Het Verhaal van Pinokkio: Van Hout tot Leven
Het verhaal begint met de oude, vriendelijke houtsnijder Gepetto, die alleen woont met zijn zelfgemaakte meubels en speelgoed. Zijn nieuwste creatie is een houten marionetpop, die hij Pinokkio noemt. Gepetto koestert de wens dat Pinokkio een echte jongen zou zijn. Diep in de nacht wordt deze wens vervuld door de blauwe fee, die Pinokkio tot leven brengt. Echter, om een echte jongen te worden, moet Pinokkio eerst bewijzen dat hij een goed karakter heeft. De taak om zijn ‘geweten’ te zijn, wordt toebedeeld aan Japie Krekel, die toevallig in de buurt is. Gepetto is dolblij wanneer hij de volgende ochtend wakker wordt en zijn levende pop ziet.
Vanaf het begin is Pinokkio van plan om als een goede jongen naar school te gaan. Onderweg worden hij echter opgemerkt door twee gewiekste oplichters. Zij zien in een levende pop zonder touwtjes een lucratieve kans en maken Pinokkio wijs dat hij een grote ster kan worden. Dit leidt ertoe dat ze hem verkopen aan de gemene Stromboli.
De Disney Klassieker: Pinokkio (1940)
In 1937 zette Walt Disney de animatiewereld op zijn kop met de release van zijn eerste lange tekenfilm, Sneeuwwitje en de Zeven Dwergen. Het ongekende succes van deze film gaf Disney de impuls om direct te beginnen aan zijn tweede lange animatiefilm: Pinokkio. Ditmaal bracht Disney opnieuw een bestaand sprookjesverhaal op magische wijze tot leven, gebaseerd op het wereldberoemde boek van de Italiaan Carlo Lorenzini Collodi.
Qua tekentechnieken overtrof Pinokkio zijn voorganger ruimschoots. Bij de Amerikaanse release in 1940 was het publiek diep onder de indruk van de prachtige, vloeiende animatie, de schitterende kleuren, de diepte en detaillering in de achtergronden, de artistieke inbreng en het betoverende script. Het is indrukwekkend te beseffen dat deze film, zonder de hulp van computers, volledig met de hand is getekend. Meer dan 750 kunstenaars werkten intensief samen aan dit tijdrovende proces, waarbij bijna een miljoen tekeningen werden vervaardigd met behulp van 1500 verschillende kleuren. De muziek werd verzorgd door 80 muzikanten, en beroemde animators zoals Franklin Thomas, Milt Kahl, Ward Kimball, Eric Larson, Fred Moore en Wolfgang Reitherman droegen bij aan de totstandkoming van de film, onder regie van Hamilton Luske en Ben Sharpsteen. Het resultaat is dan ook ongeëvenaard, en velen vinden dat hedendaagse computeranimaties de schoonheid van traditioneel gemaakte tekenfilms zoals Pinokkio missen.
Financiële Uitdagingen en Prijzen
In tegenstelling tot Sneeuwwitje en de Zeven Dwergen was het voor Walt Disney een grotere opgave om de geïnvesteerde 2,6 miljoen dollar terug te verdienen. De uitbraak van de Tweede Wereldoorlog zorgde ervoor dat een aanzienlijk deel van de kosten moest worden afgeschreven. Desondanks werd de filmmuziek van Pinokkio, evenals het liedje ‘When You Wish Upon A Star’, in 1941 bekroond met een Oscar.
Restauratie en Digitale Releases
In 1992 werd de film voor een re-release in de Amerikaanse bioscopen geheel gerestaureerd, waarbij beeldje voor beeldje de originele negatieven werden opgeknapt in een proces dat bijna een jaar duurde. In 2000 verscheen Pinokkio voor het eerst op DVD in Nederland en België, gevolgd door een verbeterde Special Edition DVD-uitgave in 2003. Ter gelegenheid van het 70-jarig jubileum bracht Walt Disney Studio Home Entertainment de film opnieuw uit in de Milestone serie als een "Platinum Editie". Deze releases kenmerken zich door bijzondere aandacht voor de kwaliteit van beeld en geluid, en de toevoeging van vele extra’s. De Platinum Editie biedt de klassieker in al zijn pracht met een indrukwekkend gerestaureerd beeld, en is tevens beschikbaar op Blu-ray Disc in High Definition.
