Net als de mama heb jij, als vader of meeouder, recht op geboorteverlof. Dit verlof biedt de mogelijkheid om na de geboorte van je kind zoveel mogelijk tijd door te brengen met je baby vanaf het prille begin. Vaderschapsverlof, zoals het vroeger ook genoemd werd, is de meest toegankelijke oplossing om na de geboorte vrijaf te nemen van het werk.
Duur en Opname van Geboorteverlof
Als voltijdse of halftijdse werknemer heb je recht op 15 werkdagen geboorteverlof. Zelfstandigen genieten dezelfde regeling. Deze dagen moeten opgenomen worden binnen een periode van vier maanden na de geboorte van je dochter of zoon. De dag van de bevalling telt als de eerste dag van deze periode. Je hebt de keuze om de verlofdagen verspreid of in één keer op te nemen, maar je moet ze wel per dag of halve dag opnemen; een opname in uren is niet mogelijk. Dit aantal dagen geldt ook voor een meerling.
Sinds 1 januari 2023 hebben vaders en meeouders recht op 20 dagen geboorteverlof. Deze dagen hoeven niet in één keer opgenomen te worden en kunnen verspreid worden over de vier maanden na de bevalling. Dit recht geldt voor zowel deeltijds als voltijdse werknemers.
In het onderwijs wijkt de regeling enigszins af van de algemene regeling over het geboorteverlof.
Financiële Aspecten en Uitkeringen
Tijdens de eerste drie dagen van het geboorteverlof behoud je het volledige loon, betaald door de werkgever. Vanaf de vierde dag ontvang je een uitkering van het ziekenfonds. Het bedrag van deze uitkering is 82% van je brutoloon, met een dagelijkse begrenzing van 147,23 Euro. Voor de 4de maand volledige onderbreking voor een kind geboren vóór 8 maart 2012 (of het equivalent van een halftijdse, 1/5 of 1/10 onderbreking), ontvang je geen uitkeringen van de RVA.
Zelfstandigen ontvangen een forfaitair bedrag van 84,09 euro per dag of 42,05 euro per halve dag. Tijdens de periode van geboorteverlof krijgt een zelfstandige een uitkering van zijn sociaalverzekeringsfonds.
Je moet voor beide regelingen (loon van werkgever en uitkering van ziekenfonds) bij je ziekenfonds aankloppen om een uitkering te ontvangen. De meeste ziekenfondsen hebben hiervoor standaardformulieren.
Voorwaarden en Aanvraagprocedure
Het recht op geboorteverlof geldt voor de werknemer, anders dan de moeder die van het kind is bevallen, die een wettelijke afstammingsband met het kind heeft. Dit geldt tevens voor werknemers die wettelijk samenwonen met de persoon van wie de afstamming vaststaat, of die sedert een onafgebroken periode van drie jaar voorafgaand aan de geboorte op permanente en affectieve wijze samenwonen met de persoon ten aanzien van wie de afstamming vaststaat (de moeder van het kind), en bij wie het kind zijn hoofdverblijfplaats heeft. Deze personen mogen niet verbonden zijn door een band van bloedverwantschap die leidt tot een huwelijksverbod.
Als biologische vader breng je je werkgever zo snel mogelijk op de hoogte van de geboorte van je kind en laat je onmiddellijk weten dat je geboorteverlof wenst op te nemen. Het is aan te raden om dit schriftelijk te doen. Je bezorgt een kopie van de geboorteakte. In geval van meemoederschap is ook een uittreksel uit het bevolkingsregister nodig. Er bestaat nog geen standaardformulier om het verlof aan te vragen bij je werkgever.
De werkgever mag je arbeidsovereenkomst niet eenzijdig verbreken als je je geboorteverlof aanvraagt. Dit geldt ook voor tijdelijke werknemers; de niet-hernieuwing van hun arbeidsovereenkomst wordt beschouwd als een ontslag als het verband houdt met de geboorte van het kind. De werkgever moet in zo'n geval het bewijs leveren dat de niet-hernieuwing geen verband houdt met de geboorte.
Adoptieverlof en Andere Verlofmogelijkheden
Naast geboorteverlof bestaat er ook adoptieverlof. Elke ouder heeft recht op 6 weken adoptieverlof voor een minderjarig kind. Het opgenomen geboorteverlof wordt in voorkomend geval in mindering gebracht van het adoptieverlof, mocht de meeouder het betrokken kind adopteren.
Na het vaderschapsverlof zijn er nog andere mogelijkheden om thuis te zijn voor je kind, zoals ouderschapsverlof en tijdskrediet. Ouderschapsverlof kan opgenomen worden tot je kind 12 jaar oud is. Dit kan op verschillende manieren:
- Voltijdse schorsing van de arbeidsovereenkomst voor 4 maanden, op te splitsen in periodes van 1 maand of 1 week (met akkoord werkgever).
- Halftijdse voortzetting van arbeidsprestaties voor 8 maanden, op te splitsen in periodes van 2 maanden of 1 maand (met akkoord werkgever).
- Vermindering van arbeidsprestaties met één vijfde voor 20 maanden, op te splitsen in periodes van 5 maanden.
- Vermindering van arbeidsprestaties met één tiende voor 40 maanden, op te splitsen in periodes van 10 maanden (met akkoord werkgever).
Tijdskrediet is een vorm van loopbaanonderbreking die de mogelijkheid biedt om meer vrije tijd te hebben. Als je aan de voorwaarden voldoet, krijg je een maandelijks vervangingsinkomen.
Betaald ouderschapsverlof aanvragen voor werknemer
Aanvullende Voordelen en Premies
Naast verschillende soorten verlof bestaan er nog heel wat voordelen voor (toekomstige) ouders. Alle kinderen hebben recht op een Groeipakket. KidsLife stort telkens stipt het Groeipakket.
Werk je in een bedrijf uit de privésector in het Vlaamse Gewest? Dan heb je recht op een aanmoedigingspremie als je zorgkrediet (bv. bij ouderschapsverlof) neemt. De Vlaamse aanmoedigingspremie in de openbare sector is geïntegreerd in het Vlaams zorgkrediet en wordt niet meer toegekend voor periodes die starten op 2 september 2016 of later.
Als zelfstandige die om persoonlijke redenen slechts 8 of minder dagen verlof neemt, krijg je 15 dienstencheques waarmee je huishoudhulp kunt betalen.
tags: #verlofdagen #bij #geboorte #kind #toekomst