Van Flesvoeding naar Groentepotjes: Een Gids voor Jonge Ouders

Toen ik moeder werd, wist ik één ding zeker: ik zou de groentehapjes voor mijn kindjes lekker zelf gaan maken. Want als je zelf niet uit pakjes of blik kookt, dan schotel je je kleintje al helemaal geen babyvoeding uit een potje voor. Potjesvoeding is slecht, dat dacht ik altijd. Vergelijkbaar met groente uit blik; totaal niet vers en volgestopt met conserveringsmiddelen. Niet bepaald een goede basis voor het creëren van gezonde eetgewoontes bij mijn uk. En ik wilde mijn baby graag het allerbeste én lekkerste prakje geven en was meer dan bereid om daar langer voor in de keuken te staan.

In de praktijk bleek dat dit mooi geschetste beeld echter niet altijd haalbaar. Kooktijd betekende hier in huis namelijk jengeltijd. Want weet je dat een potje babyvoeding eigenlijk een soort verkapte sterrenmaaltijd is?

De Oorsprong van Babyvoeding: Van Boer tot Potje

Daar kwamen Cynthia en ik vorige week achter toen we te gast waren op het oogstfeest van Olvarit in België. Bij hoge uitzondering werden we ontvangen op het land van een doperwten boer, waar het tot stand komen van de kant-en-klare baby maaltijden allemaal begint. Bijzonder, omdat er veel strengere eisen gesteld worden aan de groentes die voor babyvoeding gebruikt worden dan aan de groentes die bestemd zijn voor de ‘gewone’ consument. De doperwten krijgen hier een heuse VIP treatment.

“We planten de gewassen op een perceel in de streek waar zij zich het allerlekkerst voelen en met veel vruchtbare grond”, legt de boer uit. “Dat stuk grond mag absoluut niet in de buurt van een snelweg liggen. Ook moet de fabriek waar de groentes verder bereid worden dichtbij zijn. Want tussen het moment van oogsten en verwerken mag maximaal 2 uur tijd zitten. We noemen deze doperwten daarom ook wel speedy peas,” grapt de boer.

En ook het oogsten gebeurt veel zorgvuldiger. “De machine wordt zo afgesteld dat er geen kans is op vreemde ‘bij-oogst’ zoals stukken steen.”

De Bereiding van Babyvoeding: Koken, Stomen en Blenden

Cynthia en ik plukten de grootste, mooiste bonen en met onze verse oogst raceten we terug naar de hostellerie waar we de prakjes gingen maken. In de keuken wacht Caspar Bürgi, chef-kok, tv-kok (o.a. Koffietijd) én huiskok van Olvarit. Terwijl we de bonen doppen, vertelt hij dat de groentes in potjesvoeding altijd gestoomd worden. “Zo blijven bij de bereiding bijna alle vitamines en mineralen bewaard. Die lossen namelijk op in water. Als je groente kookt, gaan er een heleboel vitamines verloren.”

En dus gingen onze doperwten samen met wat aardappels de stoomoven in. De kipfilet werd gepocheerd en daarna ging alles in een soort blender die er babyvoeding van maakt. We voegden ook nog wat avocado en verse muntblaadjes toe.

Variatie en Smaakontwikkeling: De Rol van Babyvoeding

“Want je kunt - mits je let op de leeftijd van je kind en wat hij wel en niet mag - lekker met de potjes variëren”, zegt Caspar. “Of mixen. Als je baby bloemkool nog niet zo lekker vindt, kun je er wat peer uit een ander potje aan toe voegen. Of wortel bij sperziebonen.

Wist je dat jij in je mond 200 smaakpapillen hebt en je baby er maar liefst 2000? Daarom reageren ze soms zo heftig als ze iets nieuws proeven. Start daarom met zachte smaken en één smaak per keer. Soms reageert je kleine niet meteen enthousiast op iets nieuws. Maar heb geduld; een baby moet soms wel 10 tot 15 keer proeven om aan de smaak te wennen. De eerste twee jaar zijn het belangrijkst voor de smaakontwikkeling.

