Elk kind ontwikkelt zich in zijn of haar eigen tempo. De aanleg van je kind, de motivatie, kansen en aanmoediging die het krijgt, spelen hierin allemaal een rol. Een liefdevol nest, zowel thuis als op de opvang, bevordert de groei en ontwikkeling van een kind. Een rustige, veilige en warme omgeving, een ontspannen sfeer en voorspelbaarheid geven een kind een vertrouwd gevoel.
Kinderen zijn van nature ontdekkers: ze zijn leergierig en verkennen hun omgeving. Als ouder of verzorger creëer je een omgeving waarin je kind kan ontdekken, exploreren en nieuwe vaardigheden leren. Hierbij sluit je aan bij wat je kind al kan en houd je rekening met de leeftijd. Je kunt je kind stimuleren in zijn of haar ontwikkeling door het uit te dagen en nieuwe dingen te leren kennen.
Je kind groeit van pasgeboren baby naar een peuter die veel zelf wil doen. Als ouder wil je je kind hierin zo goed mogelijk ondersteunen. Het verzorgen van je peuter is echter een stuk lastiger nu hij of zij meer beweegt, wil spelen en geen zin heeft om stil te zitten. Douchen of badderen kan een flinke onderneming worden, en de kleine handjes willen de hele dag alles vastpakken. Een goede verzorging is noodzakelijk voor de beste hygiëne en gezondheid van je peuter.
Belangrijke aspecten van peuterverzorging
Mondhygiëne: de eerste tandjes verzorgen
De eerste tandjes komen door en het is belangrijk om hier goed voor te zorgen. Ondanks dat deze tandjes later zullen wisselen, is het cruciaal dat het gebit goed wordt onderhouden om gaatjes en gebitsproblemen te voorkomen. Het dagelijks poetsen van de tanden is daarom essentieel. Doe dit bij voorkeur op een vast moment, zodat het een routine wordt, bijvoorbeeld voor het slapengaan.
Gebruik voor het poetsen een speciale kindertandenborstel en peutertandpasta met fluoride. Begin hiermee zodra het eerste tandje doorkomt. Als je kind twee jaar oud is, poets je twee keer per dag zijn tanden. Houd een vaste volgorde aan: de binnen- en buitenkant van de onderkaak, de bovenkant van de kiezen, en daarna de binnen- en buitenkant van de bovenkaak en de bovenkant van de kiezen (de 3 B's). Om je peuter te laten wennen aan de tandenborstel, kun je hem of haar eerst zelf laten poetsen met een kleine hoeveelheid tandpasta, waarna je het zelf nog even napoetst. Als je kind kauwt op de tandenborstel, kan het zijn dat het nog niet helemaal begrijpt wat de bedoeling is. Je kunt je kind laten oefenen met het zelf poetsen zodra het een tandenborstel kan vasthouden, en eventueel later overstappen op een speciale elektrische tandenborstel voor kinderen.
Is je kind twee jaar oud? Ga dan minimaal twee keer per jaar naar de tandarts. Het is belangrijk dat je kind zich op zijn gemak voelt bij de tandarts. Als je zelf bang bent voor de controle, probeer dit dan niet te laten merken aan je kind.
Tandenpoetsen met hulp en plezier
Tandenpoetsen vinden peuters niet altijd even leuk. Tegenstribbelen komt niet alleen voor bij het tandenpoetsen, maar ook bij eten of slapen gaan. Dit past bij de ontwikkelingsfase. Met de Tandenland app wordt tandenpoetsen leuk en makkelijk. De app bevat een timer met een tandenpoetslied en vier filmpjes die uitleggen hoe je gaatjes kunt voorkomen, hoe je je tanden moet poetsen en wat de tandarts doet bij een controlebezoek. De app biedt ook tien handige tips voor ouders om het kindergebit gezond en vrij van gaatjes te houden en is gratis te downloaden voor iOS en Android.
Geef je kind maximaal zeven keer per dag iets te eten of te drinken, bestaande uit drie maaltijden en maximaal vier tussendoortjes. Het speeksel beschermt het gebit van je kind, maar hoe vaker je kind iets eet, hoe minder goed het speeksel het gebit kan beschermen. Laat je kind liever niet eten tijdens andere bezigheden, zoals boodschappen doen, spelen of film kijken. Door de afleiding voelt je kind minder goed dat het genoeg gegeten heeft, waardoor het mogelijk meer eet dan nodig is. Wacht ten minste een uur met tandenpoetsen nadat je kind vruchtensap of zure voedingsmiddelen (ook fruit) heeft gegeten, omdat het zuur het tandglazuur zacht maakt.
