Echo bij 6 weken zwangerschap: wat te zien en waarom?

Wanneer u een echo krijgt bij 6 weken zwangerschap, is dit een vroege vitaliteitsecho. Meestal wordt deze pas bij 7 of 8 weken gemaakt. De gynaecoloog of echoscopist kijkt via een inwendige echo of er een levend vruchtje in uw baarmoeder zit en of de innesteling goed is gegaan.

Wat is te zien bij een echo van 6 weken?

Aan het begin van week 6 is de kans klein dat er een kloppend hartje te zien is. Deze kans wordt aan het einde van de week groter. Wanneer u een hartje ziet kloppen, zal de gynaecoloog of verloskundige u voorzichtig feliciteren. De kans op een miskraam is dan nog maar klein. Toch is het bij 6 weken zwangerschap ook mogelijk dat er nog geen hartactie bij het embryo te zien is.

Het embryo is in deze fase van de zwangerschap nog klein, maar meestal al te zien op een echo. Hoe verder in week 6, hoe groter de kans dat u een kloppend hartje ziet. Ook ziet u waarschijnlijk een kleine dooierzak en een vruchtzakje bij 6 weken. De vruchtzak lijkt vroeg in de zwangerschap op een ring, daarom wordt het ook wel de zwangerschapsring genoemd.

echo van een vruchtzakje met een klein embryo en een dooierzak

Wanneer een vroege echo?

Een vroege echo wordt bij 6 weken niet vaak gemaakt. U heeft hiervoor meestal een verwijzing nodig van uw verloskundige of gynaecoloog. Om de volgende redenen kunt u een 6 weken echo krijgen:

  • U zit in een vruchtbaarheidsbehandeling.
  • U bent erg onregelmatig ongesteld.
  • Door eerdere miskramen maakt u zich zorgen.
  • U heeft (een beetje) vaginaal bloedverlies.

Deze vroege echo's zijn helaas een momentopname en kunnen maar moeilijk voorspellen of bloedverlies een voorbode is van een miskraam.

De dooierzak: functie en verschijning op de echo

Tijdens de eerste weken van uw zwangerschap groeit er niet alleen een kleine baby in uw buik, maar ook een dooierzak. Deze helpt uw baby de eerste weken om goed te kunnen groeien. Een dooierzak is een soort klein orgaan dat zich ontwikkelt in uw baarmoeder wanneer u zwanger bent, ongeveer 2 weken na de bevruchting. Dit 'vliezige zakje' zit samen met het embryo in de vruchtzak en is de voorganger van de placenta. In de eerste weken van de zwangerschap heeft het embryo namelijk nog geen placenta. Pas rond week 8 van de zwangerschap begint deze zich te vormen.

Functie van de dooierzak

De dooierzak zorgt ervoor dat het embryo in de eerste periode alle belangrijke voedingsstoffen binnenkrijgt die nodig zijn, totdat de placenta volledig gevormd is. Daarnaast heeft het orgaantje meer taken:

  • Het aanmaken van rode bloedcellen.
  • Zorgen voor de uitwisseling van zuurstof tussen u en uw baby.
  • Het begin vormen van de navelstreng, het maagdarmkanaal en de geslachtsorganen.
  • Zorgen voor een vroege afweer voor uw baby.

De dooierzak op de echo

Vanaf 5 weken zwangerschap kunt u de dooierzak op een vroege echo zien. Het zien van zo'n zakje is, naast een positieve zwangerschapstest, meestal een eerste bewijs van een beginnende zwangerschap. Een dooierzak ziet eruit als een rond of peervormig zakje. In de eerste weken van de zwangerschap is het zakje nog een stuk groter dan uw baby zelf. Tussen de 6 en 9 weken zwangerschap is het ongeveer 2 tot 3 millimeter groot. U ziet het op een echo naast het embryo zweven als een donker 'ringetje'. Het is ook mogelijk dat u op de echo twee of drie zakjes ziet; dan krijgt u een meerling!

illustratie van de ontwikkeling van de vruchtzak met dooierzak en embryo

Wanneer verdwijnt de dooierzak?

Een dooierzak blijft groeien tot ongeveer week 10 van de zwangerschap. Daarna wordt hij langzaam wat kleiner. Terwijl de placenta groeit, neemt deze de taken van de dooierzak steeds meer over. Is de placenta af, dan neemt deze de taken helemaal over. Dit gebeurt meestal rond 12 weken zwangerschap. Het zakje verdwijnt uiteindelijk helemaal.

