Een blaasontsteking, ook wel cystitis genoemd, is een ontsteking aan de binnenkant van de blaas die wordt veroorzaakt door bacteriën, zoals de E. colibacterie. Deze bacteriën komen via de plasbuis in de blaas terecht. Tijdens de zwangerschap ondergaat het lichaam diverse veranderingen die het risico op een blaasontsteking kunnen verhogen.
Oorzaken van blaasontsteking tijdens de zwangerschap
Tijdens de zwangerschap wordt de blaas wat slapper, waardoor plas gemakkelijker in de blaas kan achterblijven na het plassen. Dit creëert een ideale omgeving voor bacteriën om te groeien. Bovendien bevat de urine van zwangere vrouwen meer suiker en eiwit, wat eveneens als voedingsbodem voor bacteriën kan dienen.
Daarnaast kan de groeiende baarmoeder druk uitoefenen op de blaas, wat kan bijdragen aan het achterblijven van urine. Zwangerschapshormonen, zoals relaxine, zorgen er ook voor dat de bekkenbodemspieren en de spieren rondom de vagina verslappen. Dit helpt het lichaam zich voor te bereiden op de bevalling, maar kan ook leiden tot een verminderde controle over de sluitspieren.
Het risico op blaasontstekingen is bij vrouwen sowieso al groter dan bij mannen, mede door de kortere urinebuis en de kleinere afstand tussen de anus en de urinebuis. Dit maakt het voor bacteriën gemakkelijker om de blaas te bereiken.
Symptomen van een blaasontsteking bij zwangere vrouwen
Een blaasontsteking kan diverse symptomen veroorzaken, hoewel niet alle klachten tegelijkertijd aanwezig hoeven te zijn. Veelvoorkomende symptomen zijn:
- Vaak moeten plassen
- Pijn of een branderig gevoel tijdens het plassen
- Kleine hoeveelheden urine per keer plassen
- Troebele urine of bloed in de urine
- Rugpijn of pijn in de onderbuik
- Het gevoel dat plassen pijn doet
- Sterke of vieze geur van de urine
- Het plotseling niet goed meer kunnen ophouden van urine
Het is belangrijk om te weten dat symptomen zoals vaker moeten plassen ook kunnen worden veroorzaakt door hormonale veranderingen en de groeiende baarmoeder, en niet direct wijzen op een blaasontsteking.
Verschil tussen blaasontsteking en urineverlies
Tijdens de zwangerschap kunnen zwangere vrouwen ook te maken krijgen met urineverlies, wat niet verward moet worden met een blaasontsteking. Urineverlies tijdens de zwangerschap, ook wel zwangerschapsincontinentie genoemd, komt vaak voor en kan verschillende oorzaken hebben:
- Extra druk op blaas en bekkenbodem: De groeiende baarmoeder oefent toenemende druk uit op de blaas en de bekkenbodem.
- Slappere bekkenbodemspieren: Zwangerschapshormonen zorgen voor verslapping van de bekkenbodemspieren, wat de controle over de sluitspieren kan verminderen.
Er zijn twee hoofdtypen incontinentie die tijdens de zwangerschap kunnen optreden:
- Stressincontinentie (inspanningsincontinentie): Urineverlies treedt op bij activiteiten die de druk in de buikholte verhogen, zoals hoesten, niezen, lachen, traplopen, bukken, tillen of springen. Dit komt voornamelijk door zwakkere bekkenbodemspieren.
- Urge-incontinentie (aandrangincontinentie): Urineverlies treedt op zodra de aandrang tot plassen wordt gevoeld. De blaas is hierbij extra prikkelbaar, waardoor de plasreflex te snel optreedt.
Het is soms lastig om onderscheid te maken tussen vruchtwater en urine. Vruchtwater is meestal helder en doorzichtig met een zoete geur, maar kan ook roze of troebel zijn als er meconium in zit. Bij twijfel is het raadzaam contact op te nemen met de verloskundige.
Diagnose en behandeling van blaasontsteking
Bij twijfel aan een blaasontsteking is het raadzaam een huisarts te raadplegen. De huisarts kan een urineweginfectie-sneltest uitvoeren om snel te bepalen of er sprake is van een infectie. Bij een positief resultaat is verdere behandeling door de huisarts noodzakelijk. Een negatief resultaat is echter geen garantie dat er geen infectie is, de definitieve diagnose dient altijd door de huisarts te worden gesteld.
