Zwangerschapsverlof en bevallingsverlof zijn cruciale periodes voor aanstaande moeders om te herstellen van de bevalling en voor de zorg van hun pasgeboren kind. In Nederland zijn deze verlofperiodes wettelijk geregeld en bieden ze werknemers de mogelijkheid om betaald vrij te krijgen rondom de komst van hun kind. Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van de regels, aanvraagprocedures en uitkeringen die van toepassing zijn op zwangerschaps- en bevallingsverlof.
Wat is zwangerschapsverlof en bevallingsverlof?
Verlof betekent dat je vrij krijgt van je werk. Als je zwanger bent en werkt, heb je recht op verlof rondom de komst van je kind. In totaal krijg je minimaal 16 weken vrij: 6 weken zwangerschapsverlof en 10 weken bevallingsverlof. Meestal noemen mensen dit samen het zwangerschapsverlof. Maar eigenlijk zijn het twee aparte verloven, met hun eigen regels.
Zwangerschapsverlof
Zwangerschapsverlof begint 6 tot 4 weken voor je uitgerekende datum. Het duurt tot en met de dag dat je bent bevallen. Je mag doorwerken tot 4 weken voor de uitgerekende datum, daarna moet je met verlof. Wat u minder aan 6 weken zwangerschapsverlof opneemt, telt u op bij uw bevallingsverlof. Gaat u bijvoorbeeld 5 weken voor de dag na de uitgerekende datum met verlof, dan telt u 1 week op bij uw bevallingsverlof. De totale duur van het verlof verandert hierdoor niet.
Bevallingsverlof
Bevallingsverlof gaat in op de dag na je bevalling. Het verlof duurt minstens 10 weken. Ook als uw baby later dan de uitgerekende datum wordt geboren. De laatste 4 weken mag je flexibel opnemen, binnen 30 weken na de bevalling. Je kan deze dagen dus verspreiden over een langere tijd. Als je dit wilt, moet je dit binnen 3 weken na je bevalling aanvragen bij je werkgever. Die moet binnen 2 weken antwoorden op je aanvraag. Je werkgever mag flexibel opnemen alleen weigeren als het bedrijf hierdoor ernstige problemen krijgt.
Hoeveel krijg je uitbetaald tijdens je zwangerschapsverlof en bevallingsverlof?
Tijdens je verlof krijg je een uitkering van het UWV in plaats van je salaris. Hoe hoog de uitkering is, hangt af van je werksituatie.
Loondienst
Ben je in loondienst? Dan vraagt je werkgever een zwangerschapsuitkering aan bij het UWV. Deze Wazo-uitkering (Wet arbeid en zorg) duurt minimaal 16 weken. Je krijgt 100% van je dagloon. Dit is het loon dat je gemiddeld per dag verdient. Er geldt wel een maximum dagloon: een bedrag dat het UWV maximaal per dag kan uitkeren. Verdien jij meer per dag, dan kan je werkgever de uitkering aanvullen, maar dat is niet verplicht. Meestal krijgt de werkgever de uitkering en betaalt die het loon tijdens het verlof door.
Zelfstandige (zzp'er)
Als je als zzp’er werkt (zelfstandige zonder personeel), kan je in veel gevallen een ZEZ-uitkering krijgen. ZEZ staat voor: zelfstandige en zwanger. De uitkering duurt minimaal 16 weken. Hoe hoog de uitkering is, berekent het UWV aan de hand van het aantal uren per jaar dat je werkt. Ben je vrijwillig verzekerd via het UWV? Dan krijg je 100% van je verzekerde dagloon. Is dit minder dan het minimumloon? Dan kan je een aanvullende ZEZ-uitkering aanvragen.
Uitkering
In sommige gevallen krijg je tijdens je verlof een zwangerschapsuitkering (Wazo) in plaats van je gewone uitkering. Dit is zo als je een WW-uitkering krijgt (Werkeloosheidswet) of de Ziektewet- of loongerelateerde uitkering (WGA). Andere uitkeringen, zoals een Wajong of een IVA-uitkering, betaalt het UWV zonder aanpassingen door. De Wazo is 100% van je dagloon. Ook hierbij geldt het maximum dagloon.
