Langdurig conflict tussen gemeente Hengelo en familie Beernink
Het langlopende conflict tussen de gemeente Hengelo en de familie Beernink draait om de vestiging van kinderdagcentrum De Toermalijn, een dagcentrum voor kinderen met een verstandelijke beperking, pal naast de woning van de familie. De Raad van State heeft vandaag het bestemmingsplan vernietigd dat deze vestiging mogelijk maakte. Met deze uitspraak krijgen de Beerninks deels gelijk van de hoogste bestuursrechter, al tempert deze direct het mogelijke enthousiasme: “Dat conflict is met deze uitspraak niet ten einde.”
De gemeente Hengelo moet het huiswerk opnieuw doen en bepalen wat de voorkeur krijgt in dit deel van de Hengelose wijk Slangenbeek: wonen of maatschappelijke activiteiten. De laatste optie maakt de vestiging van De Toermalijn pal naast de woning van Bert en Anne Beernink mogelijk.
Het echtpaar Beernink kocht in 2002 een vrijstaande woning aan de Binnenveldsweg in Hengelo. Enkele jaren later, in 2004, kregen zij nieuwe buren: kinderdagcentrum De Toermalijn, onderdeel van zorginstelling Aveleijn. De eerste jaren verliepen zonder problemen, maar vanaf 2009 ervaart de familie Beernink ernstige overlast door wat zij omschrijven als 'oerkreten' die worden geuit door de kinderen die dagbesteding krijgen bij De Toermalijn. De speelplaats bevindt zich op slechts vijf meter afstand van de woning van de Beerninks.
Geluidsdeskundigen en de gemeente
Volgens de gemeente zou een geluidsscherm tussen het centrum en de woning de oplossing zijn en een goed woon- en leefklimaat waarborgen. De gemeente heeft hier zelfs onderzoek naar laten doen. Echter, de door de familie ingehuurde geluidsdeskundige Erik Roelofsen uitte tijdens de behandeling van de kwestie in oktober vorig jaar forse kritiek: "Ik zit hier met kromme tenen. Ze hebben het gewoon niet onderzocht. Er is niet eens een poging toe gedaan."
De hoogste bestuursrechter geeft de Beerninks nu gelijk. Het geluid waar het echtpaar al jaren over klaagt, leidt inderdaad tot een ernstige inbreuk op het woon- en leefklimaat. De rechter verwijst hierbij naar een rapport van geluidsdeskundigen van STAB, die Roelofsen in het gelijk stellen.
De keuzes van Hengelo en de financiële consequenties
De Raad van State stelt dat Hengelo nu moet kiezen. Er zijn twee hoofdopties:
- Optie 1: Woonbestemming
In dit geval moet De Toermalijn worden uitgekocht. Dit zou een einde maken aan de jarenlange overlast voor de Beerninks, maar brengt aanzienlijke kosten met zich mee voor de gemeente. - Optie 2: Maatschappelijke bestemming
Deze optie is goedkoper voor de gemeente, omdat er ruimte blijft voor een kinderdagcentrum. In dit scenario moet echter het echtpaar Beernink worden uitgekocht.
De voorkeur van de Beerninks gaat uit naar de tweede optie: uitgekocht worden door de gemeente. Dit gaf het echtpaar al aan tijdens de zitting in oktober. De grote vraag is echter tegen welk bedrag Bert en Anne hun woning van de hand willen doen.
Waardevermindering van de woning
Het stel kocht de woning in 2002 voor 5,5 ton en investeerde vervolgens enkele tonnen in een verbouwing. In 2010 bedroeg de WOZ-waarde 638.000 euro. Vier jaar later was dit bedrag gedaald naar 389.000 euro. Inmiddels is de waarde door de rechtbank vastgesteld op 100.000 euro. Volgens de Beerninks is de woning met De Toermalijn als buurman onverkoopbaar geworden. Zij wensen echter te verhuizen zonder financieel verlies.
Of dit laatste zal gebeuren, hangt af van de keuze van Hengelo. De gemeente moet eerst het huiswerk overdoen en beslissen wie mag blijven: De Toermalijn of de familie Beernink.
Advies van de Raad van State
De hoogste bestuursrechter geeft het echtpaar Beernink wel een advies mee. Als Hengelo het stel een financiële compensatie aanbiedt, dan is het "bevorderlijk voor de finale geschiloplossing indien het echtpaar daarbij reële financiële eisen stelt". Het laten bepalen van de waarde van de woning door onafhankelijke taxateurs kan eveneens een gunstig effect hebben op de afloop van dit slepende dossier. De gemeente en de Beerninks zullen opnieuw met elkaar in gesprek moeten om tot een oplossing te komen.
Vader van drie misbruikte dochters valt dader aan - RTL NIEUWS
Reacties op de uitspraak
De gemeente Hengelo heeft kennisgenomen van de uitspraak en zal deze nader bestuderen om de benodigde vervolgacties te bepalen. Een inhoudelijke reactie werd niet gegeven. Het echtpaar Beernink wil de uitspraak eerst bespreken met hun advocaat alvorens te reageren.
