Bij het kiezen van een kinderdagverblijf is het belangrijk dat deze aansluit bij de wensen van ouders. Steeds meer ouders hechten waarde aan een kinderopvang die ook aandacht besteedt aan gezonde voeding. Dit artikel biedt een uitgebreide gids voor ouders en professionals over hoe een gezonde kinderopvang te kiezen, hoe gesprekken te voeren over gezond eten en drinken, en hoe kinderen actief te betrekken bij maaltijdbereiding.
Het Kiezen van een Gezonde Kinderopvang
Tijdens een rondleiding op een kinderdagverblijf is het een uitstekend moment om gerichte vragen te stellen over het voedingsbeleid. Belangrijke vragen zijn:
- Hebben jullie een voedingsbeleid en hoe ziet dit eruit?
- Wat staat er tijdens de lunch op tafel?
- Wordt er dagelijks groente en fruit aangeboden?
- Wat wordt er als tussendoortje gegeven?
- Is er een traktatiebeleid?
Steeds meer kinderopvangorganisaties zetten zich in voor Gezonde Kinderopvang. Informeer naar de mogelijkheden en welke organisaties hier al actief aan werken.
Samen Afspraken Maken over Voeding
Het is mogelijk om samen met het kinderdagverblijf afspraken te maken over wat uw kind te eten en te drinken krijgt. Geef bijvoorbeeld aan dat u wilt dat uw kind alleen water, thee en melk drinkt, of dat u liever niet wilt dat uw kind snoept op het kinderdagverblijf. Als u meer invloed wilt uitoefenen, kan een oudercommissie uitkomst bieden. Deze commissie heeft adviesrecht over diverse zaken, waaronder het voedingsbeleid.
Traktaties en Feestbeleid
Op kinderdagverblijven wordt regelmatig getrakteerd vanwege verjaardagen. Het is daarom verstandig om traktaties niet te groot en calorierijk te maken. Overweeg om afspraken te maken met andere ouders over traktaties. Steeds meer kinderdagverblijven stappen over op een feestbeleid zonder traktaties, wat een gezondere optie kan zijn.
Samen Koken met Kinderen: Een Leerzame Ervaring
Samen koken met kinderen op het kinderdagverblijf kan een onvergetelijke en leerzame ervaring zijn. Het helpt bij het ontwikkelen van zelfvertrouwen en introduceert kinderen op een leuke manier aan gezonde voeding. Activiteiten zoals het pellen van een ei voor de lunch of het wassen van eigen groente en fruit zijn zeer waardevol.
Voorbeelden van Kookactiviteiten
Hier zijn enkele ideeën voor kookactiviteiten die op het kinderdagverblijf georganiseerd kunnen worden:
Aardbeienprakken met Zuivelspread
Was aardbeien, verwijder de kroontjes en laat elk kind een aardbei op een bordje prakken. Meng dit met een halve eetlepel zuivelspread. Voor jongere kinderen kan dit ook in een blender.
Wortelspread Maken
Laat kinderen wortels wassen en raspen. Meng de geraspte wortel met hüttenkäse. Voeg eventueel een beetje mosterd toe. Smeer dit op een boterham.
Carrotcake Balls
Combineer wortel, havermout, walnoten, dadels en speculaaskruiden in een keukenmachine en mix tot een grof mengsel. Kinderen kunnen helpen met tellen en kneden.
Appelmoes Maken
Schil appels, verwijder het klokhuis en snijd ze in stukken. Kook de appels in water tot ze zacht zijn. Pureer de appels tot moes en laat afkoelen. Voeg eventueel kaneel toe.
Gebruik van de Stimuleringsbijdrage Lekker naar Buiten!
Coaches Gezonde Kinderopvang kunnen gebruikmaken van de Stimuleringsbijdrage Lekker naar Buiten! van Jong Leren Eten. Deze subsidie kan worden ingezet voor de aanschaf van materialen zoals keukenmachines en kindermesjes, en zelfs voor schortjes en koksmutsen om kookactiviteiten extra leuk te maken.
Vaste Regels en Eetmomenten
Het hanteren van vaste regels voor eetmomenten creëert rust en structuur voor kinderen. Dit geldt ook voor eten tussendoor.
- Houd vaste eettijden aan: Dit zorgt voor een herkenbaar ritme.
- Eet samen aan tafel: Dit bevordert gezelligheid en duidelijke eetmomenten.
- Neem de tijd: Zorg voor een fijne sfeer, maar forceer het eten niet.
Het Goede Voorbeeld Geven
Pedagogisch professionals spelen een cruciale rol als voorbeeld voor kinderen, ook op het gebied van voeding. Laat zien dat gezond eten belangrijk en lekker is.
- Eet mee met de kinderen: Geef het goede voorbeeld door gezonde voeding te consumeren.
- Begeleid de maaltijd: Jij bepaalt het aanbod, het kind maakt de keuze en bepaalt de hoeveelheid.
- Dring geen eten op: Aandringen kan averechts werken.