Wat als er geen dooierzak te zien is?

Soms is er op een vroege echo geen dooierzak te zien. Het niet zien van dit zakje kan betekenen dat uw zwangerschapsduur verkeerd is berekend. Vaak is het advies om dan na één tot twee weken opnieuw een echo te laten maken. Is er na een (tweede) echo nog steeds geen dooierzak te zien? Dan is de kans groot dat u een miskraam heeft gehad. Dit is ontzettend verdrietig.

Het kan ook voorkomen dat de vruchtzak helemaal leeg is. Er is dan geen dooierzak te zien, maar ook geen embryo. De medische term hiervoor is blighted ovum. De eicel (ovum) is dan nooit uitgegroeid tot een embryo. Meestal komt dit door een toevallige fout in de chromosomen en is het niet erfelijk. Bij een volgende zwangerschap is de kans daarom groot dat het wel goed gaat.

Verschillende soorten echo's tijdens de zwangerschap

In de praktijk kunt u verschillende echo's laten maken, afhankelijk van de fase van uw zwangerschap en uw specifieke situatie.

Vitaliteitsecho

In de prille zwangerschap kunnen we met de vitaliteitsecho al controleren of de zwangerschap zich in de baarmoeder bevindt en of het hartje van de baby klopt. Het beste kunt u deze afspraak inplannen als u tussen de 7-8 en 10 weken zwanger bent. Het onderzoek duurt ongeveer 10 minuten. Deze echo kan vaak via de buik gemaakt worden, maar vaak hebben we met een vaginale echo wel beter beeld.

Bij 5 weken zien we vaak: een vruchtzak met of zonder dooierzakje. Bij 6 weken zien we vaak: een embryo van 4-5 mm (wit vlekje) met een knipperend hartje. Bij 7 weken is het embryo te zien als een wit vlekje van ongeveer 9-10 mm.

voorbeeld van een echo van 7 weken zwangerschap met zichtbaar embryo

Termijnecho

De termijnecho vindt plaats rond de 11 weken van de zwangerschap. Het doel van deze echo is de uitgerekende datum vast te stellen. Hiervoor meten we de baby van het hoofdje tot aan het stuitje (CRL - crown-rump-length). Baby's maken tot 12 weken dezelfde ontwikkelingsstadia door; ze groeien in een gelijk tempo. Met de meting van de baby kunnen we dus vaststellen hoe lang u zwanger bent. De baby is bij 11 weken ongeveer 40 mm.

De uitgerekende datum geeft aan wanneer de zwangerschap 40 weken is. Het is beter te spreken van een uitgerekende periode, aangezien de meeste baby's geboren worden tussen de 37 en 42 weken van de zwangerschap.

13 weken echo (Structureel Echoscopisch Onderzoek - SEO)

Vanaf 1 september 2021 kunnen zwangeren naast de 20 wekenecho ook deelnemen aan de 13 wekenecho. Tussen de 12+3 en 14+3 weken van uw zwangerschap is er de mogelijkheid tot een Structureel Echoscopisch Onderzoek (SEO): de 13 wekenecho. Deze echo is bedoeld om lichamelijke afwijkingen bij de baby op te sporen. Ook wordt gekeken naar de groei van de baby en het vruchtwater. De echoscopist kijkt niet of de baby een jongen of een meisje is.

De 13 wekenecho is een medische echo. De echoscopist(e) die de 13 wekenecho uitvoert is hiervoor speciaal opgeleid en voert dit onderzoek uit met een geavanceerd echoapparaat. In onze verloskundige praktijk wordt de 13 wekenecho gemaakt in het kader van de landelijke, wetenschappelijke IMITAS studie. De onderzoekers van de IMITAS studie willen onder andere weten hoe vaak de echoscopist iets ziet wat een lichamelijke afwijking kan zijn. Op basis van de eerste studieresultaten gaat men ervan uit dat dit gebeurt bij ongeveer 10 van de 1.000 zwangeren.

