Wanneer u met een drone wilt vliegen, is het essentieel om rekening te houden met de geldende regelgeving. Deze regelgeving is primair Europees, maar wordt in België aangevuld door het Koninklijk Besluit van 8 november 2020.
Registratie en Verzekering
Registratieplicht
Voordat u met een drone mag vliegen, dient u zich als gebruiker (drone-exploitant) te registreren bij het DGLV (Directoraat-generaal Luchtvaart van de Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer). Een uitzondering hierop geldt voor drones die minder dan 250 gram wegen en geen camera of sensor bevatten; hiervoor is geen registratie vereist.
Aansprakelijkheidsverzekering
Het is verplicht om een passende aansprakelijkheidsverzekering af te sluiten. Deze verzekering dekt schade die u tijdens uw dronevlucht aan derden kunt veroorzaken.
Vluchtuitvoering en Risicocategorieën
No-fly zones
Tijdens de vlucht dient u de geografische zones te respecteren die door de overheid als gevoelig worden beschouwd. Dit omvat onder andere de nabijheid van luchthavens en gevangenissen, waar vluchten beperkt of verboden zijn.
Privacywetgeving
Het is van groot belang om te allen tijde de privacywetgeving te respecteren.
Risicocategorieën van vluchten
U dient vooraf te bepalen in welke risicocategorie uw geplande vlucht valt, aangezien de wetgever hieraan specifieke regels koppelt. Deze regels betreffen onder andere het gewicht van de drone, de maximale vlieghoogte, het toegestane vlieggebied, en de leeftijd en opleidingsvereisten van de piloot.
Categorie Open (laag risico)
Vluchten die u in de privésfeer uitvoert, vallen doorgaans in de categorie Open, wat staat voor een laag risico. Hierbij geldt dat u nooit boven menigten vliegt. Uw drone dient te beschikken over een klassenlabel (C0 t.e.m. C4), wat aangeeft dat de drone voldoet aan de technische vereisten voor gebruik in de categorie Open. Drones die vóór 2021 zijn aangeschaft en dit label niet hebben, mogen nog steeds gevlogen worden, maar met inachtneming van de beperkingen voor UAS's zonder klasselabel.
De categorie Open is verder onderverdeeld in subcategorieën en klassen, elk met specifieke regels gebaseerd op technische voorschriften, vluchtuitvoeringsbeperkingen en eisen voor de piloot.
Categorie Specifiek (hoger risico)
Indien uw vlucht niet voldoet aan de voorwaarden van de categorie Open, wordt deze beschouwd als een vlucht met een hoger risico en valt deze in de categorie Specifiek. Hiervoor is een declaratie of een vergunning vereist.
Categorie Gecertificeerd (hoogste risico)
Als het DGLV van oordeel is dat een vlucht een te hoog risico inhoudt voor de categorie Specifiek, valt deze in de categorie Gecertificeerd. Voor deze vluchten is een certificaat noodzakelijk. Deze categorie is bedoeld voor specifieke toepassingen buiten de privésfeer.
Speelgoeddrones en Vliegen met Kinderen
Het vliegen met een speelgoeddrone door kinderen is toegestaan onder bepaalde voorwaarden.
Wat is een speelgoeddrone?
Een drone wordt als speelgoed beschouwd wanneer deze aantrekkelijk is voor kinderen. Meer specifiek, producten die ontworpen of bedoeld zijn voor gebruik in spel door kinderen onder de 14 jaar, moeten voldoen aan de Directive 2009/48/EC on the safety of toys. De conformiteit wordt verklaard in de EU-conformiteitsverklaring.
Veel drones die als speelgoed worden verkocht, zijn eenvoudig van aard, vaak met een prijs onder de 50 euro, en specifiek ontworpen voor kinderhandjes, vaak zonder camera.
Vliegen met een speelgoeddrone door kinderen
- Kinderen mogen altijd vliegen met een speelgoeddrone, aangezien deze hiervoor gemaakt zijn. Het is belangrijk te weten dat niet alle drones, zoals die van DJI, automatisch als speelgoed worden beschouwd.