Het Potje Babyvoeding: Productie en Houdbaarheid

En dan gaat de babyvoeding de potjes in. “Wordt er dan helemaal niets aan toegevoegd om het product langer houdbaar te maken?”, vragen wij ons af. “Nee”, zegt Caspar. “Bij het inpotten worden er geen conserveringsmiddelen gebruikt, maar er wordt gewerkt met de weck-techniek. Dat is een heel steriel proces. Want er hoeft maar 1 stofje in het potje te komen en dat gaat schimmelen. De potjes worden dus grondig schoon gemaakt en daarna mag er niets of niemand meer aankomen.”

Aan potjesvoeding wordt waarschijnlijk meer aandacht besteed dan aan het babyhapje dat je zelf maakt. Potjesvoeding is dus een volwaardig alternatief voor een zelfbereide baby maaltijd.

De Keuze: Zelf Koken of Potjesvoeding Gebruiken?

Ben jij een echte keukenprinses? Vooral lekker blijven koken hoor! Ik ben benieuwd! Geef jij je baby voeding uit een potje of maak je het vooral zelf? De keuze aan kant-en-klaar potjes voor je baby is reuze in de supermarkten. Maar zijn al die uitgebreide babyhapjes echt belangrijk voor de smaakontwikkeling van een kind? Of smeert de potjesfabrikant je vooral een prijzig prakje aan?

Er ligt een breed scala aan babyvoedingsproducten in de schappen. Hoogleraar Neonatologie Hans van Goudoever houdt zich bezig met voeding voor kinderen. Van Goudoever zegt in de Keuringsdienst van waarde-uitzending: ‘Voeding is heel belangrijk voor kinderen, vooral in die eerste levensfase. In een potje vermengen producenten gehele maaltijden zoals pasta, groente en saus met elkaar. Helpt dit bij de smaakontwikkeling van een baby?

Kleijer vertelt: 'Kindjes die op jonge leeftijd hebben geleerd om veel verschillende smaken te eten, die zullen dat op latere leeftijd ook doen. Hoe onderzoekt de babypotjesfabrikant dan hoe ze het beste deze smaken aan te bieden? Losse producten proeven is belangrijk voor baby's, stelt hoogleraar Neonatologie Hans van Goudoever. Van Goudoever: ‘Het is voor kinderen van belang dat ze beseffen wat ze proeven. Je kunt best een maaltijd maken voor je kindje met champignons, aardappel en gehakt. In een potje babyvoeding met een complete maaltijd zijn alle verschillende smaken door elkaar heen gemengd. Aardappel, groente en vlees zijn hierin niet meer te onderscheiden voor je baby. De variatie van smaken is erg belangrijk voor je kindje, maar deze smaken kun je het beste apart aanbieden.

Wanneer Beginnen met Vaste Voeding?

Tot 6 maanden heeft je baby alleen melk nodig als voeding. Vanaf 4 maanden kan je ervoor kiezen om oefenhapjes te geven naast de melk. Dit zijn een paar lepeltjes gepureerd fruit of groente zodat je baby alvast kan wennen aan de smaak en textuur.

Vanaf 8 maanden kan je langzaam beginnen met het afbouwen van de melkvoeding. Onderstaand is ongeveer het opbouwschema wat je kan hanteren. Het verschilt wel per kind hoeveel ze eten en wanneer ze eraan toe zijn:

• 4-6 maanden: volledige melkvoeding + 1-2 oefenhapjes per dag, zo’n 3-4 lepeltjes per keer
• 7 maanden: volledige melkvoeding + hapjes uitbreiden naar maaltijd + broodkorst oefenen + groente/fruithap tussendoor
• 8 maanden: melkvoeding afbouwen + broodmaaltijd aanbieden + groente/fruithap tussendoor
• >9 maanden: melkvoeding verder afbouwen + broodmaaltijd + warme maaltijd aanbieden

Vanaf 12 maanden kan je kindje met de pot mee eten en gewone melk drinken.

Potjes Babyvoeding: Ingrediënten en Voedingswaarde

Potjes voeding hebben altijd een leeftijdsindicatie. Je kan ze kopen om vanaf 4 maanden te geven en ze gaan zelfs door tot 15 maanden. Voor oudere leeftijden zijn de potjes vaak minder fijn gepureerd en bevatten ze een complete (avond)maaltijd. Als je baby nog klein is zijn potjes vaak genoeg voor twee maaltijden. Je kan een geopend (niet verwarmd) potje gerust een dag in de koelkast bewaren.