Als u kiest voor de 13 weken echo, doet u mee aan een wetenschappelijke studie naar de 13 weken echo (IMITAS studie). Door het toestemmingsformulier te tekenen, geeft u toestemming voor het gebruik van uw gegevens voor deze studie. De uitslag van de 13 wekenecho kan zijn dat de echoscopist uw kind heeft bekeken, maar niet alles goed kon zien. Er is dan geen vervolgonderzoek nodig. Als de echoscopist niet alles goed heeft kunnen beoordelen, zal zij een vaginale echo aanbieden. Als met de vaginale echo niet alles in beeld te brengen is en er geen aanwijzingen voor afwijkingen zijn, zal de echoscopist(e) opschrijven wat (nog) niet goed te zien was. U kunt vervolgens kiezen om bij 20 weken opnieuw te kijken bij de 20 wekenecho. Als de echoscopist iets afwijkends ziet of daarover twijfelt, kunt u kiezen voor vervolgonderzoek in het LUMC (Leids Universitair Medisch Centrum).

Heel belangrijk: bij de 13 weken echo moet de echoscopist(e) lichamelijke structuren beoordelen in een baby van ongeveer 66 mm. Voor de echo niet naar het toilet gaan om te plassen. Houd er rekening mee dat er gevraagd kan worden om een vaginale echo te maken, omdat we dan vaak een duidelijker beeld hebben.

20 weken echo (Structureel Echoscopisch Onderzoek - SEO)

Tussen de 18+0 en 21+0 weken van uw zwangerschap is er de mogelijkheid tot een Structureel Echoscopisch Onderzoek (SEO): de 20 wekenecho. De 20 wekenecho is een optioneel onderzoek; u mag zelf bepalen of u deze echo wel of niet wilt. Het liefst plant u de echo in week 19 van uw zwangerschap (dus tussen de 19+0 en de 19+6 weken). De 20 wekenecho is bedoeld om lichamelijke afwijkingen bij de baby op te sporen. Ook wordt gekeken naar de groei van uw baby en het vruchtwater.

De 20 wekenecho is een medische echo. De echoscopist(e) die de 20 wekenecho uitvoert is hiervoor speciaal opgeleid en voert dit onderzoek uit met een geavanceerd echoapparaat. In onze verloskundige praktijk wordt de 20 wekenecho gemaakt. Ziet de echoscopist iets wat een lichamelijke afwijking kan zijn? Dan is niet altijd duidelijk of het echt een afwijking is, hoe ernstig deze is en wat dat dan voor uw kind betekent. Daarom krijgt u in deze gevallen altijd vervolgonderzoek aangeboden.

De echoscopist kan niet alle lichamelijke afwijkingen zien bij de 20 wekenecho. De 20 weken echo is niet specifiek voor het opsporen van chromosoomafwijkingen zoals trisomieën. Soms wordt er iets afwijkends gezien waarvan we weten dat het niet ernstig is en het meestal vanzelf weer verdwijnt.

Heel belangrijk: bij de 20 weken echo moet de echoscopist(e) lichamelijke structuren beoordelen bij de baby. Voor de echo niet naar het toilet gaan om te plassen. Houd er rekening mee dat er gevraagd kan worden om een vaginale echo te maken, omdat we dan vaak een duidelijker beeld hebben.

De 20-weken echo uitgelegd | Echografie Ierland

Persoonlijk verhaal: Een bijzondere tweelingzwangerschap

Dit persoonlijke verhaal illustreert de impact en de complexiteit van echo's en zwangerschap, met name bij een meerling.

Hoe het begon

Het begon met een onverwachte en bijzondere zwangerschap. In mei 2018 bleek ik zwanger te zijn, terwijl ik in 2014 de diagnose "vervroegde overgang" had gekregen. Na een traject om zwanger te worden van een derde kind dat niet lukte, en de diagnose met een lage AMH en verhoogd FSH, was de kans op een natuurlijke zwangerschap minimaal. Toen we 4 jaar later toch weer zwanger raakten, konden we het nauwelijks geloven.

Eerste echo

Een week later mocht ik me melden voor een eerste echo. De echoscopiste zag een vruchtzakje, maar geen kloppend hartje. Er werd gesuggereerd dat het misschien geen goede zwangerschap was, of dat ik nog heel pril zwanger was. Ondanks dat we dachten compleet te zijn, zat ik huilend in de auto.

Echo twee: een tweede vruchtzakje

Een week later zou ze weer kijken. Ze zag een kloppend hartje, maar het klopte niet heel erg snel. Ook zag ze een tweede vruchtzakje, dat leeg en substantieel kleiner was. Later zag ze zelfs een derde vruchtzakje, ook heel klein en leeg. De conclusie was dat het nog steeds geen goede zwangerschap leek te zijn, omdat het hartje te langzaam klopte. Met weer een nieuwe echo ging ik naar huis, vol onzekerheid.