- Kinderen mogen vliegen met drones zoals de DJI Ryze Tello of DJI (Mavic) Mini (2), mits zij onder directe supervisie staan van een volwassene die:
- Ouder is dan 16 jaar.
- Geregistreerd is als UAS-operator (dronepiloot) met de nodige certificaten voor de betreffende drone.
Dit betekent dat een volwassene de directe controle en verantwoordelijkheid heeft, en ervoor zorgt dat aan alle regels wordt voldaan.
Regels voor drones die geen speelgoed zijn
Voor drones die niet als speelgoed worden geclassificeerd, zoals de DJI Ryze Tello, gelden de Europese droneregels, die primair gebaseerd zijn op gewicht. Ongeacht wie de drone bestuurt, de EU-regelgeving moet worden gerespecteerd. Vaak valt dit onder de categorie A1.
De drone moet een registratienummer hebben van een persoon ouder dan 14 of 16 jaar. Een jonger persoon mag onder begeleiding van deze persoon vliegen, mits alle regels worden gevolgd.
Onbegeleid vliegen
Onbegeleid vliegen met een drone is enkel toegestaan voor personen die aan de vereisten voldoen. Een operator van 14 jaar kan bijvoorbeeld toestaan dat zijn 10-jarige broer met een drone vliegt, maar enkel onder begeleiding en met de drone van de operator. Zonder deze begeleiding mag de jongere enkel met echte speelgoeddrones vliegen.
Minimumleeftijd en examens
Over het algemeen moeten piloten/exploitanten van drones in de categorie ‘open’ voor recreatief gebruik 16 jaar of ouder zijn. Als de drone echter als speelgoed wordt geclassificeerd, geldt er geen minimumleeftijd om te vliegen, zelfs niet als er een camera op zit. In dat geval hoeft de drone niet geregistreerd te worden en hoeft de piloot geen examen af te leggen.
Voor drones zwaarder dan 250 gram geldt de ‘open categorie’, wat inhoudt dat de exploitant de drone moet registreren en de piloot de online training moet voltooien en slagen voor het examen.
Onduidelijkheden en Interpretaties
Er bestaat enige onduidelijkheid over de definitie van een ‘speelgoeddrone’, vooral in combinatie met camera's. Officiële documentatie stelt dat een drone als speelgoed wordt beschouwd als deze aantrekkelijk is voor kinderen onder de 14 jaar en voldoet aan de veiligheidsrichtlijnen voor speelgoed. De EU-conformiteitsverklaring is hierbij leidend.
Sommige gebruikers vinden het lastig om deze vraag te beantwoorden bij het invullen van stroomschema's zonder de specifieke uitleg te kennen. Dit kan leiden tot onnodige registratiekosten, zoals de €23 voor exploitantregistratie, terwijl dit voor een drone die als speelgoed wordt geclassificeerd, niet vereist is.
Custom stickers en regelgeving
Voor drones die de vereiste markeringen niet hebben, kunnen custom vinyl stickers worden besteld om het registratienummer aan te brengen. Ook metalen plaatjes zijn een optie.
Gewicht en vlieghoogte
Er is een wens voor een categorie voor drones onder de 50 gram met een maximale vlieghoogte van bijvoorbeeld 50 meter, wat de regelgeving mogelijk zou vereenvoudigen voor zeer lichte drones.
CTR's en registratie
Het registreren als UAV-exploitant wordt niet als een groot probleem gezien en zorgt ervoor dat men volledig in orde is. Dit is met name relevant in gebieden met CTR's (Controlled Traffic Regions), zoals in de buurt van Schiphol, waar vliegen buiten strikt gereguleerd is. Zelfs zeer lichte drones (bijvoorbeeld 21 gram met camera) die de boomgrens nauwelijks kunnen bereiken, worden hierdoor beperkt.
In Nederland is het aanvragen van een ontheffing om in een gereguleerde zone te vliegen mogelijk, vergelijkbaar met de procedures in België.