Zuigflescariës komt voor bij jonge kinderen. Vanaf ongeveer negen maanden kun je stoppen met het gebruik van een zuigfles en kan je kind leren drinken uit een beker. Het glazuur vormt de beschermende laag op je tanden. Veel voeding bevat zoetigheid, wat door bacteriën in de mond wordt omgezet in zuur. Dit zuur is erg schadelijk voor het glazuur. Geef vruchtensappen en zoete dranken bij voorkeur tijdens de maaltijden.
Hygiëne van de handen en het lichaam
Je peuter ontdekt de wereld met de handen. Alles wat ze zien, willen ze aanraken, voelen en oppakken. Dit is essentieel voor de ontwikkeling, maar niet altijd optimaal voor de hygiëne. Het is daarom verstandig om altijd een pak babydoekjes bij je te hebben om plakkerige handjes schoon te maken, zodat je peuter kan blijven ontdekken. Een belangrijke regel is om de handjes te wassen voor het eten om te voorkomen dat bacteriën van de handen in de mond komen. Dit is niet alleen belangrijk voor de hygiëne en gezondheid van je peuter, maar ook voor die van het hele gezin.
Leer kinderen om hun handen te wassen na toiletbezoek en voor het eten, en ook voordat ze meehelpen in de keuken. Hoe maak je van handen wassen een gewoonte bij kinderen? Sommige mensen laten hun kinderen dagelijks douchen of in bad gaan; dit is meestal niet nodig en kan zelfs vervelend zijn voor kinderen met een gevoelige huid. Was de handen, het gezicht en de geslachtsdelen. Als je kind ’s nachts nog niet zindelijk is, laat het zich dan wassen als je ziet of ruikt dat het nodig is. Laat je kind zoveel mogelijk zelf doen bij het wassen; jonge kinderen hebben wellicht nog hulp nodig.
Badderen en douchen
Is het noodzakelijk om je peuter elke dag in bad te doen of te douchen? Dit hangt af van de activiteiten van de dag. Als je peuter veel buiten speelt, is het belangrijk om dagelijks even te douchen of te badderen, al is het maar kort, om weer helemaal schoon te zijn. Kies producten die geschikt zijn voor de jonge huid en vermijd slechte chemicaliën. Gebruik een natuurlijke olie om je peuter daarna mee in te smeren.
In principe hoeft je kind niet elke dag in bad of onder de douche; om de twee dagen is ruim voldoende. Met zeven tips kan het douchen of in bad gaan plezieriger worden. Als je kind het lastig vindt om in bad te gaan of te douchen, kunnen deze tips helpen om de dagelijkse wasbeurt soepeler te laten verlopen.
Persoonlijke hygiëne bij jongens en meisjes
Bij jongens is het belangrijk dat ze leren hun voorhuid terug te trekken om de penis goed schoon te wassen. Laat alleen het stukje voorhuid schoonmaken dat gemakkelijk teruggeschoven kan worden, om wondjes te voorkomen. Na het terugschuiven van de voorhuid kunnen de eikel en de voorhuid met lauw water schoongespoeld worden, zonder zeep. Doe dit in het begin samen met hem, bij voorkeur in bad of onder de douche, omdat dit makkelijker gaat.
In de jaren na de geboorte gaat de voorhuid van de penis los van de eikel, meestal vanaf 3 jaar. Rond 6 jaar is de voorhuid bij de meeste jongens los, waardoor deze teruggetrokken kan worden. Tot die tijd hoef je er niets mee te doen. Kan de voorhuid makkelijk teruggeschoven worden? Spoel dan de eikel en voorhuid schoon. Zit er witte huidsmeer onder de voorhuid? Laat je kind bij voorkeur zelf de voorhuid terugtrekken.
Als meisjes ouder worden, is het belangrijk dat ze hun vagina goed wassen, vooral als ze ongesteld zijn. Meisjes moeten leren afvegen na het plassen, en dat ze dat van voor naar achteren doen om te voorkomen dat bacteriën uit de darmen bij het plasgaatje kunnen komen. Jongens en meisjes moeten leren billen te vegen na het poepen.
Kleding en verschonen
Als ouder van een peuter zul je veel moeten wassen, want een peuter kan op een dag voor verschillende kledingsetjes gaan. Een goede poepbroek of het spelen in de zandbak is al genoeg voor schone kleren. Zijn de kleren van je peuter nat of vies? Wacht dan niet te lang met het verkleden.
Een baby is in verhouding met een peuter een stuk makkelijker te verschonen. Een peuter kan flink spartelen en bewegen tijdens het verschonen, waardoor de klus niet altijd goed geklaard kan worden. Toch is het belangrijk om altijd goed te verschonen en te zorgen dat er geen resten ontlasting achterblijven, om jeuk en huidproblemen te voorkomen.
