Het eerste fruithapje voor je baby: Een complete gids

Het eerste fruithapje van je baby is een gedenkwaardig moment. Hou je fototoestel in de aanslag, want het gaat vaak gepaard met een komisch gezicht. Vanaf wanneer kun je beginnen met de eerste oefenhapjes? Welk fruit is geschikt om je kleintje te geven? En hoe breid je het repertoire langzaam uit?

Wanneer beginnen met de eerste oefenhapjes?

Wanneer een baby zijn eerste fruithapje krijgt, verschilt per kind. De ene baby is sneller klaar voor vaste voeding dan de andere. De eerste maanden van zijn leven krijgt je kindje borstvoeding. Daarin zit voor de eerste periode alles wat je kleintje nodig heeft. Zo tussen de vier en zes maanden kun je naast de volledige borstvoeding beginnen met het geven van de eerste, kleine oefenhapjes. Voor die tijd zijn de darmen van je kindje nog niet toe aan vaste voeding.

Vanaf zes maanden gaat je kindje lekker veel bewegen. Maakt je baby steeds smakkende geluidjes? Sabbelt hij op zijn handjes? Of kijkt hij het eten uit je mond? Dikke kans dat hij klaar is voor zijn eerste hapjes! Deze signalen geven aan dat je baby toe is aan vaste voeding.

Ontwikkelingssignalen van je baby

• Smakkende geluidjes maken.
• Interesse tonen in eten.
• Het eten uit je mond kijken.
• Happen met je mee als je eet.

Zijn deze signalen aanwezig en is je baby ouder dan 4 maanden? Dan kun je oefenhapjes proberen. Let er hierbij op dat je kindje ook al goed rechtop kan zitten en goed kan slikken.

Wat is een oefenhapje?

De eerste hapjes van je baby worden oefenhapjes genoemd. Ze zijn een opmaat naar het echte werk straks, de maaltijden. Deze oefenhapjes vervangen dan nog niet de borst- en/of flesvoeding. Ze zijn voornamelijk bedoeld om je baby aan nieuwe smaken en texturen te laten wennen.

Borstvoeding bevat de eerste zes maanden alle benodigde voedingsstoffen voor een gezonde, voldragen baby. Bovendien voorziet borstvoeding in een emotionele behoefte van het kind. De Wereldgezondheidsorganisatie en Unicef adviseren dan ook om in ieder geval zes maanden uitsluitend borstvoeding te geven. Na die eerste zes maanden zijn de meeste baby’s toe aan het leren eten van ander voedsel; hun darmen zijn voldoende uitgerijpt om de eerste kleine hapjes te kunnen verteren.

De zes-maanden-grens is natuurlijk een gemiddelde. Misschien is jouw kindje al iets eerder toe aan vast voedsel, of juist wat later. Allereerst is dat het verschuiven van de kokhalsreflex. Bij pasgeboren baby’s zit deze reflex voor op de tong: wanneer je bijvoorbeeld een lepeltje voor in de mond probeert te doen, zal je kind dat met zijn tongetje terugduwen, en een fruithapje zal hij dan ook naar buiten werken in plaats van doorslikken.

Welk fruit is geschikt voor het eerste fruithapje?

Kies voor het eerste fruithapje van je baby voor fruit met zachte smaken en structuren. Begin met één smaak die je een paar dagen achter elkaar aanbiedt. Zo heeft je baby de tijd om aan de nieuwe smaak te wennen.

Geschikte fruitsoorten voor de eerste hapjes:

• Banaan: Zacht en smeltend in de mond, bananen zijn licht verteerbaar en rijk aan kalium. Een rijpe banaan is op 1, 2, 3 gepureerd en ideaal als tussendoortje.
• Appels: Kook geschilde en ontpitte appels tot ze zacht zijn. Pureer ze en meng eventueel met babygranen voor een voedzame fruitpap.
• Peer: Delicaat en zacht voor het gehemelte van je baby. Maak er een smeuïge gladde puree van als fruithapje.
• Avocado: Rijk aan gezonde vetten en voedingsstoffen. Je kunt ze makkelijk fijnstampen met een vork en in kleine hoeveelheden aanbieden.
• Mango: Zoet, sappig en met een exotische smaak.
• Meloen, perzik, kiwi, bessen en mandarijn/sinaasappel (ontpitte en ontvelde druiven) zijn ook goede opties.

Het is goed om te beginnen met één losse smaak. Na een tijdje kun je smaken combineren. Probeer bijvoorbeeld eens banaan met appel, perzik met appel of aardbei met banaan. Ook zure smaken zoals sinaasappels en mandarijnen kun je geleidelijk toevoegen aan het menu. Met meer variatie in de fruithapjes wordt je baby een kleine alleseter!

Belangrijke overwegingen bij het kiezen van fruit:

• Zachte textuur: Begin met een gladde structuur, dus zonder stukjes. Een blender of staafmixer kan handig zijn, maar ook met een vork kun je het fruit goed fijn prakken.
• Natuurlijk en onbewerkt: Kies voor vers of bevroren fruit zonder toegevoegde suikers. Voeg geen extra suiker of honing toe. Vermijd fruit in blik, want daar zit vaak ook veel suiker in.
• Seizoensgebonden en lokaal: Kies fruit dat in het seizoen is en uit de buurt komt.

Hoe geef je het eerste fruithapje?

