

• Enzymen die geactiveerd worden tijdens het bevallingsproces en de vruchtwaterzak verzwakken.
• Hormonen die de vruchtwaterzak verzwakken.
• Druk van de samentrekkingen van de baarmoeder.

Vliezen Gebroken zonder Weeën

Bij de overige 10% van de bevallingen breken de vliezen spontaan zonder dat er weeën zijn begonnen. Mogelijke oorzaken hiervan zijn:

• Vroegtijdige activering van enzymen die de vruchtwaterzak verzwakken.
• Druk door harde buiken.
• Druk door een grote baby.
• Te veel vruchtwater.
• Infecties.

Meestal komen de weeën binnen 24 uur na het breken van de vliezen op gang. Als dit niet gebeurt, kan in het ziekenhuis besloten worden de bevalling in te leiden.

Risico's en Leefregels

Bij gebroken vliezen, met name vroegtijdig, zijn er leefregels en adviezen om de risico's te verkleinen:

• Bedrust: In principe wordt bedrust geadviseerd, hoewel de arts specifieke instructies zal geven.
• Hygiëne: Om infectiegevaar te minimaliseren, wordt aangeraden niet meer in bad te gaan en geen gemeenschap meer te hebben.

Wanneer de Verloskundige Bellen?

U dient onmiddellijk contact op te nemen met de verloskundige in de volgende situaties:

• Vliezen breken vóór 37 weken zwangerschap.
• Het vruchtwater heeft een groene of bruine kleur (dit kan duiden op meconium, de eerste ontlasting van de baby).
• U twijfelt of het om vruchtwater of urine gaat.
• Er is sprake van bloedverlies.
• U ervaart koorts of andere tekenen van infectie.
• De baby beweegt minder dan normaal.
• Het hoofd van de baby is nog niet ingedaald en de vliezen breken (om het risico op navelstrengprolaps te voorkomen).

tags: #vruchtwater #in #delen #verliezen