In de regio Leiden worden echo's, waaronder de vitaliteitsecho, uitgevoerd in ons echocentrum Verloskundig Centrum De Poort. Dit centrum is onderdeel van de coöperatie Leo, waar wij lid van zijn. Dit samenwerkingsverband zorgt voor kwalitatief hoogwaardige echo's door gespecialiseerde en ervaren echoscopisten. De geavanceerde echoapparatuur biedt een prachtige beeldkwaliteit, die u niet in een reguliere verloskundigenpraktijk aantreft. Verloskundig Centrum De Poort is 5-6 dagen per week geopend, wat flexibele afspraakplanningen mogelijk maakt.
Hoewel er bij gebruik van echografie in de zwangerschap geen schadelijke effecten bekend zijn, is het niet uit te sluiten dat er onbekende, ongewenste effecten kunnen optreden. Internationale verenigingen adviseren daarom echoscopie alleen te verrichten indien er een medische indicatie is. Het is belangrijk te beseffen dat echo's geen 100% garantie bieden voor een gezonde baby. Soms kunnen ze onterust stellen, terwijl er wel iets aan de hand is, of afwijkingen laten zien die achteraf niet relevant zijn voor de gezondheid van uw kindje.

Soorten echo's en hun toepassingen
Termijnecho
De termijnecho, uitgevoerd rond 10 weken zwangerschap bij echocentrum De Poort, is essentieel voor het nauwkeurig bepalen van de uitgerekende datum. Tijdens dit onderzoek wordt het vruchtje opgemeten van stuit tot kruin, wat een precieze berekening van de uitgerekende datum mogelijk maakt. De echoscopist kan tevens een eerste beoordeling maken van de armen, benen en het hoofdje van de baby.
Vaak kan de termijnecho via de buikwand worden uitgevoerd. Afhankelijk van uw postuur en het verkregen echobeeld, kan een inwendige (vaginale) echo noodzakelijk zijn. Na het maken van een intakeafspraak bij onze assistente, kunt u zelf een afspraak maken bij De Poort voor de termijnecho. De kosten voor deze echo worden vergoed vanuit uw basisverzekering.
Voordat u de termijnecho ondergaat, kunt u met de eerste dag van uw laatste menstruatie al een inschatting maken van de uitgerekende datum. Bij uw intakegesprek kunnen wij deze berekening graag voor u maken.
Vroege echo (Vitaliteitsecho)
Een positieve zwangerschapstest, vaak al enkele dagen nadat u overtijd bent (ongeveer 4-5 weken zwangerschap), geeft geen zekerheid over het welzijn van de zwangerschap. Bij een vroege miskraam kunt u nog steeds een positieve test hebben. Hoewel veel vrouwen wachten op de termijnecho (rond 10 weken) voor meer duidelijkheid, kunnen vrouwen die ongerust zijn, bijvoorbeeld na een eerdere miskraam, eerder terecht voor een vitaliteitsecho. Deze echo dient om te controleren of de zwangerschap intact is en het hartje van de baby klopt.
Een termijn van 7,5 tot 8 weken is ideaal voor deze echo, maar eerdere afspraken zijn mogelijk in overleg met echocentrum De Poort. Vanwege de vroege termijn is dit vrijwel altijd een inwendige (vaginale) echo. Een vroege echo biedt geen garantie tegen een miskraam, maar bij 8 weken zwangerschap met een vitale zwangerschap is de kans op een doorgaande zwangerschap al 95%, oplopend tot 98% bij 10 weken.
De vitaliteitsecho kost €50,- en wordt niet vergoed vanuit de basisverzekering. U kunt zelf een afspraak maken bij De Poort zonder verwijzing van ons of uw huisarts.
13 weken echo (Eerste Trimester SEO)
De 13 weken echo, ook wel Eerste Trimester Structureel Echoscopisch Onderzoek (SEO) genoemd, wordt rond 13 weken zwangerschap aan alle zwangeren aangeboden. Het doel van dit onderzoek is het opsporen van structurele afwijkingen van het kindje, zoals afwijkingen aan organen en/of het skelet.
Deze echo wordt uitgevoerd tussen 12+3 en 14+3 weken zwangerschap bij Verloskundig Centrum De Poort. U kunt hiervoor zelf een afspraak inplannen via het aanmeldformulier. Wij regelen de digitale verwijzing tijdens het counselingsgesprek. Meer informatie is te vinden op www.pns.nl.
Aangezien deze echo nog in onderzoek is, dient u toestemming te geven om deel te nemen aan het onderzoek. Voor vragen verwijzen wij u naar de website over het 13-wekenecho onderzoek.
