Niet elke zwangerschap verloopt zoals gehoopt, en helaas eindigt een deel daarvan voortijdig in een miskraam. Hoewel dit een ingrijpende gebeurtenis is, is het doorgaans daarna weer mogelijk om zwanger te raken. Veel vrouwen hebben hierover echter vragen en twijfels, wat volkomen normaal is. Deze informatie is bedoeld om u te voorzien van de nodige inzichten en begeleiding.
Wat is een miskraam?
Een miskraam wordt gedefinieerd als het verlies van een niet-levensvatbare vrucht. Er wordt onderscheid gemaakt tussen een vroege miskraam, die optreedt in de eerste 2 tot 4 maanden van de zwangerschap, en een late miskraam, die plaatsvindt na de vierde maand maar vóór de periode waarin de foetus levensvatbaar is. Late miskramen komen minder frequent voor.
Een van de eerste symptomen van een miskraam is vaak vaginaal bloedverlies, wat kan duiden op een dreigende miskraam. Het is echter belangrijk te weten dat bloedverlies niet altijd op een miskraam wijst; in de helft van de gevallen heeft het een andere oorzaak.
Oorzaken van een miskraam
De oorzaak van een vroege miskraam is vrijwel altijd een stoornis in de aanleg van het vruchtje. Het vruchtje is niet in orde, waardoor de natuur een logische oplossing vindt: het groeit niet verder en wordt afgestoten. Soms is er sprake van een lege vruchtzak zonder embryo, wat wel eens onjuist 'windei' wordt genoemd. In werkelijkheid is er wel een embryo in aanleg, maar is er heel vroeg iets misgegaan waardoor het niet tot ontwikkeling komt.
De meest voorkomende oorzaak van een miskraam is een chromosoomafwijking die bij de bevruchting ontstaat. Chromosomen zijn dragers van erfelijk materiaal. Meestal gaat het niet om erfelijke afwijkingen, maar om een spontane, toevallige afwijking die geen gevolgen heeft voor een volgende zwangerschap. Bij de meeste vrouwen wordt geen duidelijke oorzaak gevonden. Indien u nog nooit een miskraam heeft gehad, is verder onderzoek doorgaans niet nodig. Pas na meerdere miskramen wordt er onderzoek gedaan naar mogelijke oorzaken.
Symptomen van een miskraam
Zwangerschapsverschijnselen, zoals gespannen borsten en ochtendmisselijkheid, kunnen afnemen vlak voor een miskraam. Daarnaast kunt u last krijgen van vaginaal bloedverlies of menstruatieachtige pijn. Het is geruststellend dat bij de helft van de vrouwen met bloedverlies of buikpijn er geen complicaties optreden en de zwangerschap normaal verloopt.
Onderzoek bij een mogelijke miskraam
Een echografie kan duidelijkheid verschaffen over de status van de zwangerschap. Met een echo wordt een afbeelding van de baarmoeder gemaakt, waarop meestal te zien is of het hartje klopt. Als het hartje klopt, is de kans op een miskraam klein, maar niet uitgesloten. Een echo kan ook uitwijzen of de vruchtzak leeg is of dat het hartje niet meer klopt. Indien u minder dan twee weken over tijd bent, geeft een echo soms nog geen definitieve uitslag; na één tot twee weken is dit meestal wel duidelijk.
Het is belangrijk te realiseren dat echoscopisch onderzoek de uitkomst van de zwangerschap niet verandert. Omdat een miskraam een veelvoorkomend en natuurlijk verschijnsel is, hanteren artsen en verloskundigen doorgaans een afwachtende houding.
Behandelingen van een miskraam
Een miskraam wordt veroorzaakt door een stoornis in de aanleg van het kindje of het afsterven van de vrucht, waardoor directe behandeling niet mogelijk is. Er zijn drie manieren waarop een miskraam kan verlopen:
- Afwachten tot de miskraam spontaan optreedt.
- Het gebruik van medicijnen die de miskraam in gang zetten.
- Curettage: een ingreep waarbij het zwangerschapsweefsel via de schede en baarmoederhals wordt verwijderd.
U krijgt altijd een counselingsgesprek om een weloverwogen keuze te kunnen maken, gebaseerd op persoonlijke voorkeur. Een tussenoplossing, zoals eerst afwachten en bij uitblijven van resultaat alsnog kiezen voor een curettage, is ook mogelijk. Alle benaderingen hebben hun eigen voor- en nadelen.
