Om de groei en de ontwikkeling van jonge dieren goed in de gaten te kunnen houden, is het heel belangrijk om ze uit elkaar te kunnen houden. Maak voor elk dier apart een lijstje met het gewicht, uiterlijke kenmerken en (als je het met de hand voert) hoeveel melk het drinkt. Als je een groot nest hebt, bijvoorbeeld 14 puppy's, die met de hand moeten worden gevoerd, is het belangrijk om ze in dezelfde volgorde melk te geven.
Identificatie van pasgeboren kittens
Voor pasgeboren puppy's en kittens kun je identificatiebandjes van klittenband gebruiken. Deze zijn verkrijgbaar in veel verschillende kleuren, dus ook bij grote nesten heb je genoeg klittenbandjes. Geef elk dier een identificatiebandje om. Mocht er eentje toch eraf getrokken worden, dan weet je altijd van welk dier het komt. Zijn er twee halsbandjes tegelijkertijd los gekomen? Weeg dan de dieren.
De klittenband identificatiebandjes kan je gemakkelijk verstellen als de pup of kitten groeit. Voor puppy's bestaat er ook speciale bandjes met een veiligheidssluiting. Als de pup ergens achter blijft hangen, schiet het bandje los. Deze zijn iets duurder dan de klittenbandjes, maar zeker erg waardevol.
Een set van 12 id-bandjes in verschillende kleuren zijn gemaakt van zeer zacht klittenband. Deze id-bandjes hebben alleen aan het uiteinde ongeveer 5cm klittenbandhaakjes en zijn dus niet voorzien van rondom klittenband. Hierdoor zijn de id-bandjes goed verstelbaar, kunnen ze iets makkelijker los gaan, eenvoudig op de juiste maat te knippen. Het is wel belangrijk bij het gebruiken van de klittenband bandjes, dat je bij het omdoen van de bandjes het overlappende deel netjes recht over het onderste deel plakt. Zorg er tevens ook altijd voor dat er twee vingers tussen het bandje en nekje van de pup past.
Alternatieve identificatiemethoden
Heb je te weinig kleuren? Dit werkt alleen voor moederloze dieren. Je kunt verschillende kleuren gebruiken, of de nagellak op verschillende plaatsen aanbrengen. Doe de nagellak bij voorkeur op het voorhoofd, daar kan het jonge dier zichzelf niet goed schoonlikken. Nagellak is niet goed voor een dier als het wordt opgelikt, dus wees er zuinig mee. Zorg dat de nagellak niet op de huid komt. Jonge dieren groeien snel, en de huid onder de nagellak kan niet meegroeien.
Deze methode wordt ook veel gebruikt, en is vooral handig bij kleine nestjes. Het ene dier krijgt een stip in het linker oor, de ander krijgt een stip in het rechter oor, de volgende krijgt in elk oog een stip. Etc. Je kunt ook verschillende kleuren gebruiken, maar op den duur gaan ze vervagen.
De ontwikkeling van pasgeboren kittens
Kittens worden geboren na een draagtijd van gemiddeld 63 dagen. Een kitten kan bij de geboorte niet horen en niet zien. Ze wegen bij de geboorte ongeveer 100 gram. Iedere 2-3 uur drinken de kittens melk bij de moeder. In de eerste dagen is het vooral belangrijk om bij te houden of een kitten groeit. Weeg elk kitten minstens 1x per dag, dan kun je zien of ze genoeg melk binnenkrijgen en goed groeien.
Hoewel pasgeboren kittens zonder zicht worden geboren en niet kunnen staan, beginnen ze binnen de eerste uren naar de tepels van de moeder te kruipen. Er is meestal enige concurrentie tussen de nestgenootjes en ze zullen in de eerste drie dagen elk een tepel kiezen waaraan ze het liefst zogen.
