Nadat je baby geboren is, is de bevalling nog niet helemaal voorbij. De placenta, ook wel bekend als de moederkoek, moet nog geboren worden. Deze fase van de bevalling wordt het nageboortetijdperk genoemd en is cruciaal voor zowel de gezondheid van de moeder als de baby.
Wat is de Placenta en Waarom Moet Deze Na de Bevalling Komen?
De placenta is een orgaan dat speciaal tijdens de zwangerschap aan de binnenkant van de baarmoeder groeit. Het speelt een vitale rol in de ontwikkeling van de baby door zuurstof en voedingsstoffen vanuit het bloed van de moeder naar de baby te transporteren. Zonder placenta is een zwangerschap niet mogelijk. Zodra de baby geboren is, is de placenta niet meer nodig en moet deze uit het lichaam van de moeder worden verwijderd.
De geboorte van de placenta gebeurt door middel van samentrekkingen van de baarmoeder, vergelijkbaar met weeën. Deze samentrekkingen zorgen ervoor dat de placenta loslaat van de baarmoederwand en via de vagina naar buiten wordt geduwd. Bij de meeste vrouwen duurt dit proces slechts enkele minuten.
Wat Merk Je van de Geboorte van de Placenta?
Kort na de geboorte van je baby kun je opnieuw krampen in je buik voelen, dit zijn de naweeën. Deze naweeën zijn nodig om de placenta los te maken van de baarmoederwand. Tijdens dit proces kan er wat meer bloedverlies optreden. De placenta wordt vervolgens via de vagina naar buiten geduwd. Vaak begeleidt de verloskundige je hierbij, bijvoorbeeld door je te adviseren nog even mee te persen of de navelstreng vast te houden om de placenta te begeleiden.
De pijn van de naweeën die de placenta losmaken is meestal minder hevig dan de weeën tijdens de ontsluiting en het persen. Het passeren van de placenta zelf voelt doorgaans niet pijnlijk aan, omdat het een zacht orgaan is.
Hoe Lang Duurt het Voordat de Placenta Geboren Wordt?
Meestal komt de placenta snel los van de baarmoeder en wordt deze binnen dertig minuten na de geboorte van de baby geboren. Op de plek waar de placenta aan de baarmoeder vastzat, bevinden zich bloedvaatjes. Zodra de placenta loslaat, kan hieruit wat bloed komen. Nadat de placenta is geboren, kan de baarmoeder goed samentrekken, waardoor deze bloedvaatjes zich sluiten. De verloskundige zal daarom nauwlettend het bloedverlies en de geboorte van de placenta in de gaten houden.
Tips om de Geboorte van de Placenta te Helpen
De geboorte van de placenta wordt gestimuleerd door het hormoon oxytocine. Hoewel dit proces meestal vanzelf verloopt, zijn er enkele tips die kunnen helpen:
- Oxytocine stimuleren: Knuffelen met je baby, borstvoeding geven en zorgen voor een rustige, ontspannen omgeving bevorderen de aanmaak van oxytocine.
- Houding: Rechtop zitten, hurken of staan kan de zwaartekracht helpen om de placenta naar beneden te laten zakken.
Wat Gebeurt er als de Placenta Niet Snel Komt?
Als de placenta na 30 minuten nog niet geboren is, of als er sprake is van ongebruikelijk veel bloedverlies, kan de verloskundige ingrijpen. Twee veelvoorkomende interventies zijn:
- Een prik met oxytocine: Dit hormoon helpt de baarmoeder krachtig samen te trekken, wat essentieel is voor het loslaten van de placenta.
- De blaas legen: Een volle blaas kan de baarmoeder belemmeren in het samentrekken. Indien nodig kan de verloskundige de blaas legen met een katheter.
Als deze maatregelen niet helpen, of als er direct al veel bloedverlies is, zal de verloskundige extra medische hulp inschakelen. Een arts zal de zorg dan overnemen om het risico op overmatig bloedverlies te minimaliseren. In zeldzame gevallen, wanneer de placenta niet volledig loskomt, kan het nodig zijn deze operatief, soms onder narcose, te verwijderen. Dit wordt ook wel "natasten" genoemd.
In het geval van een thuisbevalling kan een verkoelingselement op de buik worden gelegd om de baarmoeder te helpen samentrekken.
Risicofactoren en Preventie
Vrouwen die bij een eerdere bevalling veel bloed hebben verloren, of waarbij de placenta niet vanzelf loskwam, lopen een verhoogd risico op herhaling. In dergelijke gevallen zal de verloskundige extra alert zijn en eerder ingrijpen om een snelle geboorte van de placenta te waarborgen.
Wat Gebeurt er Nog Meer in het Nageboortetijdperk?
Het nageboortetijdperk omvat meer dan alleen de geboorte van de placenta. Enkele belangrijke aspecten zijn:
- Het Gouden Uur: Dit is de eerste periode na de geboorte, cruciaal voor de hechting (binding) tussen moeder en kind en voor de eerste borstvoeding. Huid-op-huid contact wordt sterk aangemoedigd.
- APGAR-score: De verloskundige beoordeelt de conditie van de baby direct na de geboorte en op vaste intervallen daarna.
- Lichamelijk onderzoek van de baby: Ongeveer één tot twee uur na de geboorte wordt de baby van top tot teen onderzocht.
- Hechten: Indien nodig worden eventuele inscheuringen of inknippingen gehecht onder lokale verdoving.
- Belinstructies: Voordat de verloskundige vertrekt, krijg je instructies over wanneer je contact moet opnemen bij eventuele complicaties.
De baarmoeder trekt samen om terug te keren naar haar oorspronkelijke staat en om bloedverlies te minimaliseren. Dit proces kan aanvoelen als een wee en wordt daarom een 'nawee' genoemd.
Wat te Doen met de Placenta Na de Bevalling?
Na de geboorte van de placenta zijn er verschillende opties:
- Weggooien: In de westerse wereld wordt de placenta meestal weggegooid als medisch afval.
- Opeten (Placentofagie): Sommige vrouwen kiezen ervoor de placenta te eten, rauw, gebakken of in capsulevorm. Hoewel wetenschappelijk niet bewezen, wordt dit soms geassocieerd met een beter herstel en het op gang brengen van de borstvoeding.
- Lotusgeboorte: Hierbij wordt de navelstreng niet direct doorgeknipt, maar wacht men tot deze vanzelf indroogt en loslaat. De placenta blijft gedurende deze periode aan de baby verbonden, vaak in een speciale zak.
- Begraven en boom planten: De placenta kan begraven worden, waarna er een boom wordt geplant. Dit symboliseert nieuw leven en vruchtbaarheid.
- Verwerken in een sieraad: Net als moedermelk kan de placenta worden verwerkt in sieraden.
- Afdruk maken: Er kan een afdruk van de placenta worden gemaakt op papier of karton, die de unieke vorm van de bloedvaten laat zien.
Het is belangrijk om je wensen met betrekking tot de placenta vooraf kenbaar te maken, bijvoorbeeld in je geboorteplan, om te voorkomen dat deze zonder jouw medeweten wordt weggegooid.