Plotselinge rillingen zonder koorts kunnen voor velen een verrassende en verontrustende ervaring zijn. Het is een toestand waarbij iemand intense trilling en beven voelt zonder de gebruikelijke begeleidende verschijnselen, namelijk koorts. Terwijl rillingen meestal worden geassocieerd met infecties en ontstekingen waarbij het lichaam vecht tegen een indringer, kan de situatie waarin plotselinge rillingen zonder koorts optreden een andere oorzaak hebben. Plotselinge rillingen zonder koorts is een toestand waarin het lichaam reageert met trillende spieren, hoewel er geen verhoging van de lichaamstemperatuur optreedt. Dit betekent dat u koude rillingen en beven voelt, maar bij het meten met een thermometer blijkt dat uw temperatuur normaal blijft.
Hoewel de eerste gedachte bij het optreden van rillingen een infectie of verkoudheid kan zijn, komen plotselinge rillingen zonder koorts vaak voort uit andere bronnen. Emotionele spanning is een van de meest voorkomende oorzaken van plotselinge rillingen zonder koorts. Wanneer het lichaam wordt blootgesteld aan overmatige stress of angst, begint het stresshormonen zoals adrenaline te produceren. Dit hormoon stimuleert de spieren om sneller samen te trekken en te ontspannen, wat trillingen veroorzaakt.
Als het lichaam niet genoeg energie heeft, kan het reageren door energie te besparen voor essentiële functies. Deze toestand treft vaak mensen die lange tijd niet hebben gegeten of mensen met diabetes. Wanneer de bloedsuikerspiegel onder een bepaalde drempel daalt, kan het lichaam zwakte, beven en rillingen zonder koorts ervaren. Een gebrek aan vocht kan er ook toe leiden dat het lichaam energie begint te besparen en de bloedcirculatie naar de uiteinden van het lichaam, zoals handen en voeten, beperkt. Dit proces leidt tot een gevoel van kou en beven, zelfs als de lichaamstemperatuur binnen het normale bereik blijft.
Vrouwen kunnen tijdens de menopauze plotselinge rillingen zonder koorts ervaren. Tijdens deze periode treden schommelingen op in hormoonspiegels, met name oestrogeen, wat de thermoregulatie van het lichaam kan verstoren. Een tekort aan rode bloedcellen kan leiden tot onvoldoende zuurstoftoevoer naar de weefsels, wat zwakte, vermoeidheid en rillingen veroorzaakt. Hypothyreoïdie, ofwel verminderde schildklierfunctie, kan ook rillingen zonder koorts veroorzaken.
Functioneel-Neurologische Stoornissen en Tremoren bij Kinderen
Bij een functioneel-neurologische stoornis zorgen de hersenen ervoor dat sommige delen van het lichaam van een kind tijdelijk niet goed werken. Dit kan leiden tot verschillende klachten, zoals het niet meer kunnen bewegen van armen of benen, bewusteloosheid, of problemen met praten, zien of horen. Ook kunnen er trillingen of spastische bewegingen optreden waarbij bijvoorbeeld een arm van het kind plotseling beweegt zonder dat er controle over is.
Deze klachten zijn reëel en duiden op een probleem met de signalen van de hersenen naar het lichaam. Soms ontstaat een functioneel-neurologische stoornis na het meemaken van een heftige gebeurtenis. Bij de eerste klachten wordt een kind meestal doorverwezen naar een neuroloog. Hoewel de klachten soms ingrijpend kunnen zijn, gaan ze meestal weer over en leidt dit zelden tot blijvende handicaps.
Een tremor is een onbedoelde en oncontroleerbare ritmische beweging van een ledemaat of deel daarvan. Een tremor kan in elk deel van het lichaam en op elk moment optreden, en wordt ook wel trillen of beven genoemd. Een tremor kan geïsoleerd voorkomen of onderdeel zijn van een klinisch syndroom. Er bestaan verschillende vormen van tremor:
- Essentiële tremor: Een snelle en fijne tremor, vaak familiair voorkomend.