1. Afwachten
Bloedverlies in de tweede of derde maand van de zwangerschap is vaak het eerste teken van een miskraam. Meestal volgt na dit bloedverlies binnen enkele dagen, soms na een week of zelfs enkele weken, een miskraam. U kunt dan krampende pijn in de baarmoeder ervaren, vergelijkbaar met een hevige menstruatie, en toenemend bloedverlies. De vruchtzak komt dan los uit de baarmoeder en verlaat het lichaam via de vagina. Na een spontane miskraam nemen de pijn en het bloedverlies doorgaans snel af.
Voordelen van afwachten
- Het wordt door veel vrouwen als een natuurlijke gang van zaken beschouwd.
- Het verlies kan thuis beleefd worden.
- Er zijn geen risico's op complicaties die bij een curettage kunnen optreden.
- Medisch gezien kan afwachten geen kwaad en heeft het geen gevolgen voor een nieuwe zwangerschap.
Nadelen van afwachten
- Onzekerheid over het precieze tijdstip van de miskraam, wat het dagelijks leven kan verstoren.
- Het kan emotioneel zwaar zijn om zwangerschapsverschijnselen te ervaren terwijl u weet dat het vruchtje niet meer leeft.
- Er is een kleine kans op een incomplete miskraam, waarbij niet al het zwangerschapsweefsel het lichaam verlaat, wat kan leiden tot aanhoudend bloedverlies en alsnog een curettage noodzakelijk maakt.
2. Medicijnen
Door tabletten vaginaal in te brengen, kan een miskraam worden opgewekt. Het verloop is daarna vergelijkbaar met een spontane miskraam, met krampen en bloedverlies waarbij het vruchtje het lichaam verlaat. Bij ongeveer 80% van de patiënten slaagt deze methode. U ontvangt doorgaans mifegyne om de baarmoedermond te verzachten, gevolgd door misoprostol om de miskraam op gang te brengen. Na 24 uur wordt een controle-echo gepland om te beoordelen of de miskraam volledig is. De meest voorkomende bijwerkingen zijn misselijkheid, braken, diarree, rillingen, duizeligheid en hoofdpijn. Bij pijn kunt u paracetamol, ibuprofen of naproxen innemen.
Het opvangen van de miskraam is niet verplicht, maar als u het embryo herkent, kunt u ervoor kiezen het te bewaren om afscheid te nemen. Het weefsel wordt over het algemeen niet opgestuurd voor verder onderzoek, tenzij dit medisch noodzakelijk is.
3. Curettage
Een curettage is een kleine, vaginale ingreep waarbij de baarmoederholte via de schede wordt gereinigd. Dit kan gebeuren met een dun slangetje (vacuümcurette) of een curette (een soort lepeltje). De ingreep duurt ongeveer 5 tot 10 minuten en vindt meestal poliklinisch plaats met pijnstilling via een infuus. In sommige gevallen wordt de ingreep onder algehele narcose verricht.
Medische hulp bij complicaties
Het is verstandig om direct medische hulp in te schakelen in de volgende situaties:
- Hevig bloedverlies: meer dan bij een forse menstruatie en langer dan een halve dag aanhoudend. Indien u sterretjes ziet of het gevoel heeft flauw te vallen, neem direct contact op.
- Aanhoudende klachten: na een spontane miskraam of curettage, indien krampende pijn en/of zeer veel bloedverlies aanhouden, wat kan wijzen op een incomplete miskraam.
- Koorts: tijdens of kort na een miskraam, wat kan duiden op een ontsteking in de baarmoeder. Neem contact op bij een temperatuur boven de 38°C.
- Ongerustheid: bij twijfel over het verloop van de miskraam.
Lichamelijk en emotioneel herstel
Het lichamelijk herstel na een miskraam verloopt meestal vlot. In de eerste 1 tot 2 weken kunt u nog wat bloedverlies en bruinige afscheiding hebben. Het is raadzaam om met seks te wachten tot het bloedverlies gestopt is. Uw lichaam is daarna doorgaans voldoende hersteld om opnieuw zwanger te worden.
Er is geen medische reden om te wachten met een nieuwe zwangerschapspoging na een miskraam. Het zwanger worden op zich wordt hierdoor niet bemoeilijkt. De eerste menstruatie vindt plaats tussen 4 en 6 weken na de miskraam, soms eerder of later.
Emotionele verwerking
Veel vrouwen ervaren na een miskraam een moeilijke emotionele periode. De miskraam betekent een einde aan plannen en fantasieën over het verwachte kind. Het kan troost bieden te weten dat de zwangerschap vanaf het begin niet in orde was en de miskraam een natuurlijke oplossing was. Verdriet, schuldgevoelens, ongeloof, boosheid en een gevoel van leegte zijn veelvoorkomende emoties. Schuldgevoelens zijn zelden terecht, aangezien een miskraam vaak een natuurlijke reactie is op iets wat fout ging bij de bevruchting.
