Baby's maken vaak gebruik van spenen, wat betekent dat deze regelmatig vies worden en schoongemaakt moeten worden. Het is essentieel om de hygiëne van fopspenen te waarborgen, vooral in de eerste levensmaanden van een baby, wanneer hun immuunsysteem nog volop in ontwikkeling is. Regelmatig steriliseren helpt bij het verwijderen van ziektekiemen en bacteriën die zich op de speen kunnen ophopen, zelfs als deze er schoon uitziet.

Waarom is het Steriliseren van een Fopspeen Belangrijk?
In de eerste weken van hun leven zijn baby's bijzonder vatbaar voor ziektekiemen. Fopspenen kunnen gemakkelijk vuil worden door contact met de omgeving, en het is daarom cruciaal om ze regelmatig te steriliseren om een optimale hygiëne te garanderen. Dit geldt voor alle onderdelen van de fopspeen, niet alleen voor het deel dat in de mond gaat.
Hoe Vaak Moet je een Fopspeen Steriliseren?
De frequentie van het steriliseren van fopspenen hangt af van de leeftijd van de baby:
- Eerste zes maanden: Fopspenen moeten dagelijks gesteriliseerd worden.
- Na zes maanden: Wanneer baby's ouder zijn dan zes maanden en meer geneigd zijn alles in hun mond te stoppen, kan het steriliseren teruggebracht worden tot tweemaal per week. Het immuunsysteem is dan al beter ontwikkeld.
Voor het eerste gebruik moeten nieuwe fopspenen altijd gekookt worden om ze te ontdoen van eventueel vuil en ziektekiemen. Dit is vooral belangrijk in de beginfase, wanneer baby's nog moeten wennen aan hun nieuwe omgeving en hun immuunsysteem nog niet volledig actief is.
Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen schoonmaken en steriliseren. Naarmate de baby ouder wordt, zal het schoonmaken met afwasmiddel en water belangrijker worden, naast het minder frequente steriliseren.
Drie Methoden om Fopspenen te Steriliseren
Er zijn verschillende populaire methoden om fopspenen effectief te steriliseren:
1. Steriliseren in Kokend Water
Deze methode is eenvoudig en vereist slechts basis keukengerei:
- Spoel de fopspeen af onder stromend water.
- Knijp in het rubberen deel om lucht te verwijderen.
- Vul een kleine steelpan met water en leg de fopspeen erin. Zorg ervoor dat deze volledig onder water staat.
- Dek de pan af met een deksel en breng het water aan de kook.
- Kook de fopspeen gedurende 5 tot 10 minuten.
- Laat de fopspeen volledig afkoelen op een schone theedoek voordat je deze aan je baby geeft.
Let op: Niet alle materialen zijn geschikt voor langdurig koken. Controleer altijd de productinstructies. Bijvoorbeeld, bijtringen gevuld met ICE-Gel mogen absoluut niet gekookt worden, omdat de gel uitzet en het omhulsel kan doen barsten.

2. Steriliseren in de Magnetron
Magnetrons zijn een handige optie, vooral als je haast hebt:
- Sommige fopspenen worden geleverd met een speciaal doosje voor magnetronsterilisatie.
- Je kunt ook speciale sterilisatiezakjes kopen voor de magnetron.
- Volg de instructies op de verpakking van het zakje of doosje. Meestal vul je het met water, plaats je de fopspeen erin en verwarm je het op de aangegeven stand en tijdsduur.
Belangrijk: Zorg ervoor dat je een magnetronbestendig doosje gebruikt en volg de maximale temperatuur (vaak 100°C) om schade aan de speen te voorkomen. Steriliseren in de magnetron is mogelijk minder goed voor de levensduur van de speen en wordt niet altijd aanbevolen voor frequent gebruik.
3. Steriliseren in een Sterilisator
Er zijn speciale sterilisators verkrijgbaar voor fopspenen, maar ook algemene sterilisators die geschikt zijn voor babyflessen, borstkolven en bijtringen:
- Speciale fopspeensterilisators zijn ontworpen voor dit specifieke doel.
- Algemene sterilisators (elektrisch of magnetron-gebaseerd) kunnen ook gebruikt worden. Deze apparaten gebruiken stoom om schadelijke bacteriën te doden. Sommige modellen hebben ook een droogfunctie.
Een elektrische stoomsterilisator is een gebruiksvriendelijke optie; je plaatst de spullen erin, drukt op de knop en het apparaat regelt de rest. Dit proces, vergelijkbaar met methoden die in ziekenhuizen worden gebruikt, doodt 99,9% van de bacteriën.

Hoe kun je een Fopspeen Schoonmaken?
Naast steriliseren is dagelijks schoonmaken essentieel:
- Gebruik warm water en een mild afwasmiddel.
- Spoel de fopspeen grondig af onder stromend water om alle zeepresten te verwijderen.
- Voor flessenspenen kan een speciale flessenborstel helpen om de binnenkant goed schoon te maken. Gebruik geen schuursponsjes of borstels met uitsteeksels die het materiaal kunnen beschadigen.
- Je kunt heet water over de fopspeen gieten, maar laat deze afkoelen voordat je hem aan je baby geeft.
Let op: De vaatwasser kan gebruikt worden om producten schoon te maken, maar dit is niet hetzelfde als steriliseren. De temperatuur in een huishoudelijke vaatwasser is vaak te laag om te steriliseren. Controleer altijd de gebruiksaanwijzing van het product om te zien of het vaatwasserbestendig is.
Hoe Bewaar je Gesteriliseerde Fopspenen?
Om te voorkomen dat gesteriliseerde fopspenen opnieuw besmet raken, is een juiste opslag belangrijk:
- Bewaar ze in een schoon, verzegeld bakje om ziektekiemen buiten te houden.
- Sommige speendoosjes, zoals die van BIBS, kunnen ook gebruikt worden om spenen in te steriliseren en vervolgens in te bewaren. Deze zijn vaak voorzien van een lus om aan een kinderwagen of tas te bevestigen.
- Bewaar de gesteriliseerde en gedroogde onderdelen op een schone, afgesloten plek.