- Intentietremor: Een langzame, grove tremor die optreedt aan het einde van een beweging, vaak door beschadiging van de kleine hersenen.
- Rusttremor: Een langzame, grove tremor die verschijnt in rust.
- Versterkt fysiologische tremor: Het trillen van armen en handen tijdens activiteiten, veroorzaakt door stress of vermoeidheid.
- Flapping tremor: Een grove, langzame tremor zonder ritme, die verschijnt bij het uitsteken van armen en handen.
- Orthostatische tremor: Een fijne tremor die het staan bemoeilijkt.
Factoren zoals stress, angst, vermoeidheid, stoppen met alcohol en cafeïnegebruik kunnen tijdelijk de tremor verergeren. De behandeling hangt af van de oorzaak; soms kan de onderliggende aandoening behandeld worden, of kan medicatie, zoals levodopa bij Parkinson, helpen. In sommige gevallen kan een hersenoperatie, zoals Deep Brain Stimulation, een optie zijn.
Hartritmestoornissen bij Kinderen
Het is normaal dat (jonge) kinderen een hogere hartslag hebben dan volwassenen. Jonge kinderen hebben weleens een onregelmatige hartslag, vooral na het drinken van veel cola of bij stress en drukte. Meestal zijn er weinig klachten en gaat de onregelmatige slag vanzelf weer over.
Wanneer een zuigeling of peuter een aanhoudende hartslag heeft van boven de 200 slagen per minuut in rust, spreekt men van tachycardie. Voor een kind ouder dan 5 jaar is dit bij 160 slagen per minuut. Zo'n snelle hartslag kan plotseling opkomen, gepaard gaand met duizeligheid, wankel gevoel en misselijkheid. Het kind kan flauwvallen en voelt zich na een aanval enige tijd moe. Als de aanvallen vaak voorkomen of lang duren, is behandeling nodig.
Een te lage hartslag heet bradycardie. Als een baby langere tijd een hartslag heeft van 80 slagen per minuut, is er sprake van bradycardie. Bradycardie kan onder andere komen door een traag werkende schildklier, onderkoeling of zuurstoftekort. Kinderen met een te traag hartritme voelen zich vooral bij inspanning moe en duizelig en kunnen neigen flauw te vallen.
Na een hartoperatie kan littekenweefsel ontstaan, wat tot ritmestoornissen kan leiden. Om een hartritmestoornis te diagnosticeren, kan een arts een hartfilmpje maken en eventueel aanvullend onderzoek doen, zoals het thuis monitoren van de hartslag.
Behandelingen voor Hartritmestoornissen
Afhankelijk van de ernst en aard van de ritmestoornis, zijn er verschillende behandelmogelijkheden:
- Medicijnen: De kindercardioloog kan medicijnen voorschrijven om de ritmestoornis onder controle te houden. Soms is hiervoor een ziekenhuisopname nodig om de juiste dosering te bepalen. Medicatie kan tijdelijk of levenslang nodig zijn.
- Cardioversie: Bij een te lang aanhoudende ritmestoornis kan de cardioloog cardioversie voorstellen. Dit kan via medicijnen per infuus (medicinale cardioversie) of een elektrische schok onder lichte narcose (elektrische cardioversie) om het hartritme te herstellen.
- Ablatie: Hierbij isoleert of doorbreekt de arts de plek waar storende prikkels ontstaan, bijvoorbeeld een extra bundel of circuit in het hart, door het hartweefsel plaatselijk te verhitten.
- Pacemaker of ICD: In sommige gevallen krijgt het kind een pacemaker of inwendige defibrillator (ICD) om de hartslag te monitoren en bij te sturen. Kinderen met deze apparaten moeten voorzichtiger leven en oppassen voor stoten op de plaats van het apparaat. De batterij gaat gemiddeld 6 tot 8 jaar mee en moet daarna vervangen worden.
