Het huiluurtje is een veelvoorkomende periode bij jonge baby's, vaak aan het einde van de middag of in de vroege avond, waarin een baby opeens veel meer huilt dan normaal. Dit komt veel voor bij pasgeborenen tot ongeveer drie à vier maanden oud. Het hoort bij de normale ontwikkeling van je baby en is meestal geen teken dat er écht iets mis is. Hoewel dit voor elk kindje anders is, hebben de meeste baby’s hun huiluurtje tussen 17.00 en 23.00. Op dat moment van de dag is je baby vaak overprikkeld van alles wat hij of zij heeft meegemaakt. Ook zijn de energiereserves op en kan je baby moeite hebben om tot rust te komen. Baby’s verwerken gedurende de dag enorm veel prikkels.
Het huiluurtje begint meestal rond de tweede of derde week na de geboorte en bereikt een piek rond zes tot acht weken. Daarna neemt het vanzelf af. Vaak merk je dat het vrijwel verdwenen is wanneer je baby drie tot vier maanden oud is. Hoewel het niet altijd lukt om het huilen te stoppen, kun je wel proberen om het te verzachten.
De Betekenis van Huilen bij Baby's
Iedere baby huilt. Naast ander gedrag zoals kijken, geluidjes maken en bewegen, is huilen voor de baby een manier om iets duidelijk te maken. Wanneer een baby huilt, zegt hij eigenlijk dat hij wil dat er iets verandert. Misschien heeft hij honger of krampjes? Misschien heeft hij rust of een verse luier nodig? Misschien wil hij papa of mama dicht bij zich? Misschien moet hij nog ervaringen verwerken? Als ouder ga je op zoek naar de betekenis van het huilgedrag en beantwoord je het huilen met wat je denkt dat je baby nodig heeft. Op die manier voelt de baby zich ‘gedragen’.
Verandering van Huilgedrag met Leeftijd
Gedurende de eerste levensmaanden is het huilen vooral een uiting van ongemak. De baby probeert een evenwicht te vinden tussen dit ongemak enerzijds en rust anderzijds. Met behulp van de ouders leert de baby zich doorheen de eerste maanden te reguleren. De ouders helpen de baby in het vinden van een ritme om te eten, te slapen en om te gaan met prikkels. Bij de ene baby (of ouder) verloopt dit vlotter dan bij de andere. Naarmate de baby ouder wordt, zullen ook andere thema’s en redenen meespelen in het huilgedrag.
Overmatig Huilen: Definities en Mogelijke Oorzaken
Er zijn verschillende definities van overmatig huilen. De klassieke definitie gaat uit van 3 criteria (Wessel): een baby huilt overmatig wanneer hij minstens 3 uur per dag, minstens 3 dagen per week, gedurende 3 weken op een rij huilt. Het is echter moeilijk om hierin een strikte regel toe te passen. Belangrijker is of je als ouders de onrust en de onzekerheid die gepaard gaan met het huilen, kunt (ver)dragen.
Medische Oorzaken Uitsluiten
Om te beginnen moeten we bij overmatig huilen een mogelijke medische oorzaak uitsluiten (bv. maag-, darm- of neurologische problemen, infecties) door middel van bijkomende onderzoeken. Bij naar schatting 5 à 10% van de baby’s die excessief huilen en die op het eerste gezicht gezond lijken, wordt toch een organische oorzaak gevonden. Meestal gaat het om infecties, problemen van het centrale zenuwstelsel, maag-darmproblemen en voedingsproblemen. Mogelijk organische oorzaken zijn:
- Infecties: urinewegen, middenoor
- Gastro-oesofagale refluxziekte: terugstromen van voeding uit de maag naar de slokdarm, waardoor slokdarmirritatie
- Centraal zenuwstelsel: infecties (meningitis, encefalitis), overdruk (bloeding, tumor)
- Problemen bij de bevalling: vacuümextractie, forceps, keizersnede
- Aangeboren glaucoom
- Corneabeschadiging of -irritatie
Invloed van de Voeding
Er is geen verschil in het huilpatroon van borstgevoede baby’s in vergelijking met het huilen van baby’s die kunstvoeding krijgen. Er blijkt wel een verschil te bestaan in de perceptie door de ouders: excessief huilen wordt minder vaak als een probleem ervaren door ouders van baby’s die borstvoeding krijgen. Er wordt wel een verschil gevonden tussen baby’s die op verzoek gevoed worden en baby’s die strikt op schema gevoed worden: baby’s die op verzoek gevoed worden, huilen minder. Dit houdt verband met het feit dat het ritme van de baby gevolgd wordt.