Wanneer en hoe regel je zwangerschapsverlof?
Hoe je je zwangerschapsverlof aanvraagt, hangt af van je werksituatie.
Loondienst
Uiterlijk 3 weken voordat je je zwangerschapsverlof wilt laten ingaan, moet je dit melden bij je werkgever. Wil je met 34 weken zwangerschap met verlof, dan moet je dit dus uiterlijk met week 31 doorgeven. Maar meestal bespreek je dit al (veel) eerder op je werk. Je werkgever mag je verlofaanvraag niet weigeren. Na de bevalling moet je aan je werkgever doorgeven wanneer je baby is geboren. De dag erna begint namelijk je bevallingsverlof, en dat duurt minimaal 10 weken.
Zelfstandige (zzp'er)
Een ZEZ-uitkering kan je aanvragen tussen 4 en 2 weken voordat je de uitkering wilt laten ingaan. De uitkering start 6 tot 4 weken voor je uitgerekende datum, op een datum die je zelf kiest. Ben je zwanger van een meerling, dan begint de ZEZ-uitkering 10 tot 8 weken voor de uitgerekende datum.
Uitkering
Krijg je al een uitkering? Dan moet je de zwangerschapsuitkering (Wazo) minimaal 4 tot 2 weken voordat je je verlof wilt laten ingaan aanvragen bij het UWV.
Wat gebeurt er met je verlof als je eerder of later bevalt dan de uitgerekende datum?
Je krijgt altijd minimaal 16 weken verlof rondom je bevalling. Aan de hand van je uitgerekende datum bepaal je wanneer je zwangerschapsverlof ingaat (6-4 weken ervoor). De uitgerekende datum is met 40 weken zwangerschap. In de praktijk worden de meeste baby's niet op de uitgerekende datum geboren, maar ergens tussen 37 en 42 weken zwangerschap. Je totale verlof kan hierdoor niet korter worden, maar wel langer.
Bevallen vóór uitgerekende datum
Beval je vóór de uitgerekende datum, dan stopt je zwangerschapsverlof eerder. Maar je mag de gemiste dagen optellen bij je bevallingsverlof. In totaal kom je uit op minimaal 16 weken. Een voorbeeld: u stopt 6 weken voor de dag na de uitgerekende datum met werken. Uw baby wordt 1 week voor die datum geboren. U heeft dan 5 weken zwangerschapsverlof en 11 weken bevallingsverlof.
Bevallen ná de uitgerekende datum
Beval je na de uitgerekende datum? Dan tel je de dagen tussen uitgerekende datum en bevalling op bij het totale verlof. Je zwangerschapsverlof loopt gewoon door tot en met de bevalling. Het wordt dus langer. Je bevallingsverlof duurt nog steeds minimaal 10 weken. Het totale verlof duurt daardoor langer dan 16 weken. Een voorbeeld: u stopt 6 weken voor de dag na de uitgerekende datum met werken. Uw baby wordt 2 weken na deze datum geboren. U heeft dan 8 weken zwangerschapsverlof en 10 weken bevallingsverlof.
Hoelang duurt je verlof als je een tweeling krijgt?
Als je zwanger bent van een tweeling of meer baby's, heb je recht op minimaal 20 weken verlof. Je zwangerschapsverlof gaat wat eerder in: tussen 10 en 8 weken voordat je bent uitgerekend. Dus tussen 30 en 32 weken zwangerschap. Net als bij een zwangerschap van één baby, kan je ervoor kiezen om door te werken. De dagen die je extra werkt, mag je optellen bij je bevallingsverlof. U krijgt 10 weken zwangerschapsverlof en minimaal 10 weken bevallingsverlof als u zwanger bent van een tweeling of meerling.
Heb je recht op verlof na een miskraam of verlies van je baby?
