Activeren van een katheter met hydrofiele coating: een gedetailleerde handleiding

Het correct activeren en gebruiken van een katheter met hydrofiele coating is essentieel voor comfortabel en veilig gebruik, met name voor zelfkatheterisatie. Deze handleiding biedt gedetailleerde instructies en achtergrondinformatie om het risico op complicaties, zoals urineweginfecties, te minimaliseren.

Wat is zelfkatheterisatie en waarom is het nodig?

Zelfkatheterisatie is de handeling waarbij iemand zelf de blaas leegt met behulp van een katheter. Dit is noodzakelijk wanneer de blaas niet meer spontaan of niet volledig geleegd kan worden (retentie of residu), waardoor te veel urine in de blaas achterblijft. Dit kan leiden tot frequent kleine beetjes plassen en/of hevige aandrang.

Hoewel het idee om een katheter in te brengen voor sommigen angstig kan zijn, is zelfkatheterisatie een techniek die door vrijwel iedereen, met de juiste begeleiding, aangeleerd kan worden. Het doel is om de blaas regelmatig en volledig te legen, wat essentieel is voor de gezondheid van de blaas en nieren.

Lichamelijke beperkingen, leeftijd of schaamte hoeven geen belemmering te vormen. Met de juiste instructie en ondersteuning kan zelfkatheterisatie goed worden uitgevoerd en volgehouden zonder grote impact op het dagelijks leven.

De werking van het urinewegstelsel

Om het belang van katheterisatie te begrijpen, is het nuttig om te weten hoe het urinewegstelsel functioneert. Het systeem bestaat uit de nieren, die afvalstoffen uit het bloed filteren en urine produceren; de urineleiders, die de urine naar de blaas transporteren; de blaas, die urine opslaat; en de plasbuis, waardoor urine het lichaam verlaat. Wanneer de blaas vol is, geeft deze een seintje aan de hersenen (aandrang), waarna de blaas samentrekt en de sluitspier zich ontspant om de blaas te legen.

Er is een significant verschil in de lengte van de plasbuis bij mannen (gemiddeld 20 cm) en vrouwen (gemiddeld 3 cm). Dit verklaart waarom katheters voor mannen langer zijn dan voor vrouwen.

Wat is een katheter met hydrofiele coating?

Een hydrofiele coating is een speciale laag op de katheter die wordt geactiveerd bij contact met water. Deze coating 'houdt' het water vast en vormt samen met het water een gellaagje. Dit gellaagje zorgt voor extra comfort en vermindert het risico op irritatie en beschadiging tijdens het inbrengen van de katheter. Vandaar de term 'comfort coating'.

Sommige katheters, zoals de Curan Hydrophilic Coated en Curan Advantage, zijn uitgerust met deze coating. Het steriele water dat nodig is voor activatie bevindt zich vaak in een lekvrije waterpocket in de verpakking en is gemakkelijk te openen.

Daarnaast zijn er katheters met een CleanGlide coating. Deze coating omhult de geactiveerde hydrofiele laag, waardoor deze gehydrateerd blijft en de katheter direct gebruiksklaar is zonder dat extra activatie nodig is. Deze katheters zijn vaak gemaakt van siliconen, hebben een stevige middenlaag voor hanteerbaarheid en een vochtafstotende binnenzijde voor optimale urineafvoer. Ze beschikken doorgaans over een Nelaton tip met drainage-ogen en een grip om direct contact met de katheter te vermijden.

Instructies voor het activeren en inbrengen van een katheter met hydrofiele coating

Volg deze stappen zorgvuldig voor een veilige en effectieve katheterisatie:

Voorbereiding

1. Handhygiëne: Was uw handen grondig met water en zeep voordat u begint.
2. Werkplek: Zorg voor een schone en comfortabele houding en omgeving. Indien mogelijk, gebruik een onderlegger.
3. Kleding: Trek uw kleding uit, zodat u de katheterisatie ongehinderd kunt uitvoeren.

Activatie van de hydrofiele coating (indien van toepassing)

Als u geen kant-en-klare katheter gebruikt:

2. Activatie: Activeer de hydrofiele coating van de katheter door deze in contact te brengen met het meegeleverde steriele water. Dit gebeurt meestal door de waterpocket in de verpakking te knegen. Wacht de door de fabrikant aanbevolen inwerktijd af.
3. Urineopvangzak: Sluit indien nodig de urineopvangzak aan op de katheter.

Desinfectie van de plasbuis

Gebruik kompressen of wattenstaafjes voor de desinfectie van de plasbuis (meatus urethrae). Bevochtig de kompressen met desinfectiemiddel voor slijmvliezen, volgens de instructies van de fabrikant en de aanbevolen inwerktijd.