Een baby die last heeft van darmkrampjes kan daarop reageren met fel huilen. De oorzaak ligt soms in het grote volume voedsel dat baby’s innemen tijdens de eerste levensmaanden, zeker wanneer men het aantal voedingen te snel vermindert, waardoor het volume per voeding te groot wordt. Enkele weken na de geboorte neemt een baby dagelijks ongeveer een vijfde van zijn eigen volume aan voeding in. Deze kinderen kunnen meestal geholpen worden door de voedingen in een kleiner volume en frequenter te geven. Een andere mogelijke oorzaak is on(aan)gepaste voeding.
- Voedselintolerantie: koemelk-intolerantie of -allergie, enzymdeficiënties (lactose, fructose)
Temperament van de Baby
Elke baby heeft zijn eigen temperament. Sommige baby’s zijn makkelijk tevreden te stellen, hebben weinig moeite met veranderingen en zijn over het algemeen welgemutst. Een klein deel van de kinderen is moeilijker tevreden te stellen, heeft een grotere behoefte aan het volgen van het eigen ritme en de eigen regelmaat en raakt van slag als dat ritme doorbroken wordt. Een klein deel van de kinderen accepteert een opgelegd ritme niet en reageert erop met bijvoorbeeld excessief huilgedrag. Voor alle kinderen is het belangrijk dat de ouders een omgeving kunnen bieden die past bij het temperament van het kind. Een kind dat behoefte heeft aan een strakke regelmaat (een eigen ritme), krijgt het best die regelmaat waar het zo’n behoefte aan heeft. Voorts hebben sommige kinderen behoefte aan veel prikkels (zeer actieve kinderen) en hebben andere kinderen weinig prikkels nodig (overprikkelbare kinderen). Deze kinderen zijn prikkelgevoelig, dat wil zeggen heel actief, beweeglijk en snel afgeleid. Wat andere kinderen plezierig vinden, lijken zij niet altijd als aangenaam te ervaren. Wanneer ze gewiegd worden, schrikken ze vaak. Wanneer je ze aankijkt of probeert met hen te praten, kijken ze angstig en wenden ze zich soms af.
Het aantal prikkels dat aan het kind wordt geboden, kan dus het best worden afgestemd op zijn eigen voorkeur. Alle kinderen zijn gebaat met het respecteren van hun eigen ritme in slapen, eten, enz.
Oververmoeidheid
Kinderen die excessief huilen, slapen (te) weinig. Omdat ze moe zijn, kunnen ze weinig eten per voeding, waardoor ze sneller wakker worden door een hongergevoel. Ouders en kinderen komen daardoor terecht in een negatieve spiraal van weinig slapen, weinig eten en veel huilen. De slaapduur neemt steeds verder af, waardoor het kind door de vele wakkere uren overprikkeld raakt. De oververmoeidheid neemt toe, met allerlei negatieve gevolgen op het gebied van slapen, communicatie, vermogen tot alleen spelen, voedingsinname en vertering. Baby’s kunnen op darmkramp gelijkend gedrag vertonen en de indruk wekken honger te hebben. Hun kramp-gedrag uit zich in hypertonie, overstrekken, een opgezette buik met lucht en het laten van veel windjes, gebalde vuisten, maaiende armen en benen. Een ogenschijnlijke honger kan zich uiten in verwoed zuigen aan elke aangeboden speen, borst of fles. In het ergste geval kunnen groei en ontwikkeling stagneren.