20 weken echo (Tweede Trimester SEO)
De 20 weken echo, of Tweede Trimester Structureel Echoscopisch Onderzoek (SEO), is een onderzoek naar aangeboren afwijkingen dat plaatsvindt bij De Poort of, indien geïndiceerd, in het LUMC. Dit onderzoek wordt uitgevoerd tussen 19 en 21 weken zwangerschap. Meer details zijn te vinden op de pagina prenatale screening.
Echo 30 weken
In sommige regio's wordt rond 30 weken zwangerschap standaard een echo gemaakt om de groei te beoordelen. In de regio Leiden wordt dit vooralsnog niet standaard gedaan, omdat er meer onderzoek nodig is om te bepalen of deze extra echo daadwerkelijk helpt bij het opsporen van te kleine kindjes en het verbeteren van hun start. Onze beroepsorganisatie adviseert daarom deze echo nog niet standaard aan te bieden. Bij twijfel over de groei van uw kindje, wordt u wel verwezen voor een dergelijke groeiecho bij De Poort.
Een dergelijke echo kan geruststellend zijn. Indien de groei van uw kindje achterblijft, wordt in overleg met u bepaald hoe verder te gaan. Vaak wordt de echo na twee weken herhaald, of wordt u direct doorgestuurd naar een gynaecoloog.
Groeiecho
De meeste ongeboren kinderen groeien goed. Een gezonde levensstijl, waaronder niet roken, draagt bij aan een goede groei. Roken is een van de belangrijkste oorzaken van slechte groei in de baarmoeder. Wij adviseren u dan ook dringend te stoppen met roken, en bieden hulp aan indien nodig.
Bij elke controle beoordelen wij de groei van uw kindje door middel van palpatie van de baarmoeder. Bij twijfel over de groei kan een echo meer duidelijkheid geven. Een groeiecho wordt gemaakt bij De Poort na verwijzing van ons. Hierbij wordt het kindje opgemeten (hoofd, buik, bovenbeen) en wordt de hoeveelheid vruchtwater beoordeeld.
De uitslag wordt met ons gedeeld. Bij een goede groei is geen verdere actie nodig. Indien de groei aan de krappe kant is, herhalen we de groeiecho na enkele weken. Bij een te klein kind verwijzen we u naar een ziekenhuis naar keuze, waar meer geavanceerde technieken beschikbaar zijn voor groei-beoordeling. Een kind dat niet goed groeit, kan niet meer worden ‘bijgevoed’ in de baarmoeder. De gynaecoloog zal de conditie van de baby nauwlettend volgen. Bij stagnatie van groei of een slechtere conditie kan de bevalling worden ingeleid.
Ook bij een vermoeden van te snelle groei wordt een groeiecho aangevraagd. Indien de groei inderdaad ruim is, herhalen we de echo na enkele weken en wordt het bloedsuiker van de aanstaande moeder onderzocht, aangezien een verstoorde suikerhuishouding kan leiden tot overmatige voeding van het kindje. Dit kan vaak met een dieet worden verholpen.
Indien een kindje te groot wordt geschat, wordt een verwijzing naar een gynaecoloog geregeld. De groei wordt nauwlettend gevolgd, het suikergehalte van de moeder onderzocht, en tegen het einde van de zwangerschap wordt een inschatting gemaakt van het geboortegewicht, waarbij de wenselijkheid van een inleiding wordt besproken. Er is een trend om vroeger in te leiden bij een verwacht groot kind, waarover u zich goed kunt laten voorlichten.
N.B. Bij een eerdere bevalling van een erg klein of erg groot kind, worden standaard twee groeiecho's gemaakt (bij 29 en 33 weken). Bij een eerste zwangerschap of een kind met een normaal geboortegewicht, vragen we groeiecho's alleen aan bij twijfel over de groei.

Liggingsecho
De meeste kinderen liggen aan het einde van de zwangerschap in hoofdligging. Ongeveer 4% ligt echter in stuitligging (billen of beentjes naar beneden). Rond 35-36 weken zwangerschap controleren we de ligging. Indien er twijfel is of het kindje niet in hoofdligging ligt, verwijzen we voor een liggingsecho naar De Poort.
Indien de baby correct ligt, is verdere actie niet nodig. Bevestigt de echo een stuitligging, dan informeert De Poort ons, en regelen wij een verwijzing naar een ziekenhuis naar keuze. Daar wordt besproken of het mogelijk is om het kindje te draaien (versie). Als het kindje spontaan terugdraait naar hoofdligging, komt u weer bij ons. Blijft het kindje in stuitligging, dan vindt de bevalling plaats in het ziekenhuis onder verantwoordelijkheid van de gynaecoloog (klinische bevalling), waarbij uw wensen voor een normale bevalling of keizersnede worden besproken.
