De vraag "Heb ik genoeg moedermelk?" houdt veel nieuwe moeders bezig. Gelukkig, als je baby gezond is en goed groeit, is de kans groot dat je productie voldoende is. Mocht je toch twijfels hebben over je melkproductie, dan is het raadzaam om tijdig professioneel advies in te winnen. Dit kan je geruststellen en voorkomen dat je onnodig overstapt op kunstvoeding, wat je eigen melkproductie juist kan verminderen.
Redenen voor een Lage Melkproductie
In zeldzame gevallen kunnen medische oorzaken leiden tot een lage melkproductie bij nieuwe moeders. Deze omvatten:
- Overmatig bloedverlies (meer dan 500 ml) tijdens de bevalling of achtergebleven placentafragmenten: Dit kan het doorkomen van de melk vertragen, wat normaal gesproken rond de derde dag na de bevalling gebeurt.
- Medische voorgeschiedenis: Aandoeningen zoals het polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS), diabetes, schildklierproblemen of andere hormonale stoornissen kunnen van invloed zijn op de melkproductie.
- Micromastie: Dit is een zeldzame aandoening waarbij er onvoldoende melkklierweefsel in de borst aanwezig is.
- Eerdere borstoperaties of -letsels: Hoewel veel moeders die borstoperaties hebben ondergaan succesvol borstvoeding geven, kan dit in sommige gevallen een rol spelen.
Als een van deze situaties op jou van toepassing is, is het raadplegen van een lactatiekundige of borstvoedingsspecialist sterk aan te raden.
Hoe Werkt de Productie van Moedermelk?
Zodra de melkproductie op gang komt, werken je borsten volgens het principe van 'vraag en aanbod'. Elke keer dat melk wordt verwijderd, hetzij door de baby die aan de borst drinkt, hetzij door te kolven, wordt de productie gestimuleerd om meer melk aan te maken.
Het geven van flesjes kunstvoeding kan de melkproductie negatief beïnvloeden. Je lichaam ontvangt immers niet de prikkel om meer moedermelk te produceren, omdat er minder melk wordt afgenomen. De manier waarop je baby aan de borst drinkt, is eveneens van invloed: hoe vaker en effectiever de baby zuigt, hoe meer melk er wordt aangemaakt.
Als je baby niet voldoende melk drinkt tijdens een voeding, is het cruciaal om regelmatig te kolven om je melkproductie te behouden. Dit helpt om de "bestelling" voor melk voor de volgende dag te plaatsen.

Signalen dat je Baby Niet Genoeg Melk Krijgt
Hoewel een lage melkproductie zeldzaam is, kunnen er in de eerste weken redenen zijn waarom je baby mogelijk niet genoeg voeding binnenkrijgt. Dit kan komen door te weinig voedingsmomenten aan de borst, een ineffectieve zuigtechniek, of een medische aandoening bij de baby die het drinken bemoeilijkt.
Let op de volgende signalen:
- Onvoldoende gewichtstoename: Na een normaal gewichtsverlies van 5-7% (soms tot 10%) in de eerste dagen, zou een baby dagelijks 20-30 gram moeten aankomen en rond dag 10-14 weer op geboortegewicht moeten zijn. Een gewichtsverlies van 10% of meer, of stagnatie na dag vijf, vereist direct medisch advies.
- Onvoldoende natte of vieze luiers: Het aantal plas- en poep luiers per dag is een goede indicator van de voeding. Raadpleeg een arts als je je zorgen maakt of merkt dat de luiers minder vocht bevatten.
- Dehydratie: Symptomen zoals donkergekleurde urine, een droge mond, geelzucht, lusteloosheid of weigering om te drinken, kunnen wijzen op uitdroging. Koorts, diarree, braken of oververhitting kunnen dit verergeren. Schakel direct medische hulp in bij deze symptomen.
Misvattingen over een Lage Melkproductie
Het is belangrijk om te weten dat veelvoorkomende situaties geen tekenen zijn van een lage melkproductie:
- Je baby wil vaak gevoed worden (typisch 10-12 keer per dag, of elke twee uur).
- Je baby wil niet neergelegd worden.
- Je baby is 's nachts wakker.
- Korte of juist lange voedingsbeurten.
- Je baby accepteert na een voeding een flesje.
- Je borsten voelen zachter aan dan in de eerste week.
- Er lekt geen melk uit je borsten, of voorheen wel en nu niet meer.
- Je kunt niet veel melk afkolven.
- Je hebt kleine borsten.
Baby's drinken ook voor troost, en het is lastig om de exacte hoeveelheid melk per voeding te meten.
Wat te Doen bij een Lage Melkproductie?
Als je vermoedt dat je baby te weinig melk binnenkrijgt, neem dan contact op met een lactatiekundige of borstvoedingsspecialist. Zij kunnen de situatie beoordelen, observeren hoe de baby drinkt en adviseren over aanpassingen in de voedingshouding of het aanleggen.
Huid-op-huidcontact vóór en tijdens voedingen kan het hormoon oxytocine stimuleren, wat de melkstroom bevordert. Ontspanningstechnieken, zoals luisteren naar rustgevende muziek, kunnen helpen om angst te verminderen die de melkproductie kan beïnvloeden.
