Het moederschap, hoe prachtig en magisch het ook mag zijn, brengt ook uitdagingen met zich mee, vooral als het gaat om het vinden van persoonlijke ruimte en tijd voor jezelf. De eerste weken na de bevalling kunnen intens zijn, met een baby die constant nabijheid zoekt. Dit is een volkomen natuurlijk proces, aangezien baby's zich veilig voelen bij de geur en aanwezigheid van hun moeder. De wetenschap dat een baby geprogrammeerd is om het lijf van de moeder te voelen, kan helpen om te accepteren dat je niet langer één persoon bent, maar een combinatie van een ouder en een kind. Zoals D.W. Winnicott al zei: "There is no such thing as a baby, there is always a baby and someone."
De dagen dat je alleen thuis bent met de baby kunnen zwaar vallen. De aanwezigheid van bezoek of andere gezinsleden kan de situatie aanzienlijk verlichten, waardoor het gemakkelijker wordt om urenlang met de baby op schoot door te brengen.
Wat is "tijd voor jezelf" in het ouderschap?
Na verloop van tijd kunnen gevoelens van berusting, overgave, maar ook frustratie optreden. Veel ouders missen de routines die voorheen zo vanzelfsprekend waren, zoals dagelijkse yoga-oefeningen. Het kan soms wel twee jaar duren om na het moederschap weer eigen ruimte te claimen.
In de tussentijd zijn er praktische oplossingen. Het kan bijvoorbeeld helpen om te douchen mét de baby, of yoga te doen met de baby in de buurt. De echte, ongestoorde tijd voor jezelf komt vaak pas later, bijvoorbeeld wanneer de borstvoeding wordt afgebouwd. Vanaf het moment dat je lichaam weer meer van jou alleen is, kan ook de rest van jou vaker los van je kind functioneren.
Eigen-tijd-tips voor ouders
Hoe vind je de tijd voor jezelf terug die zo vanzelfsprekend was vóór het moederschap? Het belangrijkste advies is: heb geduld.
Grijp het moment
Herken de momenten waarop je even tijd voor jezelf kunt pakken. Als je kinderen rustig aan het spelen zijn, duik dan in je krant, je dagboek, of ga even op je yogamat. Elke minuut telt.
Combineer en wees creatief
In het ouderschap is het vaak een kwestie van 'en-en' in plaats van 'of-of'. Hoewel de behoeften van het kind centraal staan, is het cruciaal om niet als ouder op te branden. Ouders moeten ook kunnen opladen om niet het verkeerde voorbeeld te geven van uitgeputte, leeggelopen personen. Balans is hierbij het sleutelwoord. Samen zoeken naar deze balans, bijvoorbeeld in online groepen zoals Powermama, kan hierbij helpen.
Veel ouders spelen nu bijvoorbeeld ukelele terwijl de kinderen spelen, of zelfs als de jongste naar het toilet moet, om zich minder dienstbaar en wachtend te voelen. Yoga kan ook binnen gedaan worden, naast de treinbaan, of buiten in het gras.
Geduld en perspectief
Heb geduld. Over een paar jaar willen de kinderen misschien niet eens meer met je spelen, zal het huis stil zijn, en zul je terugverlangen naar de tijd dat ze aan je vastgeplakt zaten.
Zoektocht naar balans tussen behoeften van moeder en kind
Ouderschap is een constante zoektocht naar balans tussen de eigen behoeften en die van het kind. Hoewel de wens om kinderen niets tekort te doen en een veilige hechtingsrelatie te ondersteunen sterk is, kan deze liefde er ook toe leiden dat eigen behoeften en grenzen worden genegeerd. Veel ouders, na het stellen van de vraag welk thema hen het meest bezighoudt, geven aan dat de balans tussen de signalen van het kind en die van zichzelf het meest uitdagend is.
Een goede verbinding met jezelf is essentieel om ook beter verbinding te kunnen maken met de behoeften en gevoelens van je baby of kind. Dit leidt tot een veilige, liefdevolle band en kan zelfs de nachten minder frustrerend maken.
Tips van experts voor het vinden van balans
Veel ouders van jonge kinderen zijn zeer sensitief voor de signalen van hun kind, wat essentieel is voor de hechtingsrelatie. Echter, hierdoor kunnen ze zichzelf compleet wegcijferen, waarbij alle energie gericht is op de behoeften van het kind, en het contact met de eigen behoeften verloren gaat. Ouders raken soms het contact met hun eigen signalen kwijt, zoals honger, dorst, of de behoefte om naar het toilet te gaan.
Tip 1: Geef jezelf liefdevolle aandacht
Het begint met het geven van liefdevolle aandacht aan jezelf. Een korte adempauze kan al helpen om dichter bij jezelf te komen en te voelen wat je nodig hebt. De '3 minuten ademruimte' is een mindfulness-oefening die de automatische piloot uitzet en je helpt 'in te checken' bij jezelf:
- Eerste minuut: Merk je gedachten op, zonder er iets mee te doen. Voel hoe je je nu voelt (emotie/stemming) en hoe je lijf aanvoelt (spanning?).
