Kunstmatige intelligentie (AI), ook wel kunstmatige intelligentie genoemd, vindt steeds meer toepassing in de zorg en screening. Er is reeds AI-software beschikbaar die echoscopisten kan ondersteunen bij het vastleggen van de juiste beelden door middel van automatische beeldherkenning. Bovendien kan deze AI-software een werklijst van gemaakte beelden bijhouden tijdens de uitvoering van de 20-wekenecho.
Onderzoek naar AI bij de 20-wekenecho
Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en de Regionale Centra voor prenatale screening (RCS) zullen in 2025 onderzoek doen naar de mogelijkheden van het gebruik van AI bij de 20-wekenecho, inclusief de voor- en nadelen. Dit onderzoek zal worden uitgevoerd in samenwerking met het ErasmusMC. Om de werking van de software te evalueren, wordt de AI-software eerst retrospectief getest op eerder gemaakte echobeelden. Vervolgens zal de AI-software in vier echocentra in Nederland in de praktijk worden getest, met als doel de ervaringen van echoscopisten met de AI-software te onderzoeken.
Het onderzoek in de praktijk
Gedurende de maanden september tot en met november 2025 zal de AI-software van twee leveranciers, GE en Samsung, worden onderzocht in de volgende echocentra:
- Prenataal De Look in Den Hoorn
- Diagnostiek voor U in Eindhoven
- Echo Enzo in Zwolle
- Verloskundig Centrum Nijmegen in Nijmegen
Deze echocentra zullen de AI-software dagelijks gebruiken ter ondersteuning bij de 20-wekenecho's. De AI-software is in staat om structuren te herkennen en te analyseren, maar kan geen vermoeden van een afwijking vaststellen. De echoscopist blijft volledig verantwoordelijk voor de uitvoering van de 20-wekenecho en de interpretatie van de resultaten.
Informatie voor zwangeren
Zwangeren die in de periode september tot en met november een 20-wekenecho laten uitvoeren in een van de deelnemende echocentra, ontvangen van het betreffende centrum informatie over het onderzoek. Het echocentrum zal de zwangere om toestemming vragen voor het gebruik van de AI-software. Er worden geen herleidbare gegevens van zwangeren gebruikt voor het onderzoek. Zwangeren die hierover meer informatie wensen, kunnen worden verwezen naar de sectie 'Veelgestelde vragen' op www.pns.nl.
De 20-wekenecho en aanvullende echo's
De 20-wekenecho, ook wel Structureel Echoscopisch Onderzoek (SEO) genoemd, wordt sinds 2007 in Nederland aangeboden aan alle zwangeren. Dit onderzoek is gericht op het opsporen van lichamelijke afwijkingen bij het ongeboren kind. Tijdens de 20-wekenecho wordt standaard gekeken naar de locatie van de placenta ten opzichte van de baarmoedermond. Indien de placenta zich dicht bij de baarmoedermond bevindt, wordt een placentalokalisatie geadviseerd rond 30-32 weken zwangerschap.
Sinds 1 september 2021 krijgen alle zwangere vrouwen ook een 13-wekenecho aangeboden, die naast de 20-wekenecho bestaat. Sommige, vaak ernstige lichamelijke afwijkingen, zijn al rond 13 weken zwangerschap zichtbaar. De 13-wekenecho, die sinds eind 2022 in onderzoeksfase is, lijkt veel op de 20-wekenecho en wordt eveneens gemaakt in Prenataal Centrum 'De Look' in Den Hoorn.
Bij Prenataal Centrum De Look kunnen zwangeren terecht voor alle medische echo's, waaronder:
- Termijnecho (tussen 10 en 12 weken, voor het vaststellen van de uitgerekende datum)
- 13-wekenecho (medische echo voor het opsporen van ernstige lichamelijke afwijkingen)
- 20-wekenecho (medische echo voor het opsporen van ernstige lichamelijke afwijkingen, groei, vruchtwater en placenta)
- Liggingsbepaling (rond de 35e week, om de ligging van de baby te controleren)
- Overige echo's op verwijzing, zoals groeiecho's.