Beeld- en Geluidskwaliteit van de Blu-ray Uitgave
Beeldkwaliteit
De originele tekeningen van Pinokkio zijn vastgelegd op 35 mm film met een beeldverhouding van 1.37:1. De Blu-ray Disc uitgave hanteert een beeldverhouding van 1.33:1. Omdat dit smaller is dan het standaard High Definition beeldframe van 1.78:1 (16:9), zijn er aan de linker- en rechterzijde zwarte balken zichtbaar, wat een correcte weergave is. Het High Definition beeld heeft een 1080/24p resolutie, wat resulteert in 1080 beeldlijnen progressief en een beeldresolutie van 1920x1080 beeldpunten, vijf keer zoveel als de DVD-uitgave. De beeldsnelheid van 24 beelden per seconde komt overeen met de originele filmsnelheid, waardoor de vier procent versnelling die bij PAL DVD’s wordt toegepast, ontbreekt. De Blu-ray Disc is een 50 GB double layer disc, waarbij de encoding van het beeld gebruikmaakt van de H.264 / MPEG-4 AVC (High Profile 4.1) compressiemethode.
Net als bij de eerdere Blu-ray release van Sleeping Beauty, is het High Definition beeld van Pinokkio indrukwekkend mooi. Details die voorheen onopgemerkt bleven, worden nu zichtbaar. De gedetailleerde animaties en de schilderachtige achtergronden komen prachtig tot hun recht met levendige, verzadigde kleuren. Contrast en scherpte zijn uitstekend, en het beeld is vrijwel volledig gevrijwaard van onregelmatigheden. Deze High Definition presentatie van een 70 jaar oude film is een ware prestatie. De film is netjes onderverdeeld in 25 chapterstops, en de Nederlandse ondertiteling is goed leesbaar en correct geplaatst.
Geluidskwaliteit
De oorspronkelijke mono audiotrack van de film is voor deze Blu-ray uitgave opnieuw geremasterd en gemixt naar een DTS-HD Master Audio 7.1 surroundtrack (48 kHz, 24 bit) met de hoogst mogelijke bitrate. Hoewel aan de stemmen van de Engelse soundtrack het hoge leeftijd te horen is, zijn de dialogen en zangstemmen goed verstaanbaar dankzij de zorgvuldige plaatsing in de centerspeaker. De soundtrack klinkt schoon en is vrij van ruis en kraak. De muziek wordt via de frontspeakers weergegeven met een redelijk breed stereo geluid, hoewel sommige momenten het mono karakter van de originele soundtrack verraden. De surroundkanalen en subwoofer worden minimaal gebruikt om de muziek, met name tijdens de liedjes, een ruimtelijk karakter te geven.
De Nederlandse nasynchronisatie, die voor de re-release begin jaren ’90 opnieuw is ingesproken met aangepast taalgebruik, staat op deze Blu-ray Disc. Hoewel de muziek vergelijkbaar is met de Engelse versie, klinken de stemmen voller, maar ook iets nadrukkelijker ten opzichte van de rest van de soundtrack. De originele Engelse track wordt daarom als beter in balans beschouwd.
Extra's op de Platinum Editie
Pinokkio is uitgebracht als een 2 Disc Platinum Editie met de film en extra’s verspreid over twee Blu-ray discs. De eerste disc bevat diverse promotietrailers en een fraai vormgegeven menu. Tijdens het afspelen van de film kan het pop-up menu worden opgeroepen om extra’s te selecteren zonder de film te onderbreken. Deze Blu-ray Disc biedt meer extra’s dan de 2-DVD uitgave.