Twee kloppende hartjes: een tweeling!

Weer een week later, tijdens een echo, zag ik het meteen: twee kleine knipperlichtjes. De echoscopiste bevestigde dat ze ook twee hartjes zag kloppen, heel snel. Ik was zwanger van een tweeling. Dit was even wennen, aangezien we al drie kinderen hadden, maar we sloten onze tweeling meteen in ons hart.

Vanwege eerdere keizersnedes en een hersteloperatie aan het littekenweefsel van mijn baarmoeder, werd er eerst gekeken of er geen medisch verhoogd risico was. Gelukkig bleek dit niet het geval, al moesten ze het littekenweefsel extra goed in de gaten houden.

Groeiachterstand en verdriet

Tijdens een echo in week 18 kreeg ik het nieuws dat de onderste baby achterbleef in de groei ten opzichte van de bovenste baby. De baby lag ook een beetje in een hoekje en de placenta was erg klein. Een week later hoorde ik hetzelfde, maar leek er nog geen reden voor paniek. Maar toen kwam de 20 weken echo.

De echoscopiste zag meteen dat het niet goed was. Ze vertelde met diepe spijt dat één baby was overleden; het hartje klopte niet meer. De wereld stopte met draaien. Ze vertelde dat het beter was om te stoppen met de echo, maar ik wilde alles zien van beide baby's. Toen ik vroeg naar het geslacht, kreeg ik te horen dat ze dat alleen nog van de levende baby konden zien. De bovenste baby was een jongetje.

Thuis moesten we het vreselijke nieuws aan onze kinderen vertellen. Ik moest rustiger aan doen, maar mijn man belandde in het ziekenhuis. Gelukkig kregen we thuis snel hulp en kon ik gesprekken voeren met een psycholoog om door te gaan voor het andere, levende kind. De angst om ook de andere baby te verliezen was constant.

GUO en verdere ontwikkelingen

Twee dagen na de 20 weken echo moesten we terug voor een GUO (Geavanceerd Ultrageluid Onderzoek), omdat er mogelijk een afwijking aan het hoofd van de levende baby was gezien. We kregen te horen dat hoe langer de dode baby in de baarmoeder zou zitten, hoe meer deze zou mummificeren. Het was onzeker of ze het geslacht ooit zouden kunnen zien. Als advies kregen we mee om een genderneutrale naam te kiezen. Gelukkig werd de levende baby goedgekeurd; geen afwijkingen aan het hoofd.

Tijdens de volgende echo zagen ze echter dat de levende baby ook stopte met groeien. Zijn buikomvang nam af, wat geen goed teken was. Ik voelde de herhaling van weken eerder. Ik was nog niet over de 24 weken zwangerschap, dus er kon nog niets gedaan worden voor de baby. Toch werd hij extra in de gaten gehouden.

Foetale nood en spoedkeizersnede

Met 25.4 weken werd ik opgenomen in het ziekenhuis. De baby werd geschat op een gewicht van 650 gram. Hij moest een bepaald gewicht hebben om er iets mee te kunnen doen. Op de zwangerenafdeling werd de baby twee keer per dag gemonitord met een CTG. Uiteindelijk groeide de baby nauwelijks meer, nam het vruchtwater af en werden de metingen steeds slechter. Het was wachten op het moment dat de baby eruit moest.

Die nacht, na wereldprematurendag, zagen de artsen dat het hartje van de baby flink naar beneden ging. Er werd een echo gemaakt en de artsen constateerden foetale nood. Een spoedkeizersnede was noodzakelijk.

Geboorte en afscheid

De baby woog 840 gram met 30.3 weken. De andere baby, die al 10 weken overleden was, woog waarschijnlijk meer. Daarna moesten we een mooi afscheid regelen voor de overleden baby en er zijn voor de premature baby die op de intensive care lag.

Uiteindelijk ging de premature baby door het oog van de naald, ondanks een ernstige ziekte door een bacterie. Als eerbetoon aan de overleden baby ben ik begonnen met kleine Vlindervoetjes, en als eerbetoon aan de premature baby ben ik begonnen met Kleine Twinkeltjes. Hier ligt nu mijn hart.

symbool van twee vlinders, staand voor sterrenkinderen en prematuren

tags: #6 #weken #echo #2 #vruchtzakjes