De Verenigde Agrarische Kinderopvang (VAK) is een overkoepelende organisatie die agrariërs ondersteunt bij het starten of uitbreiden van een kinderopvang als tweede tak op hun boerenbedrijf. De organisatie biedt ondersteuning en samenwerking aan agrariërs die reeds een kinderopvang hebben gestart. Momenteel telt de VAK meer dan 70 aangesloten ondernemers, die elk op hun eigen unieke wijze invulling geven aan agrarische kinderopvang volgens de VAK-formule. Ouders die op zoek zijn naar een agrarische kinderopvanglocatie, kunnen terecht op de locatiepagina van de VAK.
Agrarische kinderopvang blijkt een waardevolle neventak te zijn binnen het agrarisch bedrijf, wat blijkt uit het aantal agrariërs dat contact zoekt met de VAK. Ouders erkennen dat VAK-ondernemers hoogwaardige kinderopvang bieden in een groene, natuurlijke omgeving. De pedagogische visie draagt bij aan een gezonde, natuurlijke opvoeding van jonge kinderen. Door het aanbieden van veelzijdige en uitdagende binnen- en buitenruimtes, krijgen alle ontwikkelingsgebieden van het kind spelenderwijs de kans zich optimaal te ontwikkelen.
Omdat de VAK-kinderopvang nauw verweven is met het agrarische bedrijf, zijn de kinderopvanglocaties landelijk gelegen en/of beschikken ze over veel natuurrijke buitenruimte(s). Agrarische kinderopvang staat stevig in de schoenen, aangezien ouders bewust kiezen voor de opvang van hun kinderen bij een agrarisch kinderdagverblijf. De vrijheid, het natuurlijke ritme, de groene visie en de agrarische omgeving vormen een waardevolle aanvulling op de opvoeding van een kind.
Kwaliteitsborging en Certificering
De Verenigde Agrarische Kinderopvang hanteert een eigen kwaliteitsmanagementsysteem. Dit omvat een breed scala aan formulieren, handboeken en protocollen die beschikbaar zijn voor de aangesloten ondernemers. De VAK zorgt ervoor dat al deze documenten voldoen aan de meest recente wet- en regelgeving. De naleving van deze documenten en het bieden van verantwoorde en veilige kinderopvang wordt gecontroleerd door de GGD. Dit wordt verder geborgd door het kwaliteitssysteem van de VAK, dat jaarlijks extern wordt geaudit door het Keurmerkinstituut. Alle bij de VAK aangesloten kinderdagverblijven voldoen aan de ISO9001 norm.
Boerkes & Co: een praktijkvoorbeeld in Haps
Boerkes & Co is een professionele, kleinschalige kinderopvang gelegen in een groene, natuurlijke omgeving in Haps. Het kinderdagverblijf is gebouwd tegen de bestaande jongveestal aan. Door twee grote ramen in de leefruimte hebben de kinderen zicht op de voergang van de aangrenzende stal. De groepsruimte grenst bovendien direct aan de buitenruimte, wat kinderen uitnodigt om naar buiten te gaan.
De tuin van Boerkes & Co is ingericht met diverse speelelementen die creativiteit en samenspel stimuleren. Een grote zandbak, een bos om in te spelen en te verstoppen, en een sensopatische tuin met geurende kruiden en een kleurrijke bloemenrand dragen bij aan de spel- en leerervaringen van de kinderen. In de tuin bevindt zich ook een moestuin, waar kinderen spelenderwijs ontdekken waar groenten en fruit vandaan komen. Daarnaast is er een kippenren, en grenst een kleine weide direct aan de tuin, wat laagdrempelig contact met de dieren mogelijk maakt. Kinderen kunnen onder begeleiding helpen bij de dagelijkse verzorging van de dieren.
Een bewuste keuze voor agrarische kinderopvang
Coen Mooren, samen met zijn vrouw Bregje, runt naast een melkvee- en akkerbouwbedrijf ook de agrarische kinderopvang Boerkes & Co in Haps. Sinds oktober 2018 ontvangen zij dagelijks zestien kinderen op hun boerderij, naast de ruim tweehonderd koeien. De kinderopvang is zo succesvol dat in mei 2020 een tweede groep werd gestart, een jaar eerder dan gepland. "Ouders kiezen bewust voor een agrarische kinderopvang. We hebben zelfs ouders die er 20 kilometer voor omrijden. Wij bieden een groene, natuurlijke omgeving waar kinderen veilig kunnen spelen en ontwikkelen," legt Bregje Mooren uit.