Vaak denken mensen dat potjes babyvoeding per definitie ongezond zijn omdat ze kant-en-klaar zijn. Maar babyvoeding moet aan hele strenge eisen voldoen om verkocht te mogen worden. Zo zijn er strenge regels voor de hoeveelheid koolhydraat, eiwit en vet die in een potje mag zitten. Ook zijn er maximale hoeveelheden voor vitamines en mineralen. Er zijn ook hele strenge kwaliteitseisen waar de fabrikant aan moet voldoen.

Vergelijking A-merk en Huismerk Potjes

Ik kocht twee potjes; een A-merk en een huismerk. Zie hieronder de ingrediënten:

Wat opvalt is dat het huismerk veel meer ingrediënten bevat. Er zitten meer kruiden in en zonnebloemolie. Omdat deze ingrediënten pas als laatste op het etiket staan gaat het om hele kleine hoeveelheden. Maïszetmeel, rijstebloem en rijstzetmeel zijn bindmiddelen. Deze zorgen ervoor dat de voeding wat dikker is. Anders zou er een hele waterige vloeistof in een potje zitten en volgens mij worden zowel ouders als baby’s daar niet vrolijk van.

Voedingswaarde: Calorieën, Vet, Suiker en Zout

Het huismerk bevat iets minder calorieën dan het A-merk. Ondanks dat er naast rundvlees ook zonnebloemolie op het etiket vermeld staat zit er in het huismerk niet meer vet. Waarom er meer verzadigd vet in zit is niet helemaal duidelijk.

In eerste instantie is het opvallend dat het A-merk veel minder suiker bevat. Als je de ingrediënten vergelijkt dan bevat het huismerk meer wortel en tomatenpuree waar suikers in zitten. Uit de ingrediëntenlijst kun je wel opmaken dat er aan beide potjes geen extra suiker is toegevoegd. Het verschil ligt dus aan het recept wat de fabrikant hanteert. De overige koolhydraten komen uit de pasta, meel en bloem. Het lijkt dus in eerste instantie alsof het A-merk minder suiker bevat en dus gezonder is. Maar er zitten eigenlijk meer koolhydraten in. In het lichaam worden uiteindelijk alle koolhydraten omgezet in glucose (suiker). Let dus ook op het totaal aantal koolhydraten als je etiketten vergelijkt.

Ook bevat het huismerk iets meer zout. Ik heb nog wat andere potjes van hetzelfde merk bekeken en daar zat weer minder zout in. Een baby mag maximaal 1 gram zout per dag binnenkrijgen. Waarschijnlijk ligt de hoeveelheid zout in dit geval ook aan het recept.

Prijsverschil

Eigenlijk zit er geen wezenlijk verschil tussen het A-merk en het huismerk. Het meest opvallend is wel de prijs. Het A-merk kost ongeveer € 1,22 en het huismerk kost € 0,81.

Wetenschappelijk Onderzoek en Consumentenmeningen

Als je zelf spaghetti bolognese maakt dan lijken de ingrediënten veel op wat er in bovenstaande potjes zit. Dus er is niet een eenduidig antwoord of potjes of zelfgemaakte voeding nou gezonder is.

Zelfs verschillende onderzoeken zijn het niet met elkaar eens. Zo zegt de consumentenbond dat potjes te weinig vet, te weinig energie en te ongezonde ingrediënten bevatten. De onderzochte potjes bevatten overigens wel genoeg groente voor een maaltijd. Ook zou het geven van potjes onvoldoende variatie in smaak geven.

Een groot wetenschappelijk onderzoek toont juist aan dat thuis bereidde voeding te veel vet en energie bevat vergeleken met potjes voeding. Uit dit onderzoek werd ook geconcludeerd dat potjes juist meer variatie in groente bieden.

Conclusie: De Juiste Keuze voor Jouw Baby

Een potje is natuurlijk maar een gedeelte van wat je baby op een dag binnen krijgt. Als er te weinig vet in een potje zit is dit gedurende de dag makkelijk te compenseren door bijvoorbeeld margarine op brood te doen of avocado als fruithapje te geven. Ook zijn er veel verschillende smaken te koop om zo voldoende afwisseling te bieden. Als je zelf kookt is het ook belangrijk om voldoende afwisseling in smaken aan te bieden. Let erop dat je zelf geen zout toevoegt bij het koken en voor een gezonde, gevarieerde en gebalanceerde maaltijd zorgt.

