Het spontaan breken van de vliezen, ook wel bekend als vruchtwaterverlies, is een teken dat de bevalling mogelijk gaat beginnen. Dit gebeurt bij ongeveer 10% van alle bevallingen. In de meeste gevallen, zo'n 70%, komen de weeën binnen 24 uur na het breken van de vliezen spontaan op gang. Echter, als de vliezen langer dan 24 uur gebroken zijn, spreken we van 'langdurig gebroken vliezen'.
Wanneer u tussen de 37 en 42 weken zwanger bent en het vruchtwater helder is, zal de verloskundige of gynaecoloog adviseren om af te wachten of de weeën spontaan op gang komen. Als de weeën na 24 uur nog niet zijn begonnen, wordt gesproken van langdurig gebroken vliezen. Vanaf dit moment, vanwege de toenemende kans op infectie bij de baby, is een bevalling in het ziekenhuis noodzakelijk. Na 24 uur vinden er in het ziekenhuis extra controles plaats.
Adviezen ter Vermindering van de Kans op Infectie
De vliezen vormen een natuurlijke bescherming voor de baby tegen infecties. Wanneer deze gebroken zijn, valt deze bescherming weg, waardoor het risico op infectie toeneemt. Om dit risico te minimaliseren, wordt het volgende geadviseerd:
- Ga niet in bad; douchen is wel toegestaan.
- Vermijd zwemmen in zwembaden of open water.
- Ontzie seksuele activiteit bij gebroken vliezen.
Als uw vliezen gebroken zijn en u nog geen weeën heeft, is het belangrijk om elke 4 uur uw lichaamstemperatuur te meten, bij voorkeur rectaal. Een temperatuur van 37.8°C of hoger vereist direct contact met uw verloskundige of gynaecoloog.
Controles bij Uitblijvende Bevalling
Nadat de vliezen 24 uur gebroken zijn, worden er extra controles uitgevoerd. Hierbij wordt een hartfilmpje (CTG) van de baby gemaakt en wordt een kweek afgenomen uit de vagina. De uitslag van deze kweek is doorgaans pas na 48 uur bekend. Indien de conditie van de baby goed is en er geen tekenen van infectie zijn, mag u naar huis om verder af te wachten, met een vervolgafspraak voor een controle.
Inleiden van de Bevalling
Langdurig gebroken vliezen kunnen een reden zijn om de bevalling in te leiden. Meestal wordt afgesproken dat u de ochtend na 48 uur gebroken vliezen naar het ziekenhuis komt voor een inleiding. Het exacte tijdstip wordt altijd met u besproken. U ontvangt dan via een infuus het weeënopwekkende hormoon oxytocine.
Wat Gebeurt er als de Bevalling Doorzet?
Mochten de weeën na 24 uur alsnog spontaan beginnen, dan vindt de bevalling plaats in het ziekenhuis onder leiding van de gynaecoloog. Indien er tijdens de bevalling tekenen van infectie bij de baby optreden, wordt u via een infuus antibiotica toegediend.
Wat u Moet Weten en Kunt Doen
Het is nuttig om op de hoogte te zijn van de verkorte informatie over langdurig gebroken vliezen, hoe u een mogelijke infectie kunt voorkomen en wanneer u medische hulp moet inschakelen.
Na de Bevalling
Na de bevalling verblijven u en uw baby 12 tot 24 uur in een suite van de kraamafdeling. De baby mag bij u op de kamer blijven, terwijl verpleegkundigen de conditie van de baby nauwlettend in de gaten houden. De ochtend na de bevalling voert de kinderarts een controle uit. Mocht de arts een infectie vermoeden, dan kan een langer verblijf nodig zijn. U kunt dan samen op een kamer verblijven, zelfs als uw baby extra zorg nodig heeft.
Wanneer Contact Opnemen?
Neem contact op met uw zorgverlener in de volgende situaties:
- Wanneer de weeën beginnen. Bij een tweede of volgende bevalling herkent u de weeën vaak, maar bel sowieso als de weeën om de 5 tot 7 minuten komen.