Waarom slapen mensen? | Vragen van Kinderen
Het Huiluur: Kenmerken en Oplossingen
Het huiluurtje is een periode in de vroege avond waarin je baby, die meestal vrij gelukkig en tevreden oogt, veel huilt en onmogelijk te kalmeren is. In veel gezinnen is juist de vroege avond vaak het drukste moment van de dag. Een huilende of onrustige baby maakt het dan extra stressvol. Voor sommige baby’s duurt deze periode maar een korte tijd, maar voor anderen kan het maar doorgaan…en maar doorgaan. De huiluurtjes van een baby vinden meestal plaats in de vroege avond vanaf ongeveer 16:00/17:00 uur en kunnen tot 23:00 uur duren.
Oorzaken van het Huiluurtje
Hoewel het heel gewoon is tijdens de Newborn fase, heeft het huiluurtje meestal wel een oorzaak. De twee belangrijkste oorzaken van het huiluurtje zijn over- en ondervermoeidheid. De meest voorkomende oorzaak van het huiluurtje is oververmoeidheid. Jonge baby’s zijn erg vatbaar voor oververmoeidheid omdat ze nog niet zo lang wakker kunnen zijn zonder overprikkeld te raken. De wakkertijden, de tijd dat een kindje maximaal wakker kan zijn voor oververmoeid te raken, van een kindje zijn nog erg kort. Als je baby overdag weinig slaapt, of te veel tijd tussen zijn dutjes door heeft, is de kans groot dat hij aan het begin van de avond oververmoeid raakt, wat waarschijnlijk zijn huiluurtje veroorzaakt. Wanneer baby’s oververmoeid raken, maakt het lichaam veel van het stresshormoon cortisol aan. Cortisol zorgt ervoor dat er een opeenhoping van het stresshormoon cortisol in hun lichaam komt. Cortisol zorgt er voor dat baby’s maar blijven doorgaan, ook al zijn ze moe. Dit maakt het slapen lastiger bij hele jonge baby’s. Hoewel het minder vaak voorkomt dan oververmoeidheid zien we af en toe dat ondervermoeidheid ook een oorzaak is van het huiluurtje. Een baby die ondervermoeid is, zal heel moeilijk in slaap komen voor het slapengaan, simpelweg omdat hij niet moe genoeg is.
Elke keer dat wanneer je je baby voedt, zuigt hij lucht naar binnen en als er niet goed of niet genoeg de mogelijkheid wordt gegeven om te boeren kan dit zorgen voor een onrustige baby die last heeft van zijn darmen. Een signaal van darmkrampjes of een boertje dat vast zit is een onrustige baby die veel “kronkelt” met zijn lichaam. Wanneer je het vermoeden hebt dat darmkrampjes de oorzaak is van het huiluurtje is ons advies om te voeden op tijd en je kindje echt goed laten (uit)boeren. Probeer elke keer een paar echt goede boertjes te krijgen. Veel ouders gebruiken ‘darmkrampjes’ als excuus voor elk huiltje van hun baby terwijl dat lang niet altijd de oorzaak is van het huiluurtje. Ook reflux kan een oorzaak zijn. Als je kindje vaak aan het eten is of veel clustert in het begin van de avond/nacht en/of heel onrustig kan dit te wijten zijn aan reflux. Reflux is wanneer maagzuur en melk terug in de slokdarm komen, het zuur veroorzaakt pijn omdat het de slokdarm en keel verbrandt, niet fijn voor je kindje.
Oplossingen en Tips
De beste manier waarop je jezelf én je baby kunt helpen om het huiluur te vermijden, is door ervoor te zorgen dat ze een op hun leeftijd afgestemde slaap- en eetroutine volgen. Dus voldoende slaap, niet te veel en niet te weinig en voldoende voedingen, niet te veel en niet te weinig. In de eerste drie maanden veranderen de slaapbehoeften van een pasgeboren baby vrij snel en het kan moeilijk zijn om bij te houden. Hoe ouder een baby wordt, hoe meer er verandert op het gebied van voedingen en slaap.