Juridische achtergrond en deskundigenonderzoek
De Stichting Advisering Bestuursrechtspraak voor Milieu en Ruimtelijke Ordening (STAB) heeft op verzoek een deskundigenbericht uitgebracht. De Afdeling heeft de zaak behandeld op 6 oktober 2022. De familie Beernink betoogt dat de bestemming van hun perceel en dat van De Toermalijn vanuit een oogpunt van goede ruimtelijke ordening niet verenigbaar zijn vanwege de korte afstand en de daardoor ervaren onaanvaardbare geluidsoverlast.
De kern van het geschil ligt bij de aard van het geluid, dat afkomstig is van kinderen en jongeren met een (meervoudige) verstandelijke beperking. Dit geluid, omschreven als "oerkreten", "schreeuwen en huilen", wordt door de Beerninks als structureel hinderlijk, stressvol en schadelijk voor de gezondheid ervaren. Zij stellen dat dit geluid niet opgaat in het omgevingsgeluid en dat de gemeente hier onvoldoende rekening mee heeft gehouden.
Onderzoek naar geluid en VNG-richtlijnen
In de milieuaspectenstudie is geconcludeerd dat de richtafstand van 30 meter uit de VNG-brochure niet wordt gehaald, maar dat met een bestaand geluidsscherm toch sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Dit werd gebaseerd op een geluidsrapport van Alcedo, dat een vergelijking maakte tussen de huidige situatie met het geluidsscherm en een situatie zonder afscherming op 30 meter afstand.
De familie Beernink, onderbouwd door het rapport van Mundonovo, stelt dat de aard van het geluid, specifiek het stemgeluid van meervoudig verstandelijk beperkte kinderen en jongeren, anders is dan normaal stemgeluid. De beoordeling op grond van alleen de geluidssterkte gaat voorbij aan de reactie van mensen op dit specifieke geluid, wat kan leiden tot chronische stress. De Raad van State oordeelt dat de gemeente ten onrechte geen rekening heeft gehouden met de aard en de beleving van het geluid, mede gelet op de indringendheid en onvoorspelbaarheid ervan. Hoewel er geen standaard akoestisch toetsingskader is voor dit specifieke geluid, had de gemeente dit aspect wel moeten onderzoeken.
Wat betreft de VNG-brochure, die een indicatief en globaal karakter heeft en bedoeld is voor nieuwe situaties, merkt de Afdeling op dat deze brochure niet expliciet rekening houdt met stem- en keelgeluiden van kinderen en jongeren in een kinderdagverblijf voor specifieke doelgroepen. De gemeente had daarom moeten onderzoeken of de aard van het geluid leidt tot een zodanige aantasting van het woon- en leefklimaat dat het plan in strijd is met een goede ruimtelijke ordening.
Ervaringen van geluidsexpert Erik Roelofsen
Geluidsdeskundige Erik Roelofsen, die de familie Beernink bijstond, benadrukt de impact van geluidshinder op mensen. Hij beschrijft de situatie in Hengelo als een van de schrijnende zaken die hij heeft meegemaakt. De gemeente had volgens hem de speelplaats aan de andere kant van het kinderdagverblijf moeten aanleggen, waar geen woningen stonden. Jarenlange pogingen van de Beerninks om met de gemeente tot een oplossing te komen, bleven tevergeefs. De gemeente stelde dat er geen geluidsnormen werden overschreden.
Roelofsen wijst erop dat hinder niet altijd stopt bij de norm en dat de overheid soms een stap verder mag gaan om oplossingen te vinden. Hij heeft zich ook ingezet voor de regulering van laagfrequent geluid, onder andere door lobbywerk voor geluidsnormen voor buitenunits van airco's en warmtepompen.
De steeds grotere rol van apparaten die laagfrequent geluid produceren, zoals airco's en warmtepompen, vormt een groeiende uitdaging voor de rust in woonwijken. Roelofsen benadrukt dat de huidige geluidswering vaak gericht is op midden- en hoogfrequent geluid en minder effectief is tegen laagfrequent geluid, dat zich gemakkelijker door muren heen verplaatst.
Financiële afwikkeling
Na een strijd van bijna twintig jaar adviseerde de Raad van State de gemeente Hengelo om de villa van de familie Beernink te kopen. In juni van dit jaar werd bekend dat de gemeente het echtpaar uitkocht voor acht ton, met daarbovenop vijf ton schadevergoeding. Eerder, in april 2021, werd de WOZ-waarde van het huis door de rechtbank vastgesteld op 100.000 euro, wat de onverkoopbaarheid van de woning onderstreepte.
De gemeente Hengelo heeft de woning aangekocht nadat de Raad van State de omgevingsvergunning had ingetrokken wegens onvoldoende onderbouwde geluidsmetingen. De woning zal de komende zes maanden antikraak worden gebruikt of bewoond, zodat de gemeente geluidsmetingen kan uitvoeren. Dit moet vaststellen of bewoning in de toekomst mogelijk is, of dat een andere bestemming voor de woning de beste optie is.
tags: #geluid #hengelo #medisch #kinderdagverblijf