Op ongeveer 10 dagen gaan de oogjes en de oren open. Bij sommige kittens gaan de oogjes niet na 10 dagen open of gaan zelfs de oogleden verkleven zodat de ogen weer dicht zitten. Dit kan veroorzaakt worden door een oogontsteking. Het is belangrijk om in een vroeg stadium de ogen al te behandelen. Laat de kittens nakijken bij je dierenarts als er oogproblemen ontstaan, ook als de oogleden nog niet open zijn na 10 dagen neem dan even contact op. We kunnen de oogleden zachtjes van elkaar trekken en de ogen met speciale oogzalf behandelen.
Voeding van pasgeboren kittens
Indien kittens opgroeien zonder dat er een moeder is of als de moeder helemaal geen melk geeft dan moeten de kittens met kittenmelk groot gebracht worden. Er zijn diverse soorten kunstmatige kittenmelk in de handel. Deze varieren van kant-en-klare melk in blikjes tot melk in poedervorm. De melk wordt opgewarmd (tot lichaamstemperatuur) gegegeven door middel van een flesje met een speen, een spuitje of met een sonde.
Weeg elke dag het kitten om te zien of het aankomt in gewicht. De formule voor de hoeveelheid melk is (1/10 van het gewicht + 10 ml) verdeeld over 8 voedingen. Na de eerste dag begint de navelstreng steeds meer in te drogen.
Als jouw kat moeite heeft om haar kittens te voeden of als de kittens niet genoeg melk lijken te krijgen, kan het zijn dat je moet helpen met kittenmelk. Zelfs een net geboren kitten moet al gaan groeien. Gezonde kittens nemen dagelijks toe in gewicht. Gebruik altijd speciale melkvoeding voor kittens - geef nooit koemelk, geitenmelk, menselijke babymelk of zuivelalternatieven.
Voor pasgeborenen die goed zuigen, is een kittenfles met de juiste maat speen de veiligste manier om te voeden. Let goed op de hygiëne. Houd handen en voedingsapparatuur zeer schoon.
Voeding van de moederpoes
Zorg dat de moeder genoeg te eten krijgt. Om melk te kunnen geven heeft ze veel energie, dus voer, nodig. De moederpoes moet onbeperkt eten tot haar beschikking hebben (dit heet ad lib voeren). Het beste is om de moederpoes al vanaf 2/3 van de dracht op kittenvoer over te zetten. Gedurende het einde van de dracht en tijdens het zogen krijgt ze dan het geschikte voer. Een extra voordeel is dat, zodra de kittens vast voer gaan eten, ze gelijk mee kunnen gaan eten met hun moeder.
De moederpoes heeft een enorme prestatie geleverd met het op de wereld zetten van haar kittens. Het is dus verstandig om de poes goed in de gaten te houden. Let vooral op de afscheiding die zij nog verliest. Dit is normaal na de bevalling, maar dit mag niet stinken of pus zijn. De moederpoes moet haar kittens voeden en heeft daarvoor veel voedingsstoffen nodig. Ook moet zij de melk produceren en daarvoor heeft zij veel vocht nodig. De poes mag dus onbeperkt eten en drinken tijdens de zoogperiode. Zorg voor een goed bereikbare plaats van de waterbak, maar zorg dat er niet per ongeluk een kitten in kan vallen. Als je de poes iets extra’s wilt geven met de juiste voedingsstoffen, kun je haar ook Beaphar Lactol Kitten Milk geven.
Gezondheidsproblemen bij pasgeboren kittens
Als een kitten zwak en lusteloos lijkt en trilt, kan hij hypoglycemisch (een te lage bloedsuikerspiegel hebben) zijn. Oorzaken hiervan kunnen slechte voeding en/of infectie zijn. Hypoglycemie leidt vaak tot onderkoeling, waardoor kittens moeilijker kunnen zogen.
Neonatale isoerythrolyse kan pasgeboren kittens treffen nadat ze biest hebben gezoogd. Het wordt veroorzaakt doordat ze een andere bloedgroep hebben dan hun moeder en hun rode bloedcellen worden vernietigd door antilichamen in de biest. Symptomen kunnen variëren van bloedingen, bloedarmoede, gewichtsverlies en zwakte tot overlijden.