Als je een miskraam krijgt, mag je je ziekmelden. Een miskraam betekent dat de zwangerschap stopt in de eerste 16 weken. Je hoeft je werkgever de reden waarom je je ziekmeldt niet te vertellen. Ook als je je baby verliest vóór 24 weken zwangerschap, mag je je ziekmelden. Je krijgt je loon doorbetaald. Als je na 24 weken bevalt en je baby overlijdt, heb je recht op 16 weken betaald verlof. Werk je als zzp’er, dan kan je na 24 weken zwangerschap een ZEZ-uitkering aanvragen. Voor 24 weken kan je in aanmerking komen voor een Ziektewet-uitkering, als je je daar zelf voor hebt verzekerd.
Wat gebeurt er als je na je bevallingsverlof nog niet aan het werk kan?
Ben je na je bevallingsverlof ziek door je zwangerschap of bevalling? Dan kan je via je werkgever een Ziektewet-uitkering aanvragen. Je krijgt dan maximaal 100% van je dagloon. Heb je geen werkgever, maar krijg je een uitkering of ben je zzp’er? Dan moet je de Ziektewet-uitkering zelf aanvragen bij het UWV. Als zzp’er krijg je deze uitkering alleen als je je daarvoor hebt verzekerd.
Couveuseverlof
Heeft je baby langer dan een week in het ziekenhuis gelegen? Dan kan je boven op je bevallingsverlof extra verlof aanvragen. Je kan maximaal 10 extra weken verlof krijgen. Dit heet het couveuseverlof (ook als je baby niet in de couveuse heeft gelegen). De eerste week van het bevallingsverlof telt dan niet mee. Voor de aanvraag van het couveuseverlof heb je een verklaring nodig van het ziekenhuis waar je baby is opgenomen. Daarmee vraagt je werkgever het verlof aan. Er geldt wel een week ‘eigen tijd’, omdat het niet ongebruikelijk is dat een kind na de geboorte een korte periode in het ziekenhuis verblijft.
Welke soorten verlof zijn er nog meer als je kinderen hebt of krijgt?
Naast zwangerschaps- en bevallingsverlof bestaan er ook andere soorten verlof voor ouders die in loondienst werken:
- Geboorteverlof voor partners: Dit is het basisverlof van in totaal 1 werkweek. Deze mag de partner in de eerste 4 weken na de geboorte (verspreid) opnemen.
- Aanvullend geboorteverlof: Dit zijn maximaal vijf werkweken, ná het basisgeboorteverlof. De partner kan het aanvullende verlof (verspreid) opnemen binnen 6 maanden na de geboorte.
- Ouderschapsverlof: Dit mogen beide ouders opnemen voor de zorg van een kind jonger dan 8 jaar. De eerste 9 weken ouderschapsverlof zijn gedeeltelijk betaald wanneer je ze in het eerste levensjaar van je kind opneemt. Hier lees je meer.
- Calamiteitenverlof: Dit is kort verlof in dringende situaties, zoals wanneer je kind ziek is.
Overige regelingen en aandachtspunten
Valt je zwangerschapsverlof of bevallingsverlof samen met een feestdag? Dan krijgt u geen extra verlof. Ook heeft u geen recht op een vergoeding. Zwangerschapsverlof en de eerste 6 weken van het bevallingsverlof moet u altijd aaneengesloten opnemen. Daarbij wordt geen rekening gehouden met feestdagen en dergelijke. In uw cao kunnen andere afspraken staan over zwangerschapsverlof en feestdagen. Bijvoorbeeld dat u tijdens een feestdag uw verlof op een ander moment mag opnemen.
16 weken zwangerschaps en bevallingsverlof al in werking getreden
Borstvoeding blijven geven na je verlof? Als je weer gaat werken na je verlof, kan je gewoon borstvoeding blijven geven. Je hebt recht om te kolven en borstvoeding te geven onder werktijd tot 9 maanden na de bevalling. Je mag hier een kwart van je werkdag aan besteden en dit wordt doorbetaald. Hier lees je meer over kolven op je werk.
tags: #kijk #niet #uit #naar #zwangerschapsverlof