- Bij een lichaamstemperatuur van 37.8°C of hoger.
- Bij bloedverlies.
- Bij kleurveranderingen van het aflopende vruchtwater.
- Als u zich onwel voelt of buikklachten krijgt.
- Als u uw baby minder voelt bewegen, of bij twijfel en ongerustheid.
Het St. Antonius Geboortezorg biedt uitgebreide zorg rondom zwangerschap en geboorte. Specialisten en verpleegkundigen staan 24 uur per dag klaar om u, uw baby en uw partner de beste zorg te bieden. Gynaecologen, kinderartsen, verloskundigen en verpleegkundigen werken nauw samen voor de beste start van het leven, met aandacht voor uw persoonlijke wensen en een zorgzame, respectvolle benadering.
Wat is PPROM?
PPROM staat voor 'preterm pre-labor rupture of membranes'. In het Nederlands wordt dit 'vroegtijdig gebroken vliezen' genoemd, wat inhoudt dat er vruchtwaterverlies optreedt vóór de 37e zwangerschapsweek.
Oorzaken van Vroegtijdig Gebroken Vliezen
De oorzaken van PPROM zijn divers. Een veelvoorkomende oorzaak is een sluimerende ontsteking in de baarmoeder. Ook kan het een opruimreactie zijn, waarbij enzymen uit opruimcellen de vliezen aantasten. Bepaalde infecties met bacteriën of andere kiemen kunnen eveneens leiden tot vroegtijdig gebroken vliezen. Soms kan er geen specifieke oorzaak worden vastgesteld.
Symptomen van PPROM
Een belangrijk symptoom van PPROM is vochtverlies uit de vagina dat niet tegen te houden is. Vaak is er twijfel of het om vruchtwater, urine of afscheiding gaat. Bij twijfel is het raadzaam om u direct te laten onderzoeken. Dit kan bestaan uit een inwendig onderzoek en specifieke tests om de aard van het vocht vast te stellen.
Gevolgen van Vroegtijdig Gebroken Vliezen
Mogelijke gevolgen van vroegtijdig gebroken vliezen zijn:
- Verhoogd risico op infecties bij de baby.
- Vroeggeboorte.
- Verstoorde ontwikkeling van de baby, met name de longen, wanneer de vliezen vóór de 22e zwangerschapsweek breken.
- Beperkte bewegingsmogelijkheden voor de baby, wat de ontwikkeling van armen en benen kan beïnvloeden.
Behandeling bij Vroegtijdig Gebroken Vliezen
Bij vroegtijdig gebroken vliezen wordt u vaak verwezen naar een gespecialiseerd centrum, zoals het UZA, waar een team van MIC-artsen (gynaecologen gespecialiseerd in hoogrisico zwangerschappen) en neonatologen aanwezig is.
Om infecties te voorkomen en vroeggeboorte uit te stellen, worden aangepaste antibiotica toegediend. Verder onderzoek naar infecties wordt uitgevoerd met behulp van wissertjes. Indien de baby dreigt te vroeg te komen, worden injecties met Aacidexam gegeven om de rijping van de baby te bevorderen. Regelmatige echografische onderzoeken en cardiotocografie (CTG) monitoren de groei, conditie en hartslag van de baby.
Aanvankelijk wordt u meestal opgenomen in het ziekenhuis. Bij een stabiele situatie kan ontslag volgen met regelmatige controles. Ook thuis blijft medische opvolging essentieel om infectietekenen tijdig op te sporen. Vanaf ongeveer 37 weken zwangerschap wordt vaak geadviseerd de bevalling in te leiden.
Hoe Weet U Zeker dat het Vruchtwater Is?
Bij twijfel over vruchtwaterverlies kunt u uw verloskundige bellen. Deze kan middels vragen en onderzoeken vaststellen of het daadwerkelijk om vruchtwater gaat. Belangrijke vragen hierbij zijn:
- Hoe laat braken de vliezen?
- Welke kleur heeft het vruchtwater?
