De eerste echo is een bijzonder moment in de zwangerschap, waarop aanstaande ouders hun baby voor het eerst kunnen zien. Deze echo vindt plaats tussen de 7 en 11 weken zwangerschap. Gedurende de zwangerschap worden er meerdere echo's gemaakt, maar op verzoek zijn ook altijd extra echo's mogelijk.
Wat kunt u verwachten tijdens een echo?
De meeste zwangerschapsecho's worden in de eigen praktijk gemaakt. Specialistische echo's, zoals de 13- en 20-weken echo, vinden plaats in het echocentrum Echopunt. Tijdens de echo kunt u meekijken op een grote tv en ontvangt u altijd een foto mee naar huis. Echo's zijn onschadelijk voor de zwangerschap.
Verschillende soorten echo's
Er zijn diverse soorten echo's die tijdens de zwangerschap worden uitgevoerd, elk met een specifiek doel:
De eerste echo (Vitaliteitsecho)
De eerste echo, vaak rond de 8 weken zwangerschap, staat bekend als de vitaliteitsecho. Deze echo geeft een eerste indruk van de zwangerschap. De echoscopist controleert of de zwangerschap intact is, of het vruchtje zich goed heeft ingenesteld en of het hartje klopt. Ook wordt vastgesteld of het om een eenling- of meerlingzwangerschap gaat. Hoewel de baby nog klein is, kan het zien van het kloppende hartje veel rust en zekerheid bieden aan aanstaande ouders.
De Termijnecho (10-12 weken)
Rond de 10 tot 12 weken zwangerschap wordt de termijnecho gemaakt. Het hoofddoel hiervan is het nauwkeurig vaststellen van de zwangerschapsduur en de uitgerekende datum. Tot de 12e week groeien foetussen in hetzelfde tempo, waardoor de echoscopist aan de hand van de meting de zwangerschapsduur kan bepalen. Tijdens deze echo zijn de armpjes, beentjes en het kloppende hartje van de baby al zichtbaar. Na deze echo neemt de kans op een miskraam aanzienlijk af.
De 13-wekenecho (Structureel Echoscopisch Onderzoek - SEO)
Sinds september 2021 is de 13-wekenecho onderdeel van een onderzoek naar lichamelijke afwijkingen bij de baby. Deze echo, die plaatsvindt tussen de 12+3 en 14+3 weken zwangerschap, is een vroege screeningsecho bedoeld om mogelijke lichamelijke afwijkingen op te sporen. De echoscopist beoordeelt de ontwikkeling van organen, zoals hartkamers, hersenhelften, nieren en blaas. Deelname aan deze echo is vrijwillig en maakt deel uit van de IMITAS studie. De uitslag kan leiden tot vervolgonderzoek indien er twijfel is of afwijkingen worden geconstateerd.
De 20-wekenecho (Structureel Echoscopisch Onderzoek - SEO)
De 20-wekenecho, ook wel screeningsecho genoemd, wordt uitgevoerd tussen de 18+0 en 21+0 weken zwangerschap, bij voorkeur rond week 19. Dit is een uitgebreide medische echo waarbij de echoscopist de baby grondig onderzoekt op lichamelijke afwijkingen, zoals een open ruggetje, gespleten lip, hartafwijkingen of problemen met de nieren of botten. Tevens wordt de groei van de baby, de hoeveelheid vruchtwater en de ligging van de placenta gecontroleerd. Indien er iets afwijkends wordt gezien, wordt vervolgonderzoek aangeboden.
De 20 wekenecho is een onderzoek om afwijkingen bij een ongeboren kind op te sporen | UMC Utrecht
Afkortingen op de echo
Tijdens een echo kunnen diverse afkortingen op het scherm verschijnen. Hieronder een uitleg van de meest voorkomende:
- EDLM (Eerste Dag van de Laatste Menstruatie): De eerste dag van je laatste menstruatie.
- G/P (Gravida/Para): Hoeveel keer je zwanger bent geweest (Gravida) en hoeveel keer je bevallen bent (Para).
- A terme: Je uitgerekende datum.
- CRL (Crown Rump Length): De lengte van hoofd tot stuit van de baby.
- BPD (BiParietale Diameter): De afstand van oor tot oor van het hoofdje.
- HC (Head Circumference): De hoofdomtrek.
- AC (Abdominal Circumference): De buikomtrek.
- FL (Femur Length): De lengte van het dijbeenbot.
- EFW (Estimated Fetal Weight): Het geschatte gewicht van de baby op het moment van de meting.
- Vrw (Vruchtwater): De hoeveelheid vruchtwater.
Inwendige en uitwendige echo's
Echo's kunnen op twee manieren worden gemaakt: inwendig (via de vagina) of uitwendig (via de buik). Een inwendige echo wordt vaak gebruikt bij vroege echo's, omdat de geluidsgolven hierbij dichter bij het doel komen. Bij een uitwendige echo wordt speciale gel op de buik aangebracht om de geluidsgolven door te geven. Termijnecho's vinden meestal uitwendig plaats.
Pretecho's
Naast medische echo's bieden sommige praktijken, zoals LIVA Geboortezorg, ook pretecho's aan. Dit zijn niet-medische echo's die puur bedoeld zijn om van de baby te genieten. Hieronder vallen:
- Vroege echo: Vanaf 7 weken voor een eerste kijkje.
- Geslachtsbepaling: Vanaf 14 weken om te ontdekken of het een jongen of meisje wordt.
- 2D echo: De klassieke zwart-wit echo voor een profielbeeld.
- 3D/4D echo: Een gedetailleerde weergave van de baby in beweging.
Na een pretecho ontvangt u geprinte foto's en bewegende beelden op USB, zodat u thuis extra kunt genieten van uw kindje.
Verzekering en vergoeding
De meeste medische zwangerschapsecho's, waaronder de termijnecho, 13-weken echo en 20-weken echo, worden vergoed door de zorgverzekering als onderdeel van het basispakket. Voor pretecho's is dit niet het geval; deze dient u zelf te betalen.
Belangrijk om te weten
- Echo's zijn niet verplicht. U heeft het recht op niet-weten en autonomie, en mag zelf beslissen welke onderzoeken u wel of niet wilt ondergaan.
- Voor een optimale beeldvorming bij bepaalde echo's (zoals de termijn- en 13-wekenecho) kan gevraagd worden om niet vooraf te plassen.
- De uitgerekende datum is een indicatie; de meeste baby's worden geboren tussen 37 en 42 weken zwangerschap.
- Het is mogelijk dat niet alle lichamelijke afwijkingen met echo's worden gezien.