Met de juiste ondersteuning kunnen de meeste moeders hun baby deels of zelfs volledig borstvoeding blijven geven. Als de baby echter niet genoeg melk uit de borst kan krijgen (bijvoorbeeld door vroeggeboorte of speciale behoeften), kan kolven essentieel zijn om de productie te handhaven. Soms kunnen galactagogen (medicijnen die de melkproductie stimuleren) worden voorgeschreven.
Als je nog niet voldoende moedermelk kunt afkolven, is het belangrijk om je baby aan te vullen met donormelk of kunstvoeding, altijd onder begeleiding van een zorgprofessional. Een borstvoedingshulpset kan helpen om de baby alle benodigde melk aan de borst te laten krijgen.
Je Melkproductie Verhogen met een Borstkolf
Om de melkproductie te stimuleren, met name in de eerste vijf dagen na de bevalling, kan een dubbele elektrische borstkolf met initiatietechnologie, zoals de Medela Symphony, effectief zijn. Deze imiteert de zuigkracht van een baby en kan de melkproductie op de langere termijn verhogen.
Zodra de melkproductie goed op gang is, helpt dubbel kolven om meer melk in minder tijd af te kolven en de borsten beter te legen, wat de productie verder stimuleert.
Hoewel het intuïtief misschien anders voelt, kan kolven direct na of een uur na een voedingsbeurt de melkproductie voor de volgende dag stimuleren. Begin met kleine hoeveelheden; regelmatig kolven zal leiden tot meer melk. Streef naar acht tot twaalf melkverwijderingen per dag, inclusief één nachtelijke sessie, wanneer het hormoon prolactine het hoogst is.

Borstcompressie om Meer Melk Af te Kolven
Wanneer de baby niet direct aan de borst drinkt of als je onvoldoende melk kunt afkolven, kan borstcompressie een waardevolle techniek zijn. Deze methode kan de hoeveelheid melk per kolfsessie aanzienlijk verhogen en duurt ongeveer 25-30 minuten.
Stappen voor borstcompressie:
- Masseer je borsten.
- Kolf dubbelzijdig met een kolfbeha om je handen vrij te houden.
- Terwijl je kolft, druk je met je vingers en duim je borsten enkele seconden samen. Laat los en herhaal dit.
Tip: Hoe leger de borsten, hoe sneller ze nieuwe melk aanmaken.
10 TIPS OM EEN BORSTONTSTEKING TE VOORKOMEN EN BEHANDELEN | Borstvoeding & Kolven | Verloskundige
Wat Heb Je Nodig voor het Afkolven?
Als je borstvoeding geeft en je wilt af en toe weg, of je gaat weer aan het werk, dan is afkolven een optie. Hiervoor heb je een aantal benodigdheden:
- Een goede borstkolf:
- Professionele dubbelzijdige borstkolf: Ideaal om de melkproductie na de bevalling op gang te brengen. Deze zijn vaak te vinden in ziekenhuizen of te huur.
- Compactere borstkolf: Geschikt wanneer de melkproductie stabiel is en de baby goed drinkt. De keuze hangt af van hoe vaak je van plan bent te kolven.
- Fles met borstvoedingsspeen: Om de afgekolfde melk te geven. Het introduceren van flesvoeding vanaf 4-6 weken kan je baby laten wennen aan voeden door anderen en een andere manier van drinken. Kies een speen die borstvoeding en flesvoeding goed combineert.
- Extra flesjes: Het aantal hangt af van hoeveel melk je wilt bewaren.
- Koeltasje met koelelement: Voor het veilig vervoeren van afgekolfde melk.
- Moedermelkbewaarzakjes: Een alternatief voor flesjes, mits BPA-vrij en veilig voor je baby.
- Flessenwarmer: Ideaal om melk op de juiste temperatuur te brengen.
Er bestaan ook herbruikbare moedermelkbewaarzakjes en varianten waarop je kunt noteren of de melk van dag of nacht is, wat kan helpen bij het slaapritme van de baby.
De Omgeving waarin je Borstvoeding Geeft
De omgeving speelt een rol, vooral bij kolven of voeden op het werk. Een rustige, af te sluiten ruimte waar je comfortabel kunt zitten, is ideaal. Dit geldt ook voor borstvoeding in het openbaar; zoek een rustig plekje op.
Kolven kan soms frustrerend zijn door technische problemen of emotionele blokkades. Een verkeerde kolftechniek of stress kan de toeschietreflex belemmeren. Als kolven niet lukt, zijn er alternatieven zoals flesvoeding. Probeer ook om direct aan de borst te voeden, wat de productie kan stimuleren.
Technieken zoals het gebruik van warmte, naar je baby kijken, of geurige kleding van je kindje kunnen helpen de melkstroom te bevorderen. Regelmatig kolven, ook met kleine hoeveelheden, kan de productie verhogen. Het vinden van de juiste kolf en een rustgevende omgeving zijn essentieel.
Als kolven aanhoudend niet lukt, kan het introduceren van flesvoeding een goede optie zijn. Doe dit geleidelijk. Onthoud dat je niet alleen bent in deze uitdagingen; er zijn veel oplossingen en ondersteuning beschikbaar.
Bij Vulpes Goods vind je diverse hulpmiddelen, zoals handsfree borstkolven, moedermelkbewaarzakjes en borstmassagers, die het kolven en flesvoeding geven kunnen ondersteunen. Neem gerust contact op bij vragen.