• Zorgvuldigheid: Raak de bevochtigde kompressen niet aan.
• Bij mannen: Trek de voorhuid (indien aanwezig) terug om de plasopening te desinfecteren. Zorg ervoor dat de voorhuid tijdens de katheterisatie niet naar voren glijdt, aangezien deze niet gedesinfecteerd is.
• Methoden van desinfectie:
  • Spray-veeg-desinfectie: Spray desinfectiemiddel op de plasopening en veeg deze schoon. Herhaal indien nodig en laat het middel inwerken.
  • Spray-desinfectie: Spray tweemaal met desinfectiemiddel voor slijmvliezen en laat dit inwerken.
  • Veeg-desinfectie: Gebruik minimaal drie bevochtigde steriele kompressen/wattenstaafjes om de plasopening te desinfecteren, altijd vegend van de plasopening af richting de anus. Elk kompres/wattenstaafje mag slechts één keer gebruikt worden.

Inbrengen van de katheter

5. Positionering (mannen): Licht de penis iets op om de eerste natuurlijke bocht in de plasbuis te passeren. Houd de penis stevig vast en rek deze een beetje uit.
6. Inbrengen: Breng de katheter voorzichtig in de plasbuis. U kunt weerstand voelen bij het passeren van een natuurlijke fysiologische vernauwing, zoals de sluitspier. Lichte druk is meestal voldoende om deze te passeren. Adem gelijkmatig en probeer de bekkenbodemspieren te ontspannen.
7. Optimale doorstroming: Duw de katheter ongeveer 1 cm verder nadat de urine begint te stromen, zodat beide katheterogen zich volledig in de blaas bevinden.

Na de katheterisatie

7. Volledige lediging: Zorg ervoor dat de blaas telkens volledig wordt geleegd om urineweginfecties te voorkomen.
8. Verwijderen: Zodra de urine stopt met stromen, trekt u de katheter langzaam en voorzichtig terug. Gebruik indien aanwezig de beschermhoes.
9. Afvoer: Plaats de gebruikte katheter terug in de verpakking en gooi deze weg volgens de instructies van uw zorgverlener.

Het belang van 'schoon' werken

Onderzoek suggereert dat 'schoon' werken (in plaats van steriel) bij het inbrengen van een transurethrale katheter voldoende is om het risico op urineweginfecties te minimaliseren. Schoon werken omvat het gebruik van een onderlegger, niet-steriele handschoenen en het reinigen van de genitaliën met water en zeep. Dit kan kosten besparen, duurzamer zijn en minder tijd in beslag nemen dan steriel werken, zonder dat dit leidt tot een significant verhoogd risico op infecties.

Steriel werken kan soms een vals gevoel van veiligheid geven en afleiden van basismaatregelen zoals handhygiëne. Bovendien kunnen desinfectiemiddelen irritatie veroorzaken op een niet-intacte huid.

Veelgestelde vragen en overwegingen

• Pijn bij inbrengen: In het begin kan katheterisatie pijnlijk zijn, omdat de plasbuis niet gewend is aan de katheter. Dit neemt meestal af naarmate u meer ervaring krijgt.
• Blaas wordt lui: De blaas wordt niet lui van katheterisatie.
• Incontinentie: Zelfkatheterisatie leidt niet tot incontinentie.
• Katheteriseren buitenshuis: Katheterisatie kan zowel thuis als buitenshuis plaatsvinden. Met de juiste hulpmiddelen en planning is dit goed mogelijk.
• Risico op infecties: Regelmatig achterblijven van urine (chronisch residu) kan leiden tot chronische urineweginfecties.
• Beschadiging plasbuis: Het gebruik van een katheter met een speciale coating kan beschadiging van de plasbuis voorkomen.
• Frequentie van katheterisatie: Het aantal keren per dag hangt af van de reden voor katheterisatie en de hoeveelheid achtergebleven urine. Over het algemeen geldt dat hoeveelheden van 500 ml per keer niet overschreden moeten worden.
• Drinkadvies: Het is belangrijk om dagelijks minimaal twee liter te drinken.
• Hulpmiddelen: Er zijn diverse hulpmiddelen beschikbaar, zoals beenspreiders met spiegelhouder, om het katheteriseren te vergemakkelijken, vooral bij lichamelijke beperkingen.

Belangrijke opmerking: Deze informatie is een leidraad en vervangt niet de gebruiksaanwijzing die bij elk product wordt geleverd, noch medisch advies. Raadpleeg altijd uw arts bij medische problemen.

tags: #katheter #met #hydrofiele #coating #activeren