Wanneer een baby tegen het einde van de zwangerschap met de billen of voeten in plaats van het hoofd naar beneden ligt, spreekt men van een stuitligging. Een bevalling van een kind in stuitligging kan zowel vaginaal als via een keizersnede plaatsvinden. Gedurende de zwangerschap is het vaak mogelijk om het kind nog te draaien naar een hoofdligging, een procedure die bekend staat als uitwendige versie.
Vaak is de oorzaak van een stuitligging onbekend. Vroeg in de zwangerschap is een stuitligging gebruikelijk, maar naarmate de zwangerschap vordert, neemt dit af. Bij een vastgestelde stuitligging wordt doorgaans echoscopisch onderzoek via de buik uitgevoerd om eventuele zeldzame aangeboren afwijkingen op te sporen die de stuitligging zouden kunnen verklaren.
Veel kinderen draaien spontaan naar een hoofdligging rond 36-37 weken zwangerschapsduur. Het is daarom vaak verstandig om de poging tot uitwendige versie pas na deze termijn te overwegen, hoewel dit soms eerder of later kan zijn, afhankelijk van de hoeveelheid vruchtwater.
De Procedure van Uitwendige Versie
In ziekenhuizen zoals Maasziekenhuis Pantein verblijft u voor de uitwendige versie korte tijd. De procedure wordt uitgevoerd door een gynaecoloog, soms in samenwerking met een verloskundige. U ligt op een bed terwijl de harttonen van de baby worden gecontroleerd met een CTG (cardiotocogram). Voordat de versie begint, wordt een infuus ingebracht om medicatie toe te dienen die de baarmoeder ontspant. Een mogelijke bijwerking hiervan is een versnelde hartslag en hartkloppingen bij de moeder. Het is belangrijk dat u zo ontspannen mogelijk ligt; het aanspannen van de buikspieren wordt vermeden. Een kussen onder de knieën kan comfort bieden.
Zodra u comfortabel ligt, pakt de zorgverlener het kind. Eén hand positioneert zich boven het schaambeen om de billen omhoog te duwen, terwijl de andere hand aan de bovenkant van de buik het hoofd van het kind naar beneden probeert te duwen. Het kind maakt zo een soort koprol tot het met het hoofd naar beneden ligt. De duur van deze procedure kan variëren van minder dan 30 seconden tot meer dan 5 minuten.
Factoren die de Succeskans Beïnvloeden
De kans op succes van een uitwendige versie is niet eenvoudig te voorspellen en hangt af van diverse factoren:
- Vroegere zwangerschap en meer vruchtwater: Dit maakt het draaien over het algemeen gemakkelijker. Echter, een kind dat gemakkelijk te draaien is, kan ook gemakkelijker terugdraaien.
- Zwangerschapsduur: Naarmate de zwangerschapsduur vordert, neemt de hoeveelheid vruchtwater af, wordt de baby groter en het draaien moeilijker.
- Ligging van de placenta: Een placenta aan de voorwand van de baarmoeder kan het vasthouden van het kind bemoeilijken.
- Lichaamsbouw van de moeder: Een kleiner en/of zwaarder postuur kan het draaien bemoeilijken.
- Aantal eerdere zwangerschappen: Bij een eerste zwangerschap zijn de baarmoeder en buikwand steviger, wat de kans op succes kan verkleinen in vergelijking met een tweede of derde zwangerschap.
Gemiddeld ligt de kans op succes van het draaien rond de 40 tot 60%. Bij een tweelingzwangerschap is het draaien van een of beide kinderen doorgaans niet mogelijk.
Veiligheid en Complicaties van Uitwendige Versie
Voor de moeder is de kans op complicaties bij een uitwendige versie zeer klein. De buik kan na de procedure enkele dagen gevoelig en pijnlijk zijn, wat echter geen kwaad kan. Na een succesvolle versie kan de hartslag van de baby tijdelijk wat trager zijn, maar dit herstelt zich meestal vanzelf. De veiligheid van de uitwendige versie wordt gewaarborgd door controles vooraf, tijdens en na de procedure, waaronder het meten van de bloeddruk, luisteren naar het hartje van de baby en soms een echo. In minder dan 1% van de gevallen kunnen problemen optreden die extra zorg vereisen, zoals een tijdelijke daling van de hartslag van de baby of het onbedoeld eerder op gang komen van de bevalling.
Verder Verloop na een Uitwendige Versie
Na de versie wordt de conditie van de baby beoordeeld voordat u naar huis mag. U ontvangt instructies om uzelf en de baby goed in de gaten te houden. Indien de versie succesvol was, volgt na enkele dagen een controle om te verifiëren of de baby in hoofdligging is gebleven.
Als de uitwendige versie niet succesvol was, kan een nieuwe poging op een andere dag worden overwogen. De mogelijkheid hiervoor hangt af van de reden waarom de eerste poging niet slaagde. Een tweede poging wordt vaak uitgevoerd door twee versiekundigen en kan medicatie omvatten om de baarmoeder te ontspannen.
