Na een bevalling kunnen vrouwen te maken krijgen met diverse klachten, waaronder problemen met plassen. Dit kan variëren van moeilijkheden bij het uitplassen tot urineverlies. Het is een veelvoorkomend probleem dat vaak verband houdt met de veranderingen die het lichaam tijdens en na de zwangerschap ondergaat.
Oorzaken van Moeilijkheden bij het Plassen na de Bevalling
Er zijn verschillende redenen waarom vrouwen na de bevalling moeite kunnen hebben met plassen:
Verzwakking van de Bekkenbodemspieren
De bekkenbodemspieren spelen een cruciale rol bij het ophouden van urine, ontlasting en winderigheid. Tijdens de zwangerschap verslappen deze spieren onder invloed van hormonen en toenemende druk op de bekkenbodem. Na een bevalling hebben deze spieren tijd nodig om te herstellen en weer op lengte te komen. Soms kan deze verzwakking leiden tot urineverlies, ook wel stressincontinentie genoemd, wat zich kan manifesteren bij lachen, niezen, hoesten of sporten.
Trauma en Zwelling tijdens de Bevalling
De bevalling zelf kan leiden tot druk op de plasbuis, waardoor deze kan oprekken of er vochtophoping (oedeem) rondom kan ontstaan. Ook kan er een wond in de baarmoederwand ontstaan waar de placenta zat. Als de blaas te vol is, kan dit de samentrekking van de baarmoeder belemmeren, wat belangrijk is voor het beperken van bloedverlies. Een overrekte blaas die te veel urine heeft bevat, kan ook moeite hebben om weer normaal te functioneren.
Zwangerschapsgerelateerde Veranderingen
De zwangerschap ontspant ook de buikspieren. Na de bevalling is het belangrijk om weer sterke buikspieren te krijgen, die een rol spelen bij veel bewegingen. Echter, buikspieroefeningen mogen niet binnen de eerste zes weken na de bevalling worden hervat, om het lichaam de nodige rust te geven.
Pijn en Angst na de Bevalling
De eerste keer ontlasting maken na de bevalling kan pijnlijk zijn, zeker bij hechtingen of zwellingen in het schaamgebied. Dit kan leiden tot angst en het uitstellen van de stoelgang. Ook urineren kan pijnlijk zijn, vooral bij kleine scheurtjes in het slijmvlies van de schaamlippen, zwelling van de schaamstreek of als het plassen minder vlot gaat.
Symptomen en Wanneer Hulp Zoeken
Het is belangrijk om alert te zijn op de volgende signalen:
- Moeilijkheden bij het volledig leegplassen van de blaas.
- Urineverlies bij lachen, niezen of hoesten (stressincontinentie).
- Het gevoel hebben dat de blaas niet goed werkt, ondanks dat er geplast is.
- Pijn of een branderig gevoel tijdens het plassen.
- Geen controle hebben over de plas of ontlasting.
- Loze aandrang: het gevoel hebben te moeten plassen of poepen, maar er komt niets.
- Drie dagen na de bevalling nog niet gepoept hebben.
- Buikpijn.
- Merkbare ontlasting die uit de vagina komt.
- Bloeding uit de anus (niet gerelateerd aan aambeien).
Meestal verdwijnen deze klachten binnen enkele dagen tot weken vanzelf. Echter, als de problemen aanhouden, is het raadzaam om contact op te nemen met een zorgverlener.
Behandeling en Zelfzorg
Er zijn verschillende benaderingen om problemen met plassen na de bevalling aan te pakken:
Zelfkatheterisatie
In sommige gevallen, wanneer de blaas niet goed geleegd kan worden, kan zelfkatheterisatie noodzakelijk zijn. Dit houdt in dat de blaas regelmatig wordt geleegd met behulp van een dun slangetje (katheter). Dit wordt meestal aangeleerd door een verpleegkundige en kan thuis worden uitgevoerd.
Wow! Baby geboren in vliegtuig
Hoe Zelfkatheterisatie Werkt:
- Probeer eerst op de normale manier te plassen.
- Zet alle benodigdheden klaar: maatbekertje, katheter, natte gazen.
- Was de handen grondig met water en zeep.
- Reinig het gebied rondom de plasbuis met water en natte gazen, van voren naar achteren.
- Spreid de schaamlippen en breng de katheter voorzichtig in de plasbuis. Een spiegel kan hierbij helpen.
- Laat de katheter buigen richting het maatbekertje in het toilet, zodat de urine kan aflopen.
- Verwijder de katheter zodra er geen urine meer uitkomt.
- Gooi de gebruikte katheter weg.
- Was opnieuw de handen.
De frequentie van katheterisatie hangt af van de hoeveelheid achtergebleven urine in de blaas. Het is belangrijk om de urine op te vangen en te meten.
Bekkenbodemoefeningen
Regelmatige bekkenbodemoefeningen zijn essentieel voor het herstel. Deze oefeningen helpen de spieren te versterken en de controle over de blaas te verbeteren. Het is aan te raden om vaste momenten op de dag in te plannen voor deze oefeningen, bijvoorbeeld tijdens het verschonen van de baby.
Adviezen voor het Dagelijks Leven
- Drink voldoende: Zorg voor een normale vochtinname van 1,5 tot 2 liter per dag. Minder drinken helpt niet tegen urineverlies.
- Goede toiletroutine: Ga naar het toilet zodra je aandrang voelt en stel dit niet uit.
- Ontspanning tijdens het plassen: Ga rechtop zitten, kantel het bekken naar voren, ontspan de bekkenbodem en laat de blaas het werk doen. Persen is niet nodig.
- Vezelrijke voeding en voldoende drinken: Dit helpt om de stoelgang soepel te houden en obstipatie te voorkomen, wat incontinentieklachten kan verergeren.
- Beperk cafeïne: Koffie en andere cafeïnehoudende dranken kunnen de aandrang verhogen.
- Afvallen bij overgewicht: Extra kilo's verhogen de druk in de buikholte, wat de kans op urineverlies vergroot.
- Niet roken: Roken is ongezond en kan leiden tot hoesten, wat urineverlies kan veroorzaken.
- Gebruik van een tampon: Tijdens activiteiten zoals sporten kan een tampon helpen de plasbuis te ondersteunen en urineverlies te voorkomen.
Medische Behandeling
Indien bekkenfysiotherapie niet voldoende helpt, zijn er verdere behandelopties:
- Bekkenfysiotherapie: Een gespecialiseerde fysiotherapeut begeleidt bij specifieke oefeningen om de bekkenbodemspieren te versterken. Dit is vaak de eerste keuze en werkt bij veel vrouwen effectief.
- Incontinentiebandje: Bij ernstige klachten kan een chirurgische ingreep met een incontinentiebandje onder de plasbuis uitkomst bieden.
- Medicijnen: Hoewel er geen medicijnen zijn die specifiek voor stressincontinentie na de bevalling worden voorgeschreven, zijn er wel medicijnen voor urge-incontinentie. Oestrogenenzalf kan soms worden voorgeschreven aan vrouwen na de menopauze.
Het is belangrijk om open te communiceren met je verloskundige, gynaecoloog of huisarts over eventuele problemen. Schaamte is niet nodig, aangezien incontinentie vaak goed te behandelen is.