Deze bacteriële infectie wordt veroorzaakt doordat kittens zogen aan een geïnfecteerde melkklier (een aandoening bekend als mastitis). Let op ontsteking van een of meer tepels en verzwakking of gebrek aan groei bij de kitten.
Diarree is een ernstige aandoening. Het kan worden veroorzaakt door overvoeding, het geven van een te geconcentreerde oplossing van melkvervanger of het gevolg zijn van een infectie (meestal veroorzaakt door een slechte hygiëne). Als je kittens diarree hebben, moeten ze naar een dierenarts worden gebracht.
Helaas blijkt een van onze kittens een flatchest te hebben. Het is zelfs in een dermate ernstige mate dat het kitten ademhalings- problemen heeft en het blijft duidelijk achter in de groei. Het kitten met de flatchest blijft ten opzichte van zijn broertjes en zusjes erg achter. We voeren het bij met kittenmelk met behulp van een speentje dat speciaal geschikt is voor dit soort kittens.
Socialisatie en omgang met kittens
De belangrijkste socialisatieperiode van een kitten begint vanaf een leeftijd van ongeveer 3 weken. Dit heet de inprentingsfase. Deze periode loopt door tot ongeveer 8 weken leeftijd. Ook voor de fokker is er dus een belangrijke taak weggelegd voor de socialisatie van het kitten. Uiteraard is dit het kennismaken met nieuwe voedingssoorten, maar ook het wennen aan diverse huiselijke geluiden en menselijk contact. Verdiep je goed in wat jouw rol kan zijn in deze belangrijke periode voor de kittens. Je kunt hier een zeer belangrijke bijdrage leveren aan een basis voor de rest van hun leven.
Op een leeftijd van 9 weken start de tweede socialisatieperiode. Wettelijk mag een kitten niet voor 7 weken leeftijd het nest verlaten. 7 weken is echter nog erg vroeg, omdat de tweede socialisatieperiode dan nog niet is gestart. En waar leert een kitten nou beter zijn sociale vaardigheden dan in het nest met soortgenootjes… Het is belangrijk om de nieuwe eigenaren uit te leggen dat de moederpoes en broertjes en zusjes een belangrijke rol hebben bij de opvoeding van het kitten.
Sommige fokkers laten hun kitten direct na 7 weken naar de nieuwe eigenaar gaan. Over het algemeen wordt geadviseerd om niet eerder dan met 10 weken leeftijd de kittens bij de moeder en nestgenootjes weg te halen. Echter bij sommige raskatten wordt nog een latere leeftijd gehanteerd. Probeer bij collega-fokkers van hetzelfde ras hierover informatie op te doen.
Belangrijk: Maak je kinderen er van jongs af aan van bewust dat huisdieren geen speelgoed zijn. Leer ze vanaf het eerste begin om je kat met respect te behandelen en hem op de juiste manier te benaderen en aan te halen.
Omgang met kittens tijdens de socialisatieperiode
Als kind op de boerderij kwam ik regelmatig in aanraking met het wonder van nieuw leven, vooral als onze boerderijkatten hun nestjes kregen. Het was altijd spannend om te ontdekken waar de moederkat haar kittens had verstopt. Kittens worden blind en doof geboren, volledig afhankelijk van hun moeder voor warmte, voedsel en bescherming.
De eerste moedermelk bevat belangrijke antistoffen. Deze melk wordt ook wel colostrum of biest genoemd en geeft de kittens de eerste belangrijke afweer tegen ziekteverwekkers mee. Als je gebruik maakt van een warmtelamp, let er dan op dat de moederpoes niet oververhit kan raken en ze ook een koelere plek op kan zoeken in het nest. Als de kittens ongeveer 3 weken oud zijn kun je de omgevingstemperatuur langzaam gaan verlagen tot normale kamertemperatuur. Je zult ook zien dat ze dan regelmatig verder van de lamp af gaan liggen.