Coen Mooren werkte na de MAS (Middelbare Agrarische School) op het bedrijf van zijn ouders, Thijs en Annemarie. Momenteel melken zij 230 koeien en houden zij 40 stuks jongvee in Nederland, plus 85 stuks jongvee in Polen, en bewerken zij 30 hectare akkerbouw. Bregje Mooren ervoer de combinatie van haar werk in onregelmatige diensten met de zorg voor hun twee kinderen als steeds lastiger. Omdat ze niet wilde stoppen met werken, namen de ondernemers contact op met de Vereniging Agrarische Kinderopvang (VAK). Na het bezoeken van collega-boeren, hielp de VAK hen met plannen en vergunningen, en volgde Bregje een ondernemerscursus.
De kinderopvang is aan de jongveestal gebouwd, waardoor kinderen via de ramen altijd kalfjes kunnen zien, aldus Coen Mooren. Naast het gebouw is een buitenruimte met volop speelmogelijkheden, planten, een moestuin en dieren. De bestaande op- en afrit kon worden gebruikt en er was voldoende ruimte voor parkeerplaatsen. Op de boerderij werden alle kritische punten op veiligheid beoordeeld. Bijzonder zijn de buitenslaapplekken, die als zeer effectief worden ervaren: "Kinderen slapen er veel beter. Bijna alle baby's slapen in buitenslaapbedjes." De groepsruimte en bijbehorende ruimtes op de begane grond werden ingericht, inclusief een kantine voor zowel het personeel van de boerderij als van de kinderopvang. De bovenverdieping is nog niet ingericht.
Het toezicht op Kinderopvang
Op 1 oktober 2018 opende Boerkes & Co haar deuren. De naam werd snel bedacht, geïnspireerd door hun oudste zoon, een echt buitenkind. In het begin werkte Coen nog mee op de groep, maar het aantal kinderen breidde snel uit, waardoor er meer personeel moest worden aangenomen. Binnen een jaar was de groep met zestien kinderen per dag vol, wat neerkomt op vijftig verschillende kinderen. Een tweede groepsruimte werd in het daaropvolgende jaar ingericht en in gebruik genomen. De coronacrisis zorgde voor extra werk, waarbij noodopvang werd geboden en medewerkers werden getraind en de buitenruimte werd verfraaid.
De familie Mooren werkt al jarenlang met jongeren. Momenteel werken er tien scholieren tussen 15 en 25 jaar op het bedrijf. Coen melkt 's ochtends samen met zijn vader, terwijl zijn vader 's avonds met een van de jongens melkt, waardoor Coen tijd heeft voor kantoorwerk of zijn eigen kinderen. Hij werkt met een melkplanning en op zaterdag zijn er vaste klussen voor vijf jongens. Zowel Coen als Bregje zijn blij met de stappen die ze hebben gezet. Toen Land van Cuijk Boert Bewust eind 2018 opstartte met als doel meer verbinding tussen boeren en burgers te organiseren, deed de familie Mooren direct mee. "De agrarische kinderopvang is van grote meerwaarde voor de sector," stelt Coen Mooren.
De rol van de Vereniging Agrarische Kinderopvang
De Vereniging Agrarische Kinderopvang (VAK) ondersteunt agrariërs bij het opzetten en exploiteren van agrarische kinderopvang. Dit omvat ondersteuning op het gebied van ondernemerschap, kwaliteit en pedagogiek, zoals ISO 9001-certificering, inkoopvoordeel, slagkracht, formulieren, protocollen en handboeken. De VAK vormt een groot netwerk met 54 leden verspreid over het hele land, waarbij ongeveer 60% van de agrarische kinderopvang is aangesloten. ZLTO is partner van de VAK en draagt bij met kennis en kunde. Inspecterende instanties zoals de GGD staan positief tegenover de VAK, die de juiste basis biedt voor kinderopvang op de boerderij.