Rillen Zonder Koorts: Diverse Mogelijke Oorzaken
Rillen is een onwillekeurige spiersamentrekking die ontstaat wanneer de spieren zich snel samen- en ontspannen om warmte te genereren. Het is een natuurlijke reactie van het lichaam om de lichaamstemperatuur te behouden of te verhogen. Hoewel rillingen vaak gepaard gaan met koorts, zijn er diverse situaties waarin rilllen zonder koorts kan optreden:
- Blootstelling aan koude: De meest voor de hand liggende oorzaak. Rillingen verdwijnen meestal zodra de lichaamstemperatuur weer normaal is.
- Emotionele reactie: Acute stress, angst, sterke emoties, of een ontroerend moment kunnen leiden tot zogenaamde emotionele rillingen.
- Paniekaanval: Een intense lichamelijke reactie op angst of stress, die rillingen, zweten, beven en duizeligheid kan veroorzaken.
- Eerste teken van een infectie: Soms zijn rillingen een van de eerste tekenen van een infectie, zelfs zonder koorts. Dit kan voorkomen bij infecties zoals sinusitis, gastro-enteritis, keelontsteking of urineweginfecties.
- Hypoglykemie (lage bloedsuikerspiegel): Een daling van de bloedsuikerspiegel kan rillingen en beven veroorzaken, vaak met koud zweet, hongergevoel en verwardheid. Dit komt vaker voor bij diabetici.
- Reactie op intense lichamelijke inspanning: Na zware inspanning kan het lichaam afkoelen door zweten, wat rillingen kan veroorzaken.
- Reactie op bepaalde medicijnen of ontwenning: Sommige medicijnen, bloedtransfusies, contrastmiddelen, chemo- of immunotherapie kunnen rillingen veroorzaken. Ook ontwenning van bepaalde middelen kan dit effect hebben.
- Verhoogde activiteit van witte bloedcellen: Aandoeningen die het immuunsysteem stimuleren, zoals allergische reacties, auto-immuunziekten, of bepaalde kankers (zoals Hodgkin en leukemie), kunnen rillingen zonder koorts veroorzaken.
- Hypothyreoïdie: Een tekort aan schildklierhormonen vertraagt het metabolisme en verlaagt de lichaamstemperatuur, wat kan leiden tot overmatige gevoeligheid voor koude en rillingen.
- Menopauze: Hormonale schommelingen tijdens de menopauze kunnen de thermoregulatie verstoren, leidend tot opvliegers en daarna koude rillingen.
- Bloedarmoede: Een tekort aan rode bloedcellen zorgt voor minder zuurstoftoevoer, wat kan resulteren in zwakte, vermoeidheid en gevoeligheid voor koude met rillingen.
- Ziekte van Lyme: Deze ziekte kan griepachtige symptomen veroorzaken, waaronder rillingen zonder koorts, vermoeidheid en pijn.
- Malaria: Rillingen zijn een klassiek symptoom van malaria, vaak in aanvallen, samen met andere symptomen zoals diarree en misselijkheid. Dit moet overwogen worden na een reis naar een risicogebied.
Het is belangrijk om medisch advies in te winnen als rillingen gepaard gaan met verwardheid, ademhalingsproblemen, stijve nek, branderig gevoel bij het plassen, onrust, sufheid of buikpijn. Ook bij herhaalde rillingen zonder duidelijke oorzaak, na een reis naar een malariagebied, of wanneer de rillingen meerdere dagen aanhouden, is een arts raadplegen aan te raden.
Shuddering Attacks bij Zuigelingen
Shuddering attacks, ook wel bekend als benigne polymorfe movements of infancy of het Fejerman syndroom, zijn kortdurende aanvallen van rillen of beven bij jonge kinderen, meestal tussen enkele maanden en drie jaar oud, met een piek rond de 4 tot 7 maanden. Deze aanvallen zijn geen vorm van epilepsie en kinderen met deze aandoening ontwikkelen zich normaal.