Het belangrijkste is om te doen waar je je als moeder het beste bij voelt. Als je met alle liefde een hele zondag vooruit staat te koken is dat prima. Maar als je na een lange werkdag je baby een potje voorschotelt is dat ook helemaal prima. Je baby zal ook geen overgewicht krijgen als hij elke avond een potje zou eten. Het gaat erom dat je je kindje een gevarieerde en gezonde voeding geeft. Een potje voeding past hier wat mij betreft prima in. Zowel met zelf gekookte voeding als met potjes is het belangrijk om veel verschillende smaken aan te bieden. Denk hierbij aan verschillende soorten fruit, groente, vlees en vis. Zodat je baby al deze smaken leert kennen.

Voor dit artikel heb ik specifiek gekeken naar potjes die als avondmaaltijd dienen. Er zijn natuurlijk ook potjes met fruithapjes verkrijgbaar. Als je hierbij kritisch naar de etiketten kijkt dan valt het op dat in sommige potjes ‘sapconcentraat’ zit. Wat dit precies voor concentraat is is niet geheel duidelijk. Maar het lijkt er op dat dit een concentraat is waarbij alleen de suiker uit fruit overblijft. Toegevoegd suiker dus, en dat heeft een baby nou net niet nodig. Het is dus goed om kritisch naar de ingrediënten te kijken als je potjes voeding koopt.

De Keuringsdienst van Waarde en het Voedingscentrum over Babyvoeding

In de aflevering van Keuringsdienst van Waarde werd onderzocht hoe potjesvoeding wordt gemaakt en waarom deze vaak minder pesticiden bevat dan zelfgemaakte hapjes. Het programma liet zien dat de groenten en het fruit in potjesvoeding komt van speciaal geselecteerde leveranciers. Deze moeten aan strenge eisen voldoen, omdat het om babyvoeding gaat. De controle op deze ingrediënten is veel strenger dan de controle op de groenten en het fruit dat je in de supermarkt koopt. Tijdens het programma werd ook duidelijk dat voedselveiligheid bij potjesvoeding altijd op de eerste plaats staat. Door de zorgvuldige bereiding, zoals het stomen en direct afsluiten van de potjes, blijven belangrijke voedingsstoffen behouden. Tegelijkertijd worden schadelijke stoffen zoveel mogelijk uitgesloten.

Wij hebben deze informatie naast de informatie op het Voedingscentrum gelegd. Dit is namelijk de meest betrouwbare informatiebron in Nederland over voeding. Het Voedingscentrum geeft aan dat potjesvoeding inderdaad streng gecontroleerd. Ook zeggen ze dat dit niet betekent dat zelfgemaakte hapjes onveilig of ongezond zijn. Ook al zitten er waarschijnlijk meer resten bestrijdingsmiddelen op, het is veilig om verse groente en fruit voor je kind te gebruiken. Ook voor deze producten bestaan strenge eisen en wetten. En ook daarbij is gelet op de veiligheid van zwangere vrouwen, baby’s en kleine kinderen.

Het Voedingscentrum benadrukt wel dat het belangrijk is om groenten en fruit goed schoon te maken en te bereiden. Zo kan je de aanwezigheid van pesticiden heel veel minder maken en op een veilige manier verse groente en fruit eten.

Voordelen van Zelfgemaakte en Kant-en-Klare Hapjes

Daarnaast zitten er volgens het Voedingscentrum twee belangrijke voordelen aan zelf koken:

• Verse ingrediënten zorgen voor meer smaak en variatie, wat je baby kan helpen bij het ontwikkelen van gezond eetgedrag
• Zelfgemaakte hapjes zijn belangrijk voor het wennen aan verschillende structuren

Er is geen goed of fout als het gaat om potjesvoeding of zelf koken voor je baby. Beide hebben zo hun voordelen. Potjesvoeding is bijvoorbeeld handig, veilig en voldoet aan strenge normen. Zelf koken geeft je dan weer de controle over de ingrediënten en de smaken die je baby leert kennen. Het belangrijkste is dat je kiest wat bij jouw gezin past en dat je kindje gevarieerd en gezond eet. Je kan bijvoorbeeld potjesvoeding afwisselen met zelfgemaakte hapjes. Zo combineer je het gemak van kant-en-klaar met de versheid van huisgemaakt. Als je zelf kookt, is het slim om te kiezen voor biologische producten. Die bevatten vaak minder pesticiden, al zijn ze wel wat duurder.