Als je zwanger bent en symptomen van een blaasontsteking ervaart, is het belangrijk om dezelfde dag nog contact op te nemen met je huisarts of de huisartsen-spoedpost. Vertel altijd dat je zwanger bent, zodat de juiste behandeling kan worden gestart.
Bij zwangere vrouwen wordt een blaasontsteking altijd behandeld met medicijnen. De urine wordt onderzocht op bacteriën die gevaarlijk kunnen zijn voor de baby. Na ongeveer een week is de uitslag van dit onderzoek, een urinekweek, bekend. Deze kweek identificeert de specifieke bacterie die de infectie veroorzaakt en bepaalt of het om de GBS-bacterie gaat, die risico's voor de baby met zich meebrengt.
De behandeling bestaat doorgaans uit een korte antibioticakuur die veilig is voor moeder en kind. Het is cruciaal om de medicijnen elke dag te slikken totdat de kuur volledig is afgerond, zelfs als de klachten al verdwenen zijn. Dit voorkomt dat de infectie terugkeert.
Als de klachten na twee dagen behandeling nog niet verbeteren, er koorts optreedt of je je ziek voelt, neem dan opnieuw contact op met de huisarts. In zeldzame gevallen kan een blaasontsteking leiden tot een nierbekkenontsteking, wat ernstige ziekte kan veroorzaken.
Hoe antibiotica werken
Risico's van blaasontsteking tijdens de zwangerschap
Hoewel een blaasontsteking op zichzelf niet direct gevaarlijk is voor de zwangerschap, is een tijdige en juiste behandeling essentieel. Onbehandelde blaasontstekingen kunnen leiden tot complicaties:
- Voor de moeder: Een verhoogd risico op een nierbekkenontsteking, wat ernstige ziekte kan veroorzaken.
- Voor de baby: Sommige bacteriën, zoals de GBS-bacterie, kunnen na de bevalling ziekte bij de baby veroorzaken. Als er een GBS-bacterie in de urine wordt aangetroffen, zal de bevalling plaatsvinden in het ziekenhuis.
Preventie van blaasontsteking
Om het risico op een blaasontsteking te verlagen, kunnen de volgende maatregelen worden genomen:
- Plas je blaas altijd helemaal leeg en neem hier de tijd voor.
- Drink voldoende, ongeveer twee tot drie liter vocht per dag, zoals water, thee of melk. Beperk het gebruik van cafeïne.
- Stel het plassen niet uit, maar ga direct naar het toilet als je aandrang voelt.
- Plas direct na het vrijen om bacteriën die de plasbuis zijn binnengedrongen, uit te plassen.
- Veeg van voor naar achter af na het plassen.
- Zorg voor goede hygiëne, maar vermijd langdurige baden en het gebruik van geparfumeerde of antiseptische producten.
- Draag katoenen ondergoed en vermijd strakke kleding.
Het is belangrijk om voldoende te blijven drinken tijdens de zwangerschap en niet minder te drinken om urineverlies te voorkomen. Cranberryproducten of D-mannose worden afgeraden tijdens de zwangerschap.
Omgaan met urineverlies tijdens de zwangerschap
Als je last hebt van urineverlies tijdens de zwangerschap, zijn er verschillende strategieën om hiermee om te gaan:
- Train je bekkenbodemspieren: Regelmatige oefeningen kunnen helpen de bekkenbodemspieren te versterken en de controle over de sluitspieren te verbeteren. Dit kan ook helpen bij het voorkomen van rug- en bekkenpijn.
- Hanteer een goede toiletroutine: Ga plassen wanneer je aandrang voelt en probeer de blaas rustig en volledig te legen.
- Gebruik eventueel inlegkruisjes of incontinentieverband: Kies voor producten die speciaal ontworpen zijn voor urineverlies, om infecties en huidirritatie te voorkomen.
- Raadpleeg een arts: Als je je zorgen maakt over urineverlies, veel last hebt, of als de klachten na de bevalling aanhouden, neem dan contact op met je huisarts of gynaecoloog.
Het is belangrijk om te onthouden dat urineverlies tijdens de zwangerschap vaak voorkomt en meestal na de bevalling verbetert. Een goede bekkenbodemtraining kan hierbij een significant verschil maken.
tags: #blaasgruis #mens #zwangerschap