Bij een meisje kunnen de schaamlippen helemaal vol zitten met poep. Deze kun je het best schoonmaken met veel lauw water. Bij een jongen gaat het verschonen van een poepluier wat makkelijker. Na het verschonen is het belangrijk om de tere huid van de billetjes goed te verzorgen.
Luiergebruik en zindelijkheid
Het aantal luiers dat je voor je peuter gebruikt, is iets om rekening mee te houden bij het kiezen van het type luier. Wegwerpluiers zijn vooral erg gemakkelijk, omdat je ze na gebruik meteen kunt weggooien. Het voordeel van wasbare luiers is dat ze goedkoop en milieuvriendelijk zijn. Tegenwoordig hoef je niet meer bang te zijn voor lastige hydrofiele doeken; je kunt kant-en-klare wasbare luiers kopen die makkelijk te gebruiken zijn. Bovendien worden kinderen die wasbare luiers dragen eerder zindelijk. Het nadeel van wasbare luiers is dat je ze moet uitwassen, wat ook water en energie kost.
Merk je dat je peuter er klaar voor is om zindelijk te worden? Zodra je kind zindelijk wordt, kun je het leren hoe het naar het toilet gaat.
Huidverzorging
Heeft je kind een erg droge huid? Ook als de huid van je kind in de winter schraal en droog wordt, kan bodylotion of een milde crème na het douchen helpen. Kies bij voorkeur producten zonder parfum of alcohol. Het is heel belangrijk om zonnebrandcrème te gebruiken, ook in de winter. Kinderen hebben nog geen crèmes of andere verzorging nodig voor de huid. Op social media ziet je kind misschien filmpjes over ‘skincare routines’ waarin vloggers allerlei producten aanprijzen. Leg je kind uit dat die niet nodig zijn.
Eén van de belangrijkste organen van je kind is zijn huid. Het is dus belangrijk om deze gezond te houden. Hoe doe je dat? De huid van je kind is nog zacht en wordt niet snel vet, omdat de talgklieren nog niet volledig werken. Haarverzorging van je kind is ook belangrijk.
Zelfstandigheid stimuleren: aankleden
Peuters leren stap voor stap kledingstukken losmaken, een rits openen en een jas lostrekken. Tussen drie en vier jaar gaan kinderen knopen losmaken en kleren aantrekken, soms nog verkeerd om. Je kind leert om zijn schoenen aan te trekken, maar wisselt ze vaak nog om. Peuters begrijpen soms niet het verschil tussen de binnen- en buitenkant van kleding. Ook het verschil tussen een linker- en een rechterschoen kan voor verwarring zorgen.
Het is fijn als je kind zichzelf kan aankleden, omdat je dan ’s ochtends minder tijd nodig hebt voor de verzorging. Als je peuter nog geen interesse toont om zichzelf aan te kleden, kun je dat stimuleren. Doe dat stap voor stap. Laat je kind bijvoorbeeld eerst alleen zelf de onderbroek aantrekken. Het is verstandig om je kind te laten oefenen met 'makkelijke kleding', dus bijvoorbeeld broeken of jurken met elastiek en truien met een wijde hals. Kies liever geen kleding met ingewikkelde knopen, ritsen, gespen of een koord.
Je mag natuurlijk wel helpen bij het aankleden. Het gaat erom dat je kind steeds beter leert zichzelf aan te kleden. Maar ook wanneer je kind zichzelf al goed kan aankleden, kan het zijn dat het toch graag door jou geholpen wil worden. Je peuter vindt dat fijn en het kan ook een manier zijn om aandacht te vragen. Je kunt je kind helpen, maar ook een compliment geven of belonen als het zelf iets aantrekt.
Nadat je kind zichzelf heeft aangekleed, is het goed om toch nog even te controleren of het bijvoorbeeld de sokken niet is vergeten. Zit alles recht?
Algemene hygiëne en gezondheid
Onder algemene hygiëne verstaan we het schoonhouden van je omgeving. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om het huishouden doen: afwassen, de was doen, stofzuigen, dweilen en schoonmaken. Goede hygiëne is belangrijk! Leer kinderen om hun handen te wassen na toiletbezoek en voor het eten. Leer kinderen om niet in de richting van een ander te niezen en om hun hand voor hun neus en mond te houden als ze niezen en hoesten. Leer ze ook om hun handen te wassen na het hoesten, niezen of neus afvegen. Door hoesten en niezen verspreiden ziektekiemen zich in de lucht. Houd je huis schoon om ervoor te zorgen dat er zo weinig mogelijk stofdeeltjes en ziektekiemen in de lucht hangen.
tags: #lichamelijke #verzorging #peuter