Als de kittens gedronken hebben komt de spijsvertering op gang. De moederpoes zal met likken aan het perineum stimuleren om het kitten te laten poepen en plassen. Indien de moederpoes dit niet doet, dient de eigenaar dit over te nemen. Dit kan gedaan worden door met een verbandgaasje (dat gedrenkt is in warm water) in één richting over het perineum te wrijven. Als het kitten 2-3 weken oud is, is dit niet meer nodig.
Belangrijk advies: Het beste wat je kunt doen is de moederkat de ruimte geven om voor haar jongen te zorgen. Aanraking door mensen kan de geur van de kittens veranderen, waardoor de moeder hen niet meer herkent. Dus raak de kittens niet aan, tenzij het absoluut noodzakelijk is (bijvoorbeeld als ze verstoten zijn).
Als je denkt dat de kittens in gevaar zijn of als de moeder niet terugkeert, neem dan contact op met een lokale dierenopvang of dierenarts. Soms kan het gebeuren dat een moederkat een kitten verstoot. Dit kan verschillende redenen hebben, zoals ziekte of een tekort aan middelen. Verstoten kittens hebben speciale kittenmelk nodig, die verkrijgbaar is bij dierenwinkels of dierenartsen. Kittens kunnen hun lichaamstemperatuur nog niet reguleren. Gebruik een warmwaterkruik gewikkeld in een handdoek om ze warm te houden. Leg het kitten bij je op de borst, dicht bij je hart.
Kittens imiteren graag hun moeder. Maak hiervan gebruik bij de overgang naar vaste voeding. Vanaf ongeveer 3-4 weken leeftijd kun je de kittens al vaste voeding aanbieden. Week de speciale kittenbrokjes tot een zacht papje om mee te beginnen, of maak gebruik van een zachte natvoeding. Vaak wordt hier nog wat Beaphar Lactol Kitten Milk doorheen gemengd om de overgang te vergemakkelijken.
Voorbereiding op de komst van kittens en hun impact op gezinsleven
Veel katteneigenaren zien hun kat als een volwaardig en gelijkwaardig lid van het gezin. Het dier heeft in hun ogen in huis dezelfde rechten als de rest van het gezin. Het komt regelmatig voor dat een huisdier wordt behandeld als het ‘troetelkindje’ van het gezin en dat het niet alleen wordt vertroeteld maar zelfs ronduit verwend.
Er kunnen zelfs ernstige problemen ontstaan als een volwassen kat nooit of alleen negatieve ervaringen heeft opgedaan met baby’s en kleine kinderen. Veel eigenaren krijgen hun kat of kitten pas als de socialisatieperiode voorbij is, of hebben geen gelegenheid om hun kittens in die tijd kennis te laten maken met kleine kinderen. Hoe uw kat zal reageren op de komst van een baby is deels genetisch bepaald (soort kat, ras en bloedlijnen) en deels afhankelijk van zijn persoonlijkheid en ervaring.
In sommige gevallen zult u op basis van deze factoren moeten concluderen dat uw kat in aanleg niet het type kat is om vredig en veilig met baby’s en kleine kinderen samen te leven. Er zijn dan ook eigenaren die na zorgvuldige afweging van dit alles besluiten dat zij het onverantwoord vinden om hun kat te houden als ze kinderen krijgen. Helaas is de beslissing om een kat weg te doen niet altijd zo doordacht. Agressie richting kinderen en urine sproeien (veroorzaakt door de onvoorbereide komst van een baby) worden vaak genoemd als reden om afstand te doen van een kat.
Om uw hele gezin, huisdieren voorop, de beste kansen te geven op een harmonieus gezinsleven, moet u rekening houden met zowel het dier als zijn omgeving. Uw kat moet over een eigen slaapplek, voer- en drinkbakjes, speeltjes en kattenbak beschikken. Een kat wil een kattenbak die op een rustige plek staat, niet naast zijn eten en niet in de drukte (de keuken, de gang, enzovoorts). Een kat wil graag een krabpaal of -plankje naast de buitendeur hebben. Door te krabben markeert hij zijn territorium.