- Heb geduld: Kinderen moeten wennen aan nieuwe smaken; soms zijn 10 proefmomenten nodig.
- Geef geen alternatieven: Als een kind iets niet lust, geef dan geen ander eten uit angst dat het kind niet genoeg eet.
- Gebruik eten niet als straf of beloning: Dit koppelt emoties aan eten.
- Negeer zeuren: Geef aandacht aan positief gedrag.
Gezond Broodbeleg en Drankjes
Het aanbod van broodbeleg is de afgelopen jaren verbeterd. Producten die voorheen niet in de Schijf van Vijf stonden, zoals vruchtenhagel en jam, worden steeds vaker vervangen door gezondere opties zoals light zuivelspread en hummus. Producten die rijk zijn aan calorieën, zoals smeerkaas en salami, worden als weekkeuzes beschouwd.
Wat is Gezond Broodbeleg?
- Groente en fruit: Plakjes banaan, aardbei, appel, peer, tomaat, komkommer, paprika, of zelfgemaakte groentespreads.
- Eiwitbronnen: Ei, hüttenkäse, light zuivelspread, notenpasta (100% noten/pinda's zonder zout of suiker), vis, zelfgemaakte hummus of bonenspread (zonder zout).
Wat is Minder Gezond Broodbeleg?
- Zoet beleg: Vruchtenhagel, appelstroop, jam, (halva)jam, omdat deze veel toegevoegde suikers bevatten.
- Vleeswaren: Bewerkte vleesproducten, hoewel magere en minder vette varianten de voorkeur hebben boven vettere en zoutere.
- (Smeer)leverworst en paté: Bevatten veel vitamine A, wat schadelijk kan zijn bij overmatige inname, vooral voor kinderen jonger dan 4 jaar.
- Producten van rauw vlees: Zoals filet américain, ossenworst, carpaccio of niet-doorbakken tartaar, vanwege het risico op ziekmakende bacteriën.
- Gewone (smeer)kaas: Bevat te veel zout, wat belastend kan zijn voor de nieren van jonge kinderen.
Drankjes
Water en thee (zonder suiker) zijn de beste dorstlessers. Kruidenthee zoals rooibos, munt en kamille bevat geen cafeïne. Vermijd zoet smakende drankjes, frisdrank, vruchtensap, diksap en aanmaaklimonade, omdat deze veel suiker en calorieën bevatten en het risico op overgewicht en tandbederf vergroten.
Let op: Geef kinderen tot 1 jaar uit voorzorg geen thee met kaneel, venkel of anijs, en niet meer dan 1 kopje zoethoutthee per dag.
Tussendoortjes
Groente en fruit zijn altijd een gezonde keuze. Als tussendoortje kunnen ook rijstwafels, krentenbollen, soepstengels, (volkoren)ontbijtkoek, lange vingers, kaneelbeschuitjes, (volkoren)biscuits of eierkoeken worden gegeven, mits met mate en met aandacht voor de hoeveelheid vet, suiker en zout. Speciale kinderkoekjes zijn vaak calorierijk; geef er eventueel maar één.
Het Belang van een Voedingsbeleid
Een cruciaal onderdeel van een gezonde kinderopvang is een goed voedingsbeleid. Dit beleid vormt de basis voor wat er op het kinderdagverblijf wordt gegeven qua brood, drinken en tussendoortjes.
Stappen voor het Opstellen van een Voedingsbeleid
- Bepaal de beginsituatie: Wat is de huidige situatie en wat zijn de wensen van de organisatie?
- Stel doelen: Welke stappen willen jullie zetten om de voeding gezonder te maken?
- Betrek medewerkers en ouders: Communiceer open over de veranderingen en waarom deze worden doorgevoerd.
- Pas het beleid aan: Zorg dat het voedingsbeleid echt past bij de organisatie.
- Deel het beleid: Communiceer het definitieve beleid met de organisatie en alle ouders.
Voeding op het kinderdagverblijf: hoe zit dat?
Professionals als Rolmodel
Pedagogisch professionals zijn belangrijke rolmodellen voor kinderen. Hun eetgedrag en houding ten opzichte van gezonde voeding hebben directe invloed op de kinderen. Het programma Gezonde Kinderopvang biedt trainingen om professionals te ontwikkelen tot coach Gezonde Kinderopvang, waarbij de voorbeeldfunctie centraal staat.
Samenwerking met Ouders
Het is essentieel om ouders te blijven informeren en betrekken bij gezonde voeding. Dit kan via nieuwsbrieven of social media. Websites en workshops zoals 'Smakelijke eters' bieden praktische handvatten voor ouders van jonge kinderen.
De Rol van de Kinderopvang
De kinderopvang speelt een significante rol in het stimuleren van een gezonde leefstijl bij jonge kinderen. Door consequent gezonde keuzes te maken en kinderen hierin actief te betrekken, wordt een belangrijke basis gelegd voor gezonde eetgewoonten op latere leeftijd.
tags: #voedingscentrum #tips #kinderdagverblijf