"Het is fijn om te sparren over zaken zoals omgang met ouders, personeel, onze groene visie en allerlei zaken die op je pad komen," zegt Bregje Mooren van agrarische kinderopvang Boerkes & Co in Haps. "De laatste tijd waren er veel vraagstukken over de coronarichtlijnen."
Coen en Bregje Mooren beschouwen de combinatie van het melkvee- en akkerbouwbedrijf en de agrarische kinderopvang aan de Oeffeltseweg in Haps als een win-winsituatie. "Kinderen en ouders krijgen meer respect en begrip voor boeren en zien waar hun dagelijks eten vandaan komt. Wij zijn dagelijks in gesprek met burgers." Sinds oktober 2018 zijn er dagelijks kinderen op de boerderij van familie Mooren in Haps, naast ruim tweehonderd koeien. De agrarische kinderopvang spreekt ouders zodanig aan dat de start van een derde groep in gang is gezet.
"Ouders kiezen heel bewust voor agrarische kinderopvang. We hebben ouders die er twintig kilometer voor omrijden. Wij bieden een natuurlijke omgeving waar kinderen veilig kunnen spelen en ontwikkelen," zegt Bregje, die tien jaar in de jeugdzorg werkte voordat ze de stap naar het ondernemerschap maakte. "We hebben vier kinderen en de onregelmatige diensten pasten daar niet goed bij." Coen stapte na de MAS in de VOF met zijn ouders Thijs en Annemarie. Ze melken 230 koeien, houden 120 stuks jongvee en bewerken 45 hectare akkerbouw. Bregje volgde een ondernemerscursus bij de Verenigde Agrarische Kinderopvang (VAK), waar ze veel kennis opdeed voor het ondernemersplan, de agrarische visie en de manier van werken.
De kinderopvang is tegen de jongveestal gebouwd, waardoor kinderen door de ramen altijd kalfjes zien, aldus Coen. Naast het gebouw is een buitenruimte met speelmogelijkheden, een moestuin en dieren. Op de boerderij zijn alle kritische punten beoordeeld op veiligheid. "Onze leidsters hebben een opleiding groene pedagogiek gevolgd. Kenmerkend voor de agrarische opvang is de huiselijke boerensfeer. De kinderen gaan zoveel mogelijk naar buiten. Op het rek hangen laarzen en regenpakjes klaar." Bregje: "We zijn flexibel en passen ons aan het natuurlijke ritme van een kind aan. De seizoenen staan centraal." De kantine dient als ontmoetingsplek voor het boerderijpersoneel en de kinderopvang. Coen: "Dat werkt super. Wij hebben het over het boerderijwerk. De leidsters horen dat en komen met de kinderen kijken."
De leidsters tonen veel interesse in het boerenleven. Bregje werkt nu alleen als inval op de groep, met haar handen vol aan de organisatie en communicatie. Ze overleggen veel en belangrijke beslissingen worden samen genomen. Coen voert de sollicitatiegesprekken mee. Mooren werkt op het melkvee- en akkerbouwbedrijf met elf scholieren uit Haps en sinds kort ook met een vaste medewerker Daan voor de dierverzorging. Coen werkt met een melkplanning en op zaterdag hebben ze vaste klussen voor vijf jongens. Voor seizoenswerkzaamheden, zoals aardappelen rooien, put hij uit de pool van hulpkrachten. "We stellen doelen, bijvoorbeeld maisopbrengst per hectare. Ik laat zien hoeveel wij oogsten. Het werken met personeel vinden beiden mooi." Coen: "Het aantal personeelsleden is gegroeid. Je moet leren om werk uit handen te geven. We werken overal met protocollen." De focus van de ondernemers ligt nu op de uitbreiding met een groep. "Dat is ook de laatste. Nu ken ik alle kinderen en dat wil ik zo houden," zegt Bregje. "Ik zou niet meer terug willen naar een eenmansbedrijf. Je hoort van zoveel verschillende mensen hun verhalen. Dat verrijkt ons leven," lacht Coen.
Het aantal koeien willen ze uitbreiden naar 320 en later automatiseren met melkrobots. Ze zijn deelnemer van Land van Cuijk Boert Bewust en ontvangen regelmatig scholieren op de boerderij. "De agrarische kinderopvang is van grote meerwaarde voor de sector. Automatisch leren ouders en kinderen de boerderij kennen."
tags: #agrarisch #kinderdagverblijf #haps