N.B. Wij verwijzen alleen voor een liggingsecho wanneer wij na 35 weken twijfelen aan de ligging; het is dus geen standaardecho.
Geslachtsbepaling
Tijdens de 20 weken echo controleert de echoscopist de aanleg van de geslachtsorganen. Alleen op uw uitdrukkelijke wens wordt het geslacht medegedeeld; deze informatie wordt niet op de uitslag vermeld en niet aan ons doorgegeven. Houd er rekening mee dat geslachtsbepaling via echo nooit 100% betrouwbaar is.
Indien u eerder nieuwsgierig bent naar het geslacht, kunt u vanaf 14 weken zwangerschap terecht voor een pretecho, die niet wordt vergoed door uw zorgverzekeraar.
Pretecho's: Genieten van uw ongeboren kindje
Een pretecho is een echo zonder medische indicatie en wordt niet vergoed door de zorgverzekeraar. U kunt hiervoor terecht om bijvoorbeeld het geslacht van uw baby vast te stellen (vanaf ongeveer 14 weken, zonder 100% zekerheid), of om uitgebreid in 3D of 4D naar uw kindje te kijken en een filmpje en foto's te ontvangen.
Educatieve content, van bevruchting tot bevalling | 3D medische animatie | door Dandelion Team
Echo's bij Verloskundig Centrum De Poort
Verloskundig Centrum De Poort biedt diverse echo's aan:
- Vitaliteitsecho (vanaf 7-8 weken): Controle van het kloppend hartje. Vergoed indien medisch geïndiceerd; anders via PoortPret. Meestal een inwendige echo. Nadeel: kan onnodig ongerust maken bij geen zichtbare hartactie op vroege termijn.
- Termijnecho (rond 10-11 weken): Bepaling van de definitieve termijn door meting van de foetus. Controle van het hartje en aantal vruchtjes. Kan inwendig zijn indien vóór 10 weken.
- Echo's in het tweede of derde trimester: Groei- of liggingsecho's op indicatie van de verloskundige, vergoed door de zorgverzekering. Deze worden altijd met u besproken.
Prenatale screening
U kunt in de zwangerschap diverse onderzoeken laten doen om te controleren op aandoeningen of lichamelijke afwijkingen bij de baby. U beslist zelf of u deze onderzoeken wilt laten uitvoeren. Indien gewenst, informeren wij u over de mogelijkheden van prenatale screening, inclusief een uitgebreid gesprek tijdens het intakegesprek. Het is raadzaam om u voorafgaand aan dit gesprek te informeren over de onderzoeken. De NIPT, 13-wekenecho en 20-wekenecho zijn niet verplicht; u kiest zelf of u ze wilt laten uitvoeren en wat u met de uitslag doet.
Factoren bij pretecho's
Bij het laten maken van een pretecho zijn er diverse factoren waar u rekening mee moet houden. Sommige factoren, zoals de kwaliteit van de apparatuur en de ervaring van de echoscopist, zijn van invloed op de kwaliteit van de beelden.
Verschillende pretecho pakketten
Bij LIVA kunt u terecht voor een pretecho in een ontspannen sfeer, met geavanceerde apparatuur en ervaren echoscopisten. Zij bieden diverse pakketten aan:
- Geslachtsbepalende echo's: Vanaf 14 weken.
- 3D en 4D echo's: Gedetailleerde beelden, inclusief gezichtsuitdrukkingen.
- Diverse pakketten met foto's: Van zwart-wit foto's tot uitgebreide 3D/4D beelden met veel foto's.
Bij Babyview neemt men de tijd voor een uitgebreide uitleg in een ontspannen setting. U kunt uw kindje zien bewegen en het hartje horen en zien kloppen. Mooie beelden worden vastgelegd op foto's en digitaal.
3D en 4D echo's
Een 3D echo plaatst 2D echobeelden achter elkaar om diepte te creëren. Een 4D echo is een live 3D echo, waarbij u uw kindje in bewegende 3D beelden kunt bewonderen. De nieuwste 4D echoapparatuur wordt gebruikt om uw kindje zo herkenbaar mogelijk in beeld te brengen.
Ervaringen van cliënten
Cliënten ervaren de flexibiliteit met betaling, de warmte en het welkom heten door echoscopisten, de prettige online afsprakenplanning (97% positieve ervaringen), het gevoel van gemak tijdens echo's, de duidelijke en veelvuldige uitleg, en de professionele en sociale benadering van het team.
De assistenten scoren een 9,7 voor benadering en telefonisch contact.