Specifieke Aandachtspunten voor Nûby Producten
Nûby biedt diverse producten aan met specifieke kenmerken:
- Materiaal en Kleurverandering: Sommige Nûby lepeltjes en flessen, zoals die uit het Natural Touch gamma, zijn gemaakt van zachte, warmtegevoelige materialen die verkleuren door natuurlijke kleurstoffen in voeding (zoals caroteen uit wortelen of pompoen). Deze verkleuring is niet schadelijk en beïnvloedt de werking van het product niet. Om verkleuring te vermijden, wordt aangeraden deze producten met warm water en milde zeep schoon te maken alvorens te steriliseren.
- Tuiten en Rietjes: Net als spenen vertonen tuiten en rietjes na verloop van tijd slijtage. Ze dienen regelmatig gecontroleerd te worden op beschadigingen en tijdig vervangen te worden.
- Bijtringen met ICE-Gel: Bijtringen gevuld met PûrICE gel mogen nooit in kokend water of de magnetron worden geplaatst, omdat de gel uitzet en het omhulsel kan doen barsten. Reinig ze met een warm sopje, spoel goed af en droog ze af. Bijtringen gevuld met gel blijven langer koud dan die gevuld met water.
- "Wash or Toss" Producten: Dit zijn vaak betaalbare producten zoals pick-nick kommetjes en bekers die na gebruik weggegooid kunnen worden, maar ook gewoon opnieuw gebruikt kunnen worden. Ze zijn vaak hermetisch afsluitbaar.
- Flessen met Anti-lek Ventiel: Nûby is een pionier in anti-lek bekers en flessen met een gepatenteerd vari-flo-ventiel. Dit ventiel laat de baby zelf de drinksnelheid bepalen en moedigt een natuurlijke drinkmethode aan.
- Verschillende Fopspeenvormen: Nûby biedt verschillende vormen aan (kersvorm, orthodontisch, plat-ovaal) om aan de diverse zuigbehoeften van baby's te voldoen en de natuurlijke ontwikkeling van het mondje en gehemelte te ondersteunen.
- Verschil tussen Speen, Tuit en Rietje: Vanaf ongeveer 4-6 maanden kunnen baby's overstappen van een speen naar een tuit, wat een goede voorbereiding is op het drinken met een rietje (meestal vanaf 12 maanden).
- Isoleerbekers: Deze bekers hebben een dubbele wand en mogen niet in kokend water of een sterilisator geplaatst worden, omdat de lucht tussen de wanden uitzet en de beker kan vervormen.
- Ventiel met 2 Snelheden: Dit ventiel reguleert de doorstroomsnelheid (snel/traag) afhankelijk van de zuigkracht van de baby.
- 1,2,3-Speen en Vari-flow: Nûby biedt spenen met verschillende debieten (traag, medium, snel) en een 1,2,3-speen waarbij de doorstroomsnelheid door de ouder aangepast kan worden.
- Koelen van ICE-Gel Bijtringen: Bijtringen met ICE-Gel mogen alleen in de koelkast bewaard worden, nooit in de vriezer.
Algemene Tips en Weetjes
- Hygiëne: Was altijd zorgvuldig je handen voordat je de flessen en spenen vastpakt, of gebruik een tang of propere keukendoek om verbranding te voorkomen.
- Drogen: Zet flessen en spenen ondersteboven zodat ze kunnen uitlekken en afkoelen op een schone handdoek of keukenrol. Laat ze aan de lucht drogen voor het opbergen.
- Beschadigingen: Controleer alle materialen regelmatig op beschadigingen zoals scheurtjes of slijtage. Beschadigde onderdelen moeten direct vervangen worden, omdat hierin onzuiverheden kunnen achterblijven of schadelijke stoffen kunnen vrijkomen.
- Opslag: Bewaar gesteriliseerde flessen en spenen op een vliegenvrije en afgesloten plaats, zoals de koelkast.
- Natuurrubber vs. Silicone: Silicone is over het algemeen duurzamer, reukloos, hypoallergeen en stabieler bij hoge temperaturen dan latex. Latex is een natuurlijk product met een beperkte houdbaarheid en is poreus.
- BIBS Spenen: BIBS raadt aan om hun spenen regelmatig te steriliseren. Uitkoken wordt alleen aanbevolen vóór het eerste gebruik en bij nieuwe siliconen spenen, omdat het meekoken het materiaal kan beschadigen. Spenen van natuurrubber mogen niet uitgekookt worden.
- Speenkoorden en Speenbakjes: Gebruik speenkoorden om te voorkomen dat spenen op de grond vallen en vies worden. Speenbakjes zijn handig voor zowel het bewaren als het steriliseren van spenen.
- Flessenborstels: Gebruik een aparte flessen- en spenenborstel die alleen voor dit doel wordt gebruikt en vervang deze zodra hij tekenen van slijtage vertoont.
- Reinigen van Bekers: Reinig drinkbekers direct na gebruik met warm water en een milde afwasmiddel. Steriliseer ze wekelijks met kokend water of een stoomsterilisator.
- Flesjes Uitkoken: Voor de eerste keer gebruik is het belangrijk om flessen en spenen uit te koken om ze te steriliseren. Daarna is goed schoonmaken met heet water en afwasmiddel of wassen in de vaatwasser (programma van 55°C of hoger) vaak voldoende, tenzij de baby prematuur is of ernstig ziek geweest is.