Naast de uitwendige versie zijn er ook methoden zoals Spinning Babies en moxa-therapie die mogelijk kunnen helpen bij het draaien van de baby, hoewel hierover nog weinig wetenschappelijk onderzoek is gedaan. Soms draait een baby ook na 36 weken nog spontaan.
Bevallen na een Eerdere Keizersnede
Wanneer u al een keizersnede heeft gehad en opnieuw zwanger bent, staat u voor de keuze tussen een nieuwe keizersnede of een vaginale bevalling. Beide opties hebben hun eigen voor- en nadelen, die mede afhangen van de omstandigheden van de eerdere keizersnede.
Vaginale Bevalling na Eerdere Keizersnede (VBAC)
Een vaginale bevalling na een eerdere keizersnede, ook wel Trial of Labour After Cesarean (TOLAC) genoemd, met als doel een Vaginal Birth After Cesarean (VBAC), biedt verschillende voordelen:
- Sneller herstel: U bent doorgaans sneller fit dan na een keizersnede.
- Betere ademhaling baby: De baby heeft na een vaginale bevalling vaak een betere ademhaling, doordat vocht uit de longen wordt gedrukt tijdens het persen.
- Bewuste ervaring: U bent wakker tijdens de gehele bevalling en kunt deze bewust meemaken.
- Kans op volgende vaginale bevalling: Een succesvolle vaginale bevalling na een keizersnede vergroot de kans op toekomstige vaginale bevallingen.
Echter, er zijn ook nadelen en risico's verbonden aan VBAC:
- Noodzaak tot spoedkeizersnede: Soms lukt de vaginale bevalling niet en is alsnog een spoedkeizersnede noodzakelijk, wat gepaard gaat met een hoger risico op complicaties zoals bloedingen of schade aan de blaas.
- Littekenscheur (uterusruptuur): Er is een kleine kans dat het litteken in de baarmoeder van de eerdere keizersnede scheurt. Dit is een ernstige complicatie die gevolgen kan hebben voor zowel moeder als kind, waaronder hersenschade of overlijden van de baby. Het risico hierop ligt rond de 0,5% tot 1% bij een spontaan begonnen bevalling en kan verhoogd zijn bij gebruik van weeënstimulerende middelen.
- Gebruik van weeënstimulatie: Medicatie om weeën op te wekken kan nodig zijn, wat de kans op een succesvolle vaginale bevalling kan verkleinen.
Geplande Keizersnede na Eerdere Keizersnede
Een geplande keizersnede na een eerdere keizersnede biedt de volgende voordelen:
- Voorspelbaarheid: De datum van de bevalling is bekend, wat kan leiden tot meer rust en minder stress.
- Lager risico op spoedkeizersnede: De kans op complicaties die samenhangen met een spoedkeizersnede is kleiner.
De nadelen van een geplande keizersnede zijn:
- Langzamer herstel: Het herstel na een keizersnede duurt langer dan na een vaginale bevalling.
- Verklevingen: Herhaalde keizersneden via hetzelfde litteken kunnen leiden tot verklevingen binnen in de buik, wat volgende operaties bemoeilijkt en de kans op complicaties vergroot.
- Operatierisico's: Elke operatie brengt risico's met zich mee, zoals infectie, bloedverlies, schade aan organen of problemen met de verdoving.
- Complicaties bij volgende zwangerschappen: Een verhoogd risico op problemen met de placenta, zoals een laagliggende placenta (placenta praevia) of ingroei van de placenta in het litteken (placenta accreta), wat kan leiden tot hevig bloedverlies en soms tot het verwijderen van de baarmoeder.
- Ademhalingsproblemen baby: Na een keizersnede kan de baby tijdelijk ademhalingsproblemen hebben door vocht in de longen.
De Beslissing: Samen met uw Zorgverlener
De keuze tussen een vaginale bevalling na eerdere keizersnede en een geplande keizersnede is een persoonlijke beslissing die u neemt in overleg met uw gynaecoloog of verloskundige. Zij zullen uw medische geschiedenis beoordelen, de risico's en voordelen van beide opties bespreken en rekening houden met uw persoonlijke wensen. In Nederland bevalt een groot percentage van de vrouwen vaginaal, zelfs na een eerdere keizersnede. De slaagkans voor een VBAC wordt geschat tussen de 60% en 86%. Het is belangrijk om te weten dat u altijd de mogelijkheid heeft om van gedachten te veranderen en dat de zorgverleners u zullen ondersteunen in uw keuze.
Het wordt aanbevolen om de tijd te nemen om uw eerdere bevallingservaring te verwerken en grondig alle voor- en nadelen te bespreken. Zorgverleners die u ondersteunen in uw keuze voor een vaginale bevalling na keizersnede, zullen de kansen op succes objectief bespreken en zorgen voor adequate monitoring tijdens de bevalling. Indien er tijdens de bevalling complicaties optreden, kan alsnog worden besloten tot een keizersnede.
Bevalling animatie
Bij een vaginale bevalling na eerdere keizersnede zijn er diverse opties voor pijnstilling en ondersteuning. Het is ook mogelijk om tijdens een geplande keizersnede te kiezen voor een sterilisatie, na zorgvuldige overweging en bespreking met uw zorgverlener.
tags: #uitwendige #versie #na #eerdere #keizersnede