Persoonlijke betrokkenheid bij verloskunde
Een van de echoscopisten bij Prenataal Centrum De Look deelt haar passie voor het vak: "Als klein meisje van 7 jaar zei ik voor het eerst dat ik verloskundige wilde worden. Ik was al vroeg gefascineerd door zwangerschap en de geboorte van een nieuw mensje." Na het afstuderen begon zij als waarneemster en sinds 2022 is zij actief in de maatschap. Ze benadrukt de veelzijdigheid, onvoorspelbaarheid en verantwoordelijkheid binnen het vak, die vereisen dat verloskunde een passie is. Ze is tevens echoscopist en heeft een specialisatie in anticonceptie, wat zorgt voor afwisseling in haar werk.
De praktijk beschikt over moderne apparatuur voor het maken van echo's. Angela is al jaren aanvullend opgeleid tot echoscopist, en Jacqueline heeft de optionele echo-module gevolgd tijdens haar verloskunde opleiding en start binnenkort met een aanvullende opleiding tot echoscopist. Voor specialistische echo's werkt de praktijk samen met Prenataal Centrum De Look in Den Hoorn.
Prenatale screening: een keuze van de zwangere
Indien gewenst, is het mogelijk om tijdens de zwangerschap onderzoek te laten uitvoeren naar eventuele aandoeningen of lichamelijke afwijkingen bij het kind. De zwangere beslist zelf of zij deze onderzoeken wil laten uitvoeren. De praktijk informeert graag over de mogelijkheden van prenatale screening.
Als een zwangere tijdens het eerste bezoek aangeeft meer te willen weten over prenatale screening, kan zij voor aanvullende informatie worden verwezen naar de website of telefonisch contact opnemen. De assistente staat telefonisch te woord voor aanmeldingen en vragen.
Klachtenafhandeling en contactgegevens
In geval van een klacht over de zorgverlening, kan men in eerste instantie contact opnemen met een van de verloskundigen uit de praktijk. De praktijk is aangesloten bij de Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV) en bij het Centraal Bureau Klachtenmanagement in de Zorg (CBKZ).
De hoofdlocatie van de praktijk is gevestigd op Engelsestraat 145. Let op: na 12 uur 's middags is het parkeren betaald. Op dinsdag wordt er ook spreekuur gehouden bij Prenataal Centrum De Look, op de eerste verdieping.
20 weken zwanger | ikenmama.nl
Het maken van echo's is een essentieel onderdeel geworden van de zwangerschapscontroles. Naast de door zorgverzekeraars vergoede echo's (termijnecho, 13-wekenecho en 20-wekenecho), biedt de praktijk standaard twee extra echo's aan: de vroege echo (vanaf 7-8 weken, voor het vaststellen van een kloppend hartje) en de liggingsecho. Indien er een indicatie ontstaat, zoals voor groei-meting, kan er een extra echo worden gemaakt. Ook is het mogelijk om op eigen initiatief een pretech te laten maken om het kindje te bewonderen, bijvoorbeeld voor geslachtsbepaling na 16 weken.
De vroege echo, die vanaf 7-8 weken zwangerschap kan worden gemaakt, dient om te bepalen of er een kloppend hartje zichtbaar is. De termijnecho, tussen 10 en 12 weken, wordt gebruikt om de uitgerekende datum vast te stellen. De 13-wekenecho, die tussen 12+3 en 14+3 weken kan worden gekozen, is een medische echo gericht op het ontdekken van eventuele ernstige lichamelijke afwijkingen bij het kind. De 20-wekenecho, tussen 18 en 21 weken, onderzoekt eveneens op ernstige lichamelijke afwijkingen, groei, vruchtwater en de ligging van de placenta. De liggingsecho, rond de 35e week, controleert de ligging van de baby en de hoeveelheid vruchtwater.
Als je zwanger bent en een positieve zwangerschapstest hebt, gefeliciteerd! De praktijk biedt begeleiding tijdens het traject van (opnieuw) ouders worden.
tags: #verloskundige #de #look #den #hoorn