Speciale Opties
- Disney View: Deze optie vult de zwarte randen aan de zijkanten van het 1.33:1 beeld op met schilderingen van Toby Bluth, voor wie dit prettiger kijkt. Er is ook optionele informatie over Toby Bluth beschikbaar.
- Bonus View: Verrijkt de gesproken toelichting met extra beelden zoals tekeningen, schetsen en storyboards die tijdens het kijken naar de film worden getoond.
- Documentaires: Korte documentaires die de film onderbreken en na afloop weer verdergaan. Hiervoor is minimaal een BD Profile 1.1 Bonus View speler vereist.
- Gesproken Toelichting: Een nieuwe opname met filmcritici Leonard Maltin, Eric Goldberg en J.B. Kaufman, die terugblikken op de film, hun persoonlijke band ermee en nuttige informatie delen. Ook zijn stukjes geluidsband met historische opnames, onder andere van Walt Disney, ingevoegd.
- Weetjes: Tijdens het bekijken van de film worden leuke weetjes over Pinokkio en aanverwante onderwerpen getoond.
- Puzzels: Gastheer Japie Krekel biedt interactieve "houten" Pinokkio-puzzels aan om in elkaar te zetten.
- Documentaire over de Productie: Een zeer uitgebreide documentaire over de productie van Pinokkio, met interviewfragmenten van zowel tijdgenoten als nog levende animatoren die aan de film hebben meegewerkt.
- Verwijderde Scènes: Een keuze uit drietal recent ontdekte scènes die niet in de uiteindelijke film zijn terechtgekomen, getoond als storyboardtekeningen.
- De ‘Sweatbox’: Een uitleg over de term ‘zweethokje’ (sweatbox), de ruimte waar Walt Disney kritiek gaf op ruwe animatiescènes.
- Afbeeldingengalerij: Een uitgebreide verzameling bijzondere, soms nog nooit eerder vertoonde, afbeeldingen uit de productie van Pinokkio.
- Speelgoedgeschiedenis: Een kort overzicht van de ontwikkeling van speelgoed, van de eerste houten figuurtjes tot moderne hightech creaties.
DVD-1
Bij deze Blu-ray Disc is ook de film op DVD inbegrepen, handig voor gebruik in de auto of voor wie nog geen Blu-ray speler heeft. Het betreft de eerste DVD uit de 2-DVD Deluxe Edition uitgave.
Pinokkio - Hele film (Nederlands Gesproken)
Boekrecensies: Verschillende Interpretaties van Pinokkio
O Pinokkio door Imme Dros en Carll Cneut
De editie O Pinokkio, bewerkt door Imme Dros en geïllustreerd door Carll Cneut, biedt een unieke kijk op het bekende verhaal van de jongen van hout. Dros heeft het Italiaanse verhaal van Carlo Collodi uit 1883 bewerkt, en de illustraties van Cneut voegen een bijzondere dimensie toe. Het verhaal volgt de oude Geppetto, die speelgoed van hout maakt. Wanneer hij aan een stuk pijnboomhout begint te werken, begint het hout te gillen. Dit hout wordt uiteindelijk een levende marionet, Pinokkio, die nog veel moet leren. Op weg naar school ruilt Pinokkio zijn abc-boek voor een kaartje voor het marionettentheater, wat hem leert over de harde realiteit van het leven.
Imme Dros, een bekende schrijfster en vertaalster in de Nederlandse jeugdliteratuur, staat bekend om haar beknopte schrijfstijl. Carll Cneut, die vier jaar aan de illustraties werkte, creëert een kenmerkende, ietwat vreemde stijl. Zijn illustraties, vaak paginagroot en in kleur, beginnen vanuit archetypische figuren, met gedetailleerde personages tegen een abstracte achtergrond van grote kleurvlakken. Deze versie is iets minder luguber dan het origineel, waardoor het ook geschikt is voor jongere kinderen, hoewel het nog steeds spannende elementen bevat.