Het Dilemma: Verse Babyhapjes Koken of Potjes Babyvoeding?

Je baby mag bijna gaan eten en jij staat voor de keuze: hoe ga je je baby voeden? Veel ouders vragen zich af of ze verse babyhapjes gaan maken of potjes babyvoeding gaan gebruiken. Je wil natuurlijk graag het beste voor je baby, maar ook voor jezelf wil je een makkelijke en fijne keuze. Ik heb een enorme voorkeur voor verse babyvoeding, ik deel graag met je waarom.

Ontwikkeling van Smaakvoorkeuren

Het ontwikkelen van smaakvoorkeuren begint al in de buik van de moeder, je baby proeft mee met wat je als moeder eet. Na de geboorte gaat deze smaakontwikkeling door, namelijk door de melk van de moeder. Ook deze smaakt naar wat de moeder heeft gegeten. Alles wat een baby vaak proeft, gaat hij lekkerder vinden. Dus dat mee proeven met mama is super functioneel! Zo went je baby vast aan de smaken die de moeder eet, zodat hij deze smaken ook lekkerder zal vinden.

En dan, als je baby 4 maanden is, is daar een grote mijlpaal. Je baby mag zijn eerste vaste voeding gaan eten! Nu sta je voor een dilemma, hoe ga je dit aanpakken? Ga je zelf de keuken in of ga je voor kant en klare voeding?

Voordelen van Zelfgemaakte Babyvoeding

Ik ben een groot voorstander van verse babyhapjes, ze zijn zo veel lekkerder en makkelijk te maken. Dit zijn de belangrijkste voordelen:

• Kinderen eten meer groenten op een leeftijd van 6 jaar als ze zelfgemaakte babyvoeding hebben gegeten vergeleken met kinderen die kant en klare voeding hebben gehad.
• Baby’s gaan de smaken die ze vaak proeven lekker vinden. Verse babyvoeding smaakt naar echt eten.
• Baby’s wennen aan bittere smaken. Kant en klare babyvoeding wordt vaak zoet gemaakt, waardoor baby’s niet aan bitter leren wennen. Groenten zijn vaak bitter en hierdoor leren ze dit dus niet waarderen.
• Je kunt zo ontzettend veel smaakcombinaties maken, ik kan er duizenden bedenken.
• Je kunt de hapjes maken met borstvoeding of flesvoeding, om het proces van wennen nog makkelijker te maken (mengen met een bekende smaak zorgt ervoor dat ze het sneller waarderen).
• Zelfgemaakte voeding is zo veel goedkoper! Ik ben ongeveer 10-15 euro kwijt voor alle hapjes van de eerste 60 dagen. Een potje babyvoeding is gemiddeld 1,50 per potje. Doe dit maar eens keer 60 voor een maand.
• Je kiest zelf welke ingrediënten je gebruikt, bijvoorbeeld biologische, groenten van de boer om de hoek of uit je moestuin.

Voordelen van Kant-en-Klare Hapjes

Kant-en-klare hapjes zijn inderdaad ontzettend makkelijk. Niks mis mee om er voor de zekerheid in de kast te hebben staan.

Het belangrijkste argument om zelf hapjes te maken vind ik vooral dat je baby went aan de echte smaak van groenten, fruit en andere gezonde producten. Wat een baby vaak eet gaat hij lekker vinden en wat hij lekker vindt heeft invloed op wat hij veel eet. Nu kun je dus de gezondheid van je baby’s eetpatroon beïnvloeden 😀

Wist je dat ik een systeem heb bedacht waardoor vers gemaakte babyhapjes ook heel makkelijk kunnen zijn? Door een goede voorbereiding ben je er weinig tijd aan kwijt.

tags: #van #flesvoeding #naar #groentepotjes