De aanvallen duren meestal kort (enkele seconden) en worden vaak gezien tijdens het eten of andere inspannende bezigheden. Het is nuttig voor ouders om een aanval te filmen, zodat een kinderneuroloog de diagnose kan stellen. Een EEG is bij shuddering attacks normaal. Deze aanvallen hoeven niet behandeld te worden, omdat ze spontaan verdwijnen. Uitleg over het goedaardige karakter van deze aanvallen is cruciaal voor ouders die zich zorgen maken. In zeldzame gevallen, wanneer de aanvallen ernstig hinderen, kan het medicijn propranolol worden voorgeschreven. Het hebben van shuddering attacks heeft geen nadelige invloed op de ontwikkeling, hoewel een deel van de kinderen later last kan krijgen van een essentiële tremor.
Essentiële Tremor: Een Veelvoorkomende Bewegingsstoornis
Essentiële tremor is een medische term voor trillen waarbij er geen sprake is van een onderliggende ziekte als oorzaak. Het is een veelvoorkomende aandoening, met name bij volwassenen, maar kan ook bij jongeren en kinderen voorkomen. Er is een duidelijke erfelijke component; het komt vaak voor bij meerdere familieleden.
Jongeren met essentiële tremor hebben meestal last van trillen van de handen, onderarmen, hoofd of stem. Dit trillen is aanwezig tijdens het volhouden van een houding of tijdens activiteiten zoals schrijven, wat leidt tot een bibberig handschrift of knoeien tijdens eten en drinken. De klachten verergeren tijdens spannende periodes, stress, angst en slaapgebrek. Tijdens de slaap is het trillen afwezig.
Kinderen met essentiële tremor kunnen zich schamen voor het trillen, wat kan leiden tot terugtrekking uit sociale situaties. Soms komen bij essentiële tremor ook andere problemen voor, zoals een afwijkende stand van vingers (dystonie), balansproblemen of milde geheugenproblemen, wat dan wordt aangeduid als essentiële tremor-plus syndroom.
Diagnostiek en Behandeling van Essentiële Tremor
De diagnose wordt gesteld op basis van het verhaal en bevindingen bij lichamelijk onderzoek. Indien er twijfel is, kan een tremorregistratie worden uitgevoerd. Bloedonderzoek kan eventuele onderliggende aandoeningen uitsluiten. Er bestaat geen genezende behandeling voor essentiële tremor.
Behandelstrategieën richten zich op het verminderen van de symptomen:
- Leefstijladviezen: Voldoende rust, ontspanning en slaap kunnen de ernst van de tremor verminderen. Het vermijden van cafeïne (koffie, cola, chocolade) is aan te raden.
- Medicatie: Het medicijn propranolol is het meest gebruikte middel. Andere medicijnen die soms worden ingezet zijn anti-epileptica zoals clonazepam, topiramaat, gabapentine, primidone, alprozalam of clozapine.
- Botulinetoxine injecties: Deze kunnen tijdelijk spieren verlammen om tremor te verminderen.
- Deep Brain Stimulation (DBS): Een operatie waarbij een bepaald gebied in de hersenen wordt gestimuleerd. Bij kinderen is hier nog weinig ervaring mee.
- Gerichte echografie: Onderzoek naar behandeling door het maken van een litteken in de thalamus met ultrageluidsgolven.
- Begeleiding: Psychologische begeleiding kan helpen bij het verbeteren van het zelfvertrouwen als het trillen hierop van invloed is.
Essentiële tremor is meestal een blijvend probleem. Alcohol kan bij volwassenen tijdelijk de tremor verminderen, wat kan leiden tot ongemerkt verhoogd gebruik en verslaving. Broertjes en zusjes hebben een verhoogde kans om ook een essentiële tremor te ontwikkelen.