Winshluss' 'Pinokkio': Een Hardcore Interpretatie
De stripversie van Pinokkio door Winshluss wijkt sterk af van de zoetsappige Disney-stijl. Winshluss, die zelf opgroeide in de jaren ’70, creëert een "hardcore" versie van het verhaal. In zijn wereld is Pinokkio geen onschuldige marionet, maar een kleine robot die door Gepetto als wapen werd bedoeld. De strip wordt bevolkt door marginalen, psychoten en machtsgeile figuren, waarin de machtige maar kinderlijk onschuldige robot dwaalt op zoek naar een thuis. Deze versie won in 2009 de prijs voor het beste album op het stripfestival van Angoulême, en wordt vergeleken met het werk van Quentin Tarantino vanwege de referenties, het cartoongeweld en de waanzinnige dialogen.
Live-Action Adaptatie van Robert Zemeckis
De live-action adaptatie van Pinokkio, geregisseerd door Robert Zemeckis, brengt de klassieker naar het moderne tijdperk. De film volgt het verhaal van de houtsnijder Gepetto (gespeeld door Tom Hanks), die een houten pop maakt naar de gelijkenis van zijn overleden zoon en hem Pinokkio noemt. De Blauwe Fee brengt Pinokkio tot leven, met de opdracht om eerlijk, moedig en onzelfzuchtig te zijn om een echt jongen te worden, waarbij Jiminy Cricket (Joseph Gordon-Levitt) zijn geweten wordt.
Gebalanceerd Verhaal en Visuele Stijl
Zemeckis en medeschrijver Chris Weitz hebben geprobeerd balans te brengen in het origineel, dat als donker wordt ervaren. Gepetto heeft nu duidelijker emotionele redenen voor het bouwen van de pop, wat, samen met de casting van Tom Hanks, voor meer sympathie zorgt. Pleasure Island, in de originele film een plek waar gerookt werd, is nu onschuldiger gemaakt, hoewel de afloop nog steeds verontrustend is. De CGI van Pinokkio zorgt ervoor dat hij er meer uitziet als een pop, maar zijn blik kan als te leeg worden ervaren.
Sommige elementen zijn gemoderniseerd, zoals de speech van Honest John over roem, en er zijn meta-momenten met een fourth wall-break. De animatiestijl van Disney, vooral in de vroege jaren, is uniek, en hoewel Pinokkio in de live-action versie meer als een pop oogt met zichtbare houttextuur, doorbreekt de ietwat vreemde ogen en lege blik de illusie.
Technische Aspecten en Muziek
Een van de grootste uitdagingen bij live-action adaptaties zijn de dierlijke personages. Hoewel Jiminy Cricket niet te vergelijken is met een echte krekel, wordt Honest John bijna fotorealistisch weergegeven. De VFX en kostuums worden geprezen, en de kwaliteit ervan maakt de scène met de ezels nog verschrikkelijker. Het productiedesign van het huis van Gepetto, het poppentheater en Pleasure Island is fantastisch.
Het stemmenwerk van Joseph Gordon-Levitt als Jiminy Cricket is opmerkelijk, en Cynthia Erivo schittert als de fee met haar vertolking van ‘When You Wish Upon A Star’. De bestaande liedjes zijn behouden en er zijn nieuwe toegevoegd. De muziek van Alan Silvestri is klassiek, hoewel er soms echo’s van andere composities in te horen zijn. Het einde van de film is lichtjes aangepast, maar de essentie en de thema’s van een goed mens zijn gebleven.
Ondanks de aanpassingen blijft het verhaal van Pinokkio een wat raar en donker verhaal dat niet iedereen evenzeer weet te grijpen. De CGI van Pinokkio is technisch goed, maar mist emotie. Het productiedesign steekt er echter bovenuit.