Geef verder uw kat bij voorkeur zijn eten niet op de grond maar op een hoger gelegen plek of in een ruimte die u met een kinderhekje kunt afschermen. Hetzelfde geldt ook voor de slaapplek van uw kat. Wacht niet tot de baby er is om eventueel noodzakelijke veranderingen van slaapplek, etensbakjes, kattenbak etc. door te voeren.
Wennen aan de baby
Weet u hoe een kat bij voorkeur reageert op iets wat in zijn ogen verontrustend of bedreigend is? Hij zal zich willen verstoppen, het liefst in een hoger gelegen donker, veilig hoekje van waaruit hij de boel kan overzien en de situatie inschatten. U kunt eenvoudig een geschikte schuilplaats maken door op een kast of stevige boekenplank een kattentent of kartonnen doos te zetten met de open zijde naar voren. Creëer meerdere van dit soort schuilplaatsen door het huis, maar vooral in de ruimtes waar u vaak zult zijn met de baby.
Meestal is de kinderkamer tot de komst van de baby een kamer waar uw kat vrij toegang tot heeft. Het is raadzaam om uw kat die toegang te ontzeggen ruim voordat de baby er is. Voorkom negatieve reacties op de verandering en frustraties door de gesloten deur (katten hebben meestal een hekel aan gesloten deuren) en behandel de deur en deurstijl met een spray waarin kunstmatige, kalmerende feromonen zijn verwerkt. U kunt ook de feromonen uit de geurklieren rond de bek van uw kat met een doekje of watje overbrengen op de deur.
Een kat heeft een zeer goed ontwikkeld reukorgaan en geur speelt een belangrijk rol bij de communicatie van katten. Dit betekent dat een verstoring van het ‘geurprofiel’ in zijn territorium een kat behoorlijk van streek kan maken en veel stress veroorzaakt. Dit wordt vaak niet onderkend, maar verklaart wel waarom een kat tegen nieuw aangekochte babyspullen kan gaan sproeien of plassen. Een behandeling met feromonenspray biedt uitkomst om de buggy, de kinderstoel en het bedje een vertrouwd luchtje te geven. Het lijkt voor ons mensen met onze beperkte reukzin misschien een kleinigheidje, maar al die geuren kunnen een kat veel stress geven. Door de babyspullen geleidelijk en met beleid in huis te halen, beperkt u negatieve associaties omdat uw kat langzaam kan wennen.
Neem altijd de basisregels in acht: nooit angstig gedrag belonen, want dat werkt averechts. Het gehoor van een kat is, evenals zijn reukzin, veel beter ontwikkeld dan dat van de mens. U kunt uw kat laten wennen aan babygeluiden door opnames van babygehuil, gemurmel, gekrijs etc. op een steeds hoger geluidsniveau af te draaien. Realiseer u, dat het gehuil van een baby veel lijkt op het dreigende zingen van katers buiten op straat.
Het is een goed idee om baby’s en jonge kinderen op visite te vragen, maar kies wel kinderen uit die daar geschikt voor zijn. Als kinderen uw kat constant achterna hollen, zal uw kat de confrontatie als nogal overweldigend ervaren. Rondkruipende baby’s, of een liggende baby met voor de kat onvoorspelbare arm- en beenbewegingen kunnen de kat doen besluiten zich te gaan verdedigen met een mep met een poot. Houd daarom altijd toezicht en zorg dat elk contact en iedere aanraking zacht is en katvriendelijk. Sta niet toe dat een kind een kat optilt als hij niet groot en sterk genoeg is om de kat lekker vast te houden. Laat zien hoe een kat opgetild moet worden: de hand onder het achterwerk draagt het gewicht van de kat en het dier mag nooit alleen aan bij voorpoten worden opgetild.