- Hoe ruikt het vruchtwater (zoetig)?
- Hoeveel vruchtwater is er verloren?
- Blijft de vloeistof lopen?
- Beweegt de baby meer of minder dan normaal?
- Is er bloedverlies?
- Zijn de weeën begonnen?
Naast de beoordeling door de verloskundige, zijn er aanvullende tests:
- PH-test: Meet de zuurgraad van het vocht. Vruchtwater is zuurder dan urine.
- Varentest: Onder microscoop worden structuren in de vorm van een varenblad gezocht in het vocht.
- Speculumonderzoek: Een speculum wordt ingebracht om te kijken of er vocht uit de baarmoeder komt en of er al ontsluiting is. Dit onderzoek brengt geen verhoogd risico op infecties met zich mee.
Een echo kan niet vaststellen of de vliezen gebroken zijn.
Risico's bij Gebroken Vliezen
Een bevalling die begint met gebroken vliezen verloopt meestal normaal. Echter, de kans op infectie, zowel voor u als voor de baby, is verhoogd, vooral als er na het breken van de vliezen in de vagina is gevoeld. Tekenen van infectie zijn koorts, een verhoogde hartslag van de baby of minder beweging van de baby. Dit geldt met name indien de baby in het vruchtwater heeft gepoept, u een GBS-infectie heeft, of als de weeën na 24 uur nog niet zijn opgekomen.
Indien er geen tekenen van infectie zijn en er niet vaginaal is gevoeld, zijn er geen redenen om aan te nemen dat u of uw baby in gevaar zijn. Afwachten tot de weeën vanzelf beginnen brengt geen extra risico's met zich mee, hoewel de maximale veilige wachttijd niet exact is vastgesteld.
Wat Gebeurt er als de Weeën Niet Beginnen?
Als uw vliezen gebroken zijn en er geen weeën optreden, kunt u thuisblijven. Na 24 uur zonder weeën wordt in veel regio's geadviseerd naar het ziekenhuis te gaan voor een inleiding met medicatie. Het is uw keuze om dit advies op te volgen. Bespreek de voor- en nadelen met uw verloskundige.
Koorts of een hoge hartslag van de baby kan duiden op een infectie, wat gevaarlijk kan zijn. In dat geval kan medicatie via een infuus nodig zijn.
Hoe Herkent u Vruchtwaterverlies?
Vruchtwater is meestal helder, soms met witte vlokjes. Het kan groen of bruin worden als de baby in het vruchtwater heeft gepoept (direct de verloskundige bellen!). Bij bijmenging van bloed kan het roze zijn. Vruchtwater heeft een zoetige geur en kan niet worden opgehouden zoals urine. Het verlies kan variëren van druppels tot een golf.
Gebroken Vliezen na 37 Weken
Bij een zwangerschapsduur van 37 weken of meer spreken we van 'voortijdig gebroken vliezen' als de bevalling nog niet is begonnen. Meestal beginnen de weeën binnen 24 uur spontaan. Als dit niet het geval is, wordt de bevalling na 24 uur in het ziekenhuis ingeleid.
De bevalling begint in 90% van de gevallen met weeën. De vliezen breken dan later tijdens de bevalling. Bij de overige 10% breken de vliezen eerst. Dit kan veroorzaakt worden door:
- Vroegtijdige activering van enzymen die de vruchtwaterzak verzwakken.
- Druk door harde buiken, een grote baby, te veel vruchtwater, of infecties.
Als de vliezen voor de 37e week breken, wordt altijd opname in het ziekenhuis geadviseerd. Bij weeën voor de 34e week wordt geprobeerd deze te remmen. Indien de weeën niet geremd kunnen worden, volgt vroeggeboorte.
De Functie van de Vliezen
De vliezen, samen met het vruchtwater, omhullen en beschermen de baby tegen ziektekiemen en schokken. Ze zorgen ervoor dat niets van buitenaf de baby kan bereiken.