- Tweede minuut: Richt je aandacht op je ademhaling. Observeer hoe deze gaat en waar je deze voelt. Volg elke in- en uitademing om in je lijf te komen.
- Derde minuut: Laat de aandacht van je ademhaling los en geef aandacht aan je lijf als geheel.
Na deze oefening ontstaat er meer bewustzijn, waardoor je bewustere keuzes kunt maken over wat je nu nodig hebt. Heb je dorst? Ben je moe? Wat kun je doen om jezelf op te laden?
Tip 2: Voel je grenzen (& ga er niet overheen)
Door vaker bewust bij jezelf in te checken, kun je sneller je grenzen herkennen. Stress-signalen zoals hoofdpijn, lichamelijke pijn, vermoeidheid of irritatie kunnen aangeven dat je grens is bereikt. Door jezelf regelmatig aandacht te geven, kun je voorkomen dat je voorbij je grens gaat. Geef je grenzen aan, zowel bij je partner als bij je kind. Leg uit dat je te moe bent om mee naar buiten te gaan, maar wel een spelletje binnen wilt doen.
Tip 3: Ga bewegen/wandelen
Wandelen, bij voorkeur in de natuur, is helend. Een half uur wandelen per dag kan wonderen doen, serotonine vrijmaken en een sombere stemming tegengaan. Zelfs wandelen met je kind is waardevol, maar het is ook belangrijk om af en toe alleen te gaan.
Tip 4: Maak balans op (met je partner)
Maak een lijst met energievretende en energiegevende activiteiten van een willekeurige dag. Dit maakt je bewust van de balans in je leven. Vraag jezelf af wat je anders kunt doen, waar je hulp bij kunt vragen, hoe je energiegevers kunt verhogen en hoe je partner hierin kan betrekken. Mannen zien vaak niet wat er allemaal in je hoofd speelt en wat je nodig hebt.
Tip 5: Lijst met 5 dingen die je leuk vond voordat je moeder werd
Maak een lijst met 5 dingen waar je energie van kreeg vóór het moederschap. Wat hiervan kun je concreet weer oppakken? Hoe kun je je partner hierbij betrekken?
Goede zelfzorg voor moeders
Ouderschap: Balans vinden is geen luxe, maar noodzaak
Het is onzin om hoge verwachtingen aan jezelf te stellen als ouder, zeker in de eerste jaren na de geboorte van een kind. Zorgen voor een baby is een intensieve taak. Je lichaam is niet hetzelfde, je mist slaap en je staat constant 'aan'. Het is logisch dat niet alles op je to-do lijst kan worden afgevinkt.
Zoek naar manieren om dingen handiger te maken en accepteer dat niet alles perfect hoeft te zijn. Zolang de baby gevoed wordt en liefde krijgt, is het goed. Quality time kan ook betekenen dat je knuffelt met je baby en boekjes leest, in plaats van te werken of schoon te maken.
10 tips om me-time te creëren
- Blok tijd in de agenda: Plan uren voor jezelf in en bescherm deze. Communiceer deze afspraken met je partner, zodat jullie elkaar kunnen herinneren aan het belang van me-time.
- Accepteer dat soms ‘de boel de boel is’: Het is niet erg als er speelgoed rondslingert of de post op de tafel ligt. Neem liever een rustmoment als je kind slaapt of speelt.
- Doe huishoudtaken met je peuter in huis: Promoveer je dreumes of peuter tot hulpje en laat hem meehelpen met schoonmaken.
- Verdeel de taken: Probeer huishoudelijke taken en de zorg voor je kind te verdelen met je partner.
- Regel leuke playdates: Ga op pad met andere moeders en kinderen. Terwijl de kleintjes spelen, kunnen jullie bijpraten. Wissel af wie de kinderen opvangt.
- Stem de ochtenden af met je partner: Spreek af dat je partner met de kinderen naar beneden gaat zodra ze wakker worden, zodat jij nog even kunt doezelen of lezen.
- Kies voor ontspanning: Neem een warm bad, lees een boek, doe een dutje, lak je nagels, kijk een serie of oefen je hobby. Kies bewust iets voor jezelf, geen huishoudelijke taak.
- Leg je kind uit: Communiceer duidelijk naar je kind dat het een moment voor jou is en dat je even niet gestoord wilt worden.
- Vind de juiste timing: Kies een moment voor je me-time waarop je kind een fijne dag heeft gehad en jou niet direct mist.
- Creëer routine: Probeer een routine te vinden voor je me-time momenten, zodat het voorspelbaar wordt voor kinderen.
Tijd voor jezelf is belangrijk, niet alleen voor jezelf maar ook leerzaam voor je kinderen. Je laadt ervan op en wordt een leukere moeder. Tegelijkertijd leren je kinderen het belang van grenzen aangeven en even alleen zijn.