- Ga het huis uit: Dit voelt misschien zwaar maar houd het gemakkelijk. Een wandeling in de tuin of een blokje om zijn voldoende om beide wat frisse lucht te krijgen. De verandering van de omgeving én de beweging van de kinderwagen of draagzak kan jullie beiden even een pauze geven.
- Witte ruis: Witte ruis bootst de geluiden na die je baby in de baarmoeder heeft gehoord en daarom vinden ze het geruststellend. De kunst is om ervoor te zorgen dat het geluid luider speelt dan het gehuil van je baby, zodat ze het echt kunnen horen.
- Huid op huid contact: Baby’s en kinderen houden van huid op huid contact. Er zijn allerlei onderzoeken die aangeven dat huid op huid contact voor jonge baby’s enorm belangrijk is. De draagzak is voor veel ouders een uitkomst. Door de bewegingen en het huid op huid contact zorgt het ervoor dat veel baby’s rustiger worden. Bovendien heb je als ouder wat meer je handen vrij zodat je ook tijd hebt voor wat andere zaken.
- Vraag om hulp: Veel ouders hebben het huiluurtje van hun baby zelf ook ervaren en weten dus hoe zwaar het kan zijn. Het hebben van een huiluurtje is iets heel normaals en dus zeker niet iets om je voor te schamen.
De 5 S'en Methode van Dr. Harvey Karp
De Amerikaanse kinderarts Harvey Karp heeft een methode ontwikkeld, gebaseerd op het idee dat een baby niet 9, maar 12 maanden in de baarmoeder had moeten zitten. De methode, ook wel het ‘missende vierde trimester’ genoemd, kan toegepast worden in de eerste 3 à 4 maanden na de geboorte.
- Swaddling (inbakeren/stevig vasthouden): Zorg voor een strakke inbakerdoek of houd de baby stevig vast. Dit geeft de baby het gevoel van geborgenheid zoals in de baarmoeder.
- Side/stomach position (zijligging): Leg de baby op de zij in uw armen, licht ‘doordraaien’ naar zijn/haar buikje, zoveel mogelijk tegen uw buik.
- Sushing (sssssh geluiden): Maak een sssssh geluid om de geluiden uit de baarmoeder te imiteren. Hoe harder de baby huilt, hoe harder de sssssh mag zijn.
- Swinging (wiegen): Ritmisch wiegen, met goede ondersteuning van hoofd en nek, bootst de bewegingen in de baarmoeder na.
- Sucking (zuigen op speentje/vinger): Zuigen is een natuurlijke behoefte die troost kan bieden.
Wanneer Professionele Hulp Zoeken?
Wanneer een baby overmatig huilt, is er hulp nodig uit verschillende hoeken en op verschillende terreinen. Het is belangrijk dat mogelijke medische oorzaken worden uitgesloten. De kinderarts neemt een grondige anamnese af, onderzoekt het kind en stelt mogelijk bijkomende onderzoeken voor. Daarnaast is de thuisbegeleidende vroedvrouw vaak een belangrijke steunbron.
Verder is het belangrijk om aandacht te hebben voor de psychologische kant. In een psychologisch consult probeert de psycholoog of kinderpsychiater - in dialoog met de ouders - te begrijpen wat de baby tracht te vertellen. Ook kinesitherapie, zoals babymassage, kan helpen.
Als je de spanning bij jezelf voelt toenemen, is het goed om even tijd te nemen voor jezelf: naar een andere ruimte, even naar buiten, om op adem te komen. Leg de baby op een veilige plek. Kom even tot rust en verzet je gedachten. Als je een partner hebt, vraag dan om even over te nemen. Zoek steun bij een vertrouwenspersoon of praat met een arts of verpleegkundige over de spanningen. Contacteer de Kind en Gezin-Lijn.
Het is belangrijk om te beseffen dat huilen op zich geen stoornis of ziekte is. Het huilen zelf is enkel een vorm van communicatie met de buitenwereld. Een huilpatroon kan echter een signaal zijn dat er iets meer aan de hand is.
tags: #schreeuwende #baby #pasgeboren #1280x720