Het besef dat zwanger worden mogelijk is, kan steun bieden. De verwerking van een miskraam is een persoonlijk proces dat tijd kost. De omgeving begrijpt niet altijd wat u doormaakt, waardoor goedbedoelde opmerkingen soms niet helpen. Praten met anderen die hetzelfde hebben meegemaakt, kan ondersteunend zijn. Verschillen in beleving en verwerkingssnelheid tussen partners kunnen druk op de relatie leggen; ook hierover is het belangrijk te praten.
Zwanger worden na een miskraam
Als u na een miskraam opnieuw zwanger wordt, kunt u blij zijn, maar ook onzeker en bang zijn dat het opnieuw misgaat. Gelukkig verloopt een volgende zwangerschap meestal goed. Er is geen medische reden om te wachten met opnieuw zwanger worden. Sommige onderzoeken suggereren zelfs dat de kans op een succesvolle zwangerschap groter is als u binnen 6 maanden na een miskraam opnieuw zwanger bent.
In het geval van medische complicaties, zoals een baarmoederontsteking, kan de arts adviseren te wachten. Luister echter vooral naar uw eigen lichaam. Het kan goed zijn om niet langer dan drie maanden te wachten, aangezien onderzoek uitwijst dat de kans op een volgende miskraam lager is als u binnen drie maanden opnieuw zwanger raakt.
Eisprong na een miskraam
De eerste eisprong na een miskraam vindt gemiddeld plaats na twee tot vier weken. De eerste menstruatie kunt u na ongeveer vier tot zes weken verwachten. De duur hiervan hangt af van de duur van de zwangerschap (hoe langer, hoe meer hCG in het lichaam blijft) en het lichamelijk herstel. Een onregelmatige cyclus vóór de zwangerschap kan ook leiden tot een onregelmatige cyclus na de miskraam.
Als u direct na een miskraam zwanger raakt, voordat u weer ongesteld bent geweest, kan het lastiger zijn om de zwangerschapsduur exact te bepalen. Een zwangerschapstest binnen enkele weken na een miskraam kan vals positief zijn door de langzame afbraak van hCG.
Kans op herhaling en preventie
Na één miskraam is de kans op een volgende miskraam niet groter dan bij vrouwen die geen miskraam hebben gehad. Bij twee of meer miskramen neemt deze kans wel iets toe, waardoor verder onderzoek zinvol kan zijn. Indien een oorzaak wordt gevonden, zoals hormonale problemen of PCOS, kan deze vaak behandeld worden.
Om de kans op een nieuwe miskraam te verkleinen, wordt een gezonde levensstijl aangeraden: gevarieerd eten, niet roken, matig alcoholgebruik en een gezond gewicht. Dagelijks gebruik van foliumzuur (0,4 mg) wordt geadviseerd om de kans op een baby met een open rug te verminderen, hoewel het de kans op een miskraam niet direct beïnvloedt.
Anti-D immunoglobuline
Indien u een late miskraam heeft gehad en een rhesusnegatieve bloedgroep bezit, ontvangt u een injectie met anti-D immunoglobuline. Dit voorkomt dat uw lichaam antistoffen aanmaakt tegen een rhesuspositieve foetus, wat problemen kan geven bij een volgende zwangerschap.
Vervolg en ondersteuning
Na een miskraam is er doorgaans een controleafspraak bij de verloskundige, huisarts of arts in het ziekenhuis om uw lichamelijke en emotionele welzijn te beoordelen. Indien u nog bloed verliest, kan een echo uitsluitsel geven over eventuele achtergebleven weefselresten. Bij bloedarmoede kan ijzersuppletie worden voorgeschreven.
Bij een zwangerschap van minder dan 6 weken zonder echo, is er een kleine kans op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Bij hevige pijn of bloedverlies is directe medische hulp noodzakelijk.
Na een operatie (curettage) is er een kleine kans op littekenvorming in de baarmoeder (Asherman-syndroom), wat de vruchtbaarheid kan beïnvloeden. Hoewel de kans op een nieuwe miskraam na één miskraam niet verhoogd is, kan bij twee of meer miskramen verder onderzoek worden overwogen.
Uw lichaam herstelt meestal snel, maar het emotioneel verwerken kan meer tijd vergen. Geef uzelf de ruimte voor uw gevoelens en praat erover met uw partner, vertrouwenspersoon of een professional. Het is belangrijk om naar uw eigen lichaam te luisteren en te bepalen wanneer u klaar bent voor een nieuwe zwangerschap.
tags: #weer #zwanger #na #miskraam #ziekenhuis