Vroegtijdig Gebroken Vliezen
Bij vroegtijdig gebroken vliezen (vóór de 37e week) is de oorzaak vaak onduidelijk. Er kan sprake zijn van een aangeboren zwakke plek in de vliezen. Bij opname in het ziekenhuis worden leefregels en adviezen gegeven om risico's te verkleinen, zoals bedrust en hygiënemaatregelen (niet in bad, geen gemeenschap).
Controles om infecties op te sporen omvatten kweken van vagina en anus, en temperatuurmetingen. Als er weeën optreden voor de 34e week, wordt geprobeerd deze te remmen. Indien dit niet lukt, kan vroeggeboorte volgen, waarbij de baby mogelijk intensieve zorg nodig heeft. Longrijpingsmedicatie kan worden toegediend. Bij een infectie is bevalling noodzakelijk, eventueel via een keizersnede.
bevruchting + embryonale fase
Na de Geboorte bij Gebroken Vliezen
Als de geboorte van de baby plaatsvindt 24 uur na het breken van de vliezen, gebeurt dit in het ziekenhuis voor extra observatie van de baby. Er wordt afgewacht of de bevalling zich vanzelf aandient. Het vruchtwater wordt de hele zwangerschap aangemaakt, dus continu verlies na het breken van de vliezen is normaal.
Bij gebroken vliezen is de natuurlijke afscherming verdwenen, wat de kans op infectie verhoogt. Daarom is dagelijkse controle en het opvolgen van instructies belangrijk. Meestal wordt maximaal 72 uur gewacht op spontane weeën, waarna de bevalling wordt ingeleid. Dagelijkse controles in het ziekenhuis omvatten een hartfilmpje van de baby, temperatuur- en hartslagcontroles. Na de bevalling kan bloed uit de navelstreng worden afgenomen om op infectie te controleren, en wordt een vaginale kweek afgenomen.
Hoe Weet U Zeker Dat U Vruchtwater Verliest?
Bij twijfel over vruchtwaterverlies kunt u de verloskundige bellen. Zij kan middels vragen en onderzoeken vaststellen of het daadwerkelijk om vruchtwater gaat. Belangrijke vragen zijn onder andere de kleur, geur, hoeveelheid en het continuïteit van het vochtverlies, evenals de beweging van de baby en eventueel bloedverlies.
Vruchtwater heeft een zoetige geur en kan helder zijn, soms met vlokjes. Groen, geel of bruin vruchtwater duidt op ontlasting van de baby en vereist medische aandacht. Het verlies kan variëren van druppels tot een golf.
Gebroken Vliezen en de Start van de Bevalling
Als de vliezen breken, volgen de weeën meestal snel. Echter, als de weeën uitblijven, wordt om infectiegevaar te voorkomen de bevalling na verloop van tijd ingeleid. Als de vliezen langer dan 24 uur gebroken zijn zonder op gang komende weeën, spreken we van langdurig gebroken vliezen. Na deze 24 uur is de kans op infectie groter, daarom vinden de meeste bevallingen met langdurig gebroken vliezen plaats in het ziekenhuis.
De verloskundige of gynaecoloog kan de vliezen ook breken om de bevalling in te leiden, mits er al enige ontsluiting is.
Wat te Doen bij Gebroken Vliezen en Geen Weeën?
Als uw vliezen gebroken zijn en u heeft nog geen weeën, kunt u gewoon thuisblijven. Na 24 uur zonder weeën wordt in veel regio's geadviseerd om naar het ziekenhuis te gaan voor een inleiding. De beslissing om dit advies op te volgen kunt u bespreken met uw verloskundige.
Bij koorts of een hoge hartslag van de baby kan er sprake zijn van een infectie. Dit kan gevaarlijk zijn en vereist mogelijk medicatie via een infuus.
Vliezen Breken door de Verloskundige of Gynaecoloog
Slechts bij 10% van de bevallingen breken de vliezen spontaan vóór de bevalling. Vaak breekt de verloskundige of gynaecoloog de vliezen tijdens de bevalling, of om de bevalling op gang te brengen als de vrouw overtijd is en al enige ontsluiting heeft.