Wees er verder op bedacht dat als u een kind vertelt dat hij een kat of kitten goed moet vasthouden en niet moet laten vallen, het kind het dier gewetensvol zo stevig kan beetpakken dat hij het dier met al zijn goede bedoelingen net zoveel pijn doet als een kind dat onvoorzichtig en ruw met het dier omgaat. Spreek bijvoorbeeld met de bezoekende kinderen af dat ze alleen met de kat mogen spelen zonder hem aan te raken, dus via een speeltje. Ze kunnen bijvoorbeeld een vishengel, balletje of lampje gebruiken. Ook kunnen ze rustig naast de kat gaan zitten en uiteindelijk misschien een aai geven als de kat dat niet te opdringerig vindt. Gebruik iets lekkers om van het contact met kinderen een voor de kat aangename gebeurtenis te maken. Sta geen enkel kind of volwassene toe dat uw kat of kitten met hun vingers, tenen of ander lichaamsdeel speelt.
Als u altijd een hechte band heeft gehad met uw kat, wordt het misschien lastig om na de komst van de baby de tijd te vinden om die relatie met dezelfde intensiteit voort te zetten. Het is dan verstandig en wel zo katvriendelijk om die band langzaam te verminderen voordat de baby er is. Probeer vooruit te lopen op uw toekomstige dagindeling, en schakel vroegtijdig om naar de nieuwe routine die u uw kat denkt te kunnen bieden. Als uw kat eraan gewend is dat hij bijna altijd kan rekenen op uw onverdeelde aandacht, ontzeg uw kat dan in eerste instantie telkens korte tijd die aandacht en voer dit geleidelijk op. Introduceer een nieuwe structuur die aansluit bij uw toekomstige dagindeling en de behoeften van uw kat. Nodig hem op gezette tijden uit tot een spelletje of poetsbeurt. Reageert uw kat verstoord of gestrest op uw (op dat moment) onverwachte aandacht, forceer dan niets. Daarvan zal hij alleen maar meer van streek raken.
Wanneer er bestaande gedragsproblemen zijn die u omwille van de goede vrede voorheen heeft geduld, dan is het ruim vóór de komst van een baby hét moment om daar mee aan de slag te gaan. Als de baby er is, probeer dan tijd vrij te maken voor uw kat en houd zijn gewoonten in stand. Voorspelbaarheid is heel belangrijk voor katten. Als u het de eerste tijd te druk heeft om zowel voor uw baby als uw kat te zorgen, kunt u uw partner (of anders vrienden of familie die uw kat kennen), vragen met de kat te spelen en knuffelen, juist als de baby erbij is.
Houd uw kat nooit tegen als hij bij kinderen vandaan probeert te rennen. Dit vluchtgedrag is een natuurlijke reactie op iets onbekends. Als u hem tegenhoudt, veroorzaakt u alleen maar stress en angst. Zeker de eerste dag dat uw baby in huis is, zal bepalend zijn voor uw kat. Als u bovenstaande adviezen heeft gevolgd, zal uw kat zich hopelijk niet meteen afkeren van de kleine nieuwkomer. In elk geval kunt u uw kat helpen door verdampers met rustgevende feromonen in huis te plaatsen, vooral op plekken die uw kat zal associëren met de baby. U kunt ook proberen uw kat ‘om te kopen’ met een lekkere snack die hij anders weinig of nooit krijgt.
Voor sommige katten worden baby’s pas verontrustend als ze na verloop van tijd mobieler worden. Een kruipende of wankelende baby kan een kat onverwachts doen opschrikken met zijn gekrijs en geschreeuw en onvoorspelbare arm- en beenbewegingen. In deze fase wordt het nog belangrijker dat de kat zich terug kan trekken op een veilige plek.
DE MEEST GEMAAKTE FOUTEN MET KITTENS
tags: #pasgeboren #kitten #bandjes