De eerste fruithapjes zijn een heuse verkenningstocht voor jou en je baby. Samen ontdekken jullie de komende tijd waar zijn voorkeuren liggen. Wist je dat een baby wel tien tot vijftien keer iets moet proeven voor hij de smaak kent en waardeert? Geef dus niet meteen op als je kindje een fruithapje afwijst.

Spuugt je kindje zijn fruithapje uit? Dat wil niet zeggen dat hij het niet lekker vindt. Wennen aan zo’n nieuwe smaak en structuur kost nu eenmaal tijd. Het kan gebeuren dat je baby in het begin een bepaalde fruitsoort niet wil eten. Wacht een paar dagen en probeer het later opnieuw. Er is geen reden om je te haasten.

Praktische tips voor het geven van fruithapjes:

• Geduld: Wees geduldig. Het wennen aan verschillende smaken kost tijd.
• Rustig moment: Neem een rustig moment op de dag. Geef het fruithapje na een melkvoeding of tussen twee voedingen in. Kies ook een moment waarop je kindje uitgeslapen is. Zo voorkom je dat je kleintje hongerig of huilerig is.
• Afleiding vermijden: Zet de televisie en tablet uit zodat je baby niet afgeleid is. Haal je telefoon hooguit kort tevoorschijn voor een foto van het vieze snoetje van je kindje.
• Tempo en hoeveelheid: Laat je baby zelf het tempo bepalen waarop hij zijn fruithapje eet. Blijf geduldig hapjes aanbieden, maar dring niet aan. Je baby geeft zelf ook aan hoeveel hij wil eten. Heeft hij nu geen zin? Probeer het op een later moment nog eens.
• Kleine hoeveelheden: Begin met een paar lepeltjes en bouw dit steeds verder uit. De eerste hapjes zijn oefenhapjes en de melkvoedingen blijven de belangrijkste voedingen.
• Lepel, stoel en slabber: Kies voor een kleine lepel die prettig en zacht aanvoelt in het mondje van je baby. Zacht kunststof is geschikt materiaal. Daar kan je kindje lekker op kauwen zonder zijn zachte tandvlees te bezeren. Zorg ook dat je kindje rechtop zit in een veilige kinderstoel. En vergeet niet een goede slabber om te doen.

Zelf fruithapjes maken of kant-en-klaar?

Het eerste fruithapje voor je baby kun je natuurlijk zelf maken. Maar fruit uit een potje is een stuk makkelijker én net zo gezond, zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek. Vooral als je onderweg bent of weinig tijd hebt is een kant-en-klaar fruithapje een uitkomst. De producten zijn helemaal afgestemd op wat je baby in die fase nodig heeft. Alle fruithapjes zijn, zoals alle babyvoeding, vrij van geur-, kleur- en smaakstoffen.

Zelf fruithapjes maken:

• Hygiëne: Net als bij flesvoeding is bij het klaarmaken van een fruithapje hygiëne erg belangrijk. Was vooraf dus altijd je handen en gebruik schone spullen.
• Bereiding: Was het fruit goed onder stromend water of schil het. Prak het fijn met een vork of rasp het. Voor de eerste hapjes maak je het fruit heel fijn. Als je kind dit makkelijk eet, prak je het iets minder fijn.
• Bewaren: Zelfgemaakte fruithapjes blijven in de koelkast nog twee dagen goed. Gebruik een plastic bewaarbakje of een speciaal babyvoeding bewaarbakje om zelfgemaakte fruithapjes te bewaren.
• Invriezen: Zelfgemaakte fruithapjes van appels, peren, mango, abrikozen, bramen, pruimen en cranberries kun je goed invriezen. Kook het fruit eerst tot moes en laat dit even afkoelen. Gebruik voor het invriezen plastic diepvriesbakjes of -zakjes, of een ijsblokbakje. Vermeld met een watervaste stift of pen de inhoud en de invriesdatum. De hapjes zijn 3 maanden houdbaar.
• Ontdooien: Laat de ingevroren fruithapjes in de koelkast ontdooien. Wil je ze snel gebruiken? Ontdooi ze dan in een pannetje met heet water (au bain-marie), in een flessenverwarmer of in de magnetron. Roer het fruithapje tijdens het ontdooien goed door. Vries een ontdooid fruithapje niet opnieuw in.

Kant-en-klare fruithapjes:

Kant-en-klare fruithapjes zijn een handige optie, vooral onderweg. Ze zijn afgestemd op de leeftijd van je baby en bevatten geen toegevoegde geur-, kleur- of smaakstoffen.

De volgende fase: grovere texturen en stukjes

Net als de smaken kun je ook de structuur van de fruithapjes opbouwen. Begin met een gladde structuur, dus zonder stukjes. Is je baby toe aan een volgende stap? Prak dan het fruit iets grover. Gaat ook dat goed naar binnen? Geef je kindje dan in fijne stukjes gesneden fruit.

Wanneer je baby in staat is om voedsel in de mond te stoppen en kan kauwen, kun je beginnen met het aanbieden van stukjes fruit volgens de Rapley-methode (BLW). Begin met fruit dat zacht en makkelijk te kauwen of zuigen is zoals bananen, avocado's, perziken of peren. Het stuk fruit moet groot genoeg (ongeveer 1 vinger groot) zijn om met zijn vingers op te pakken of in zijn vuistje te houden. Zorg ervoor dat je baby zacht, rijp fruit krijgt dat met de tong, tussen het tandvlees of met het gehemelte kan geplet worden.

Geef je baby alleen grotere stukjes als hij zich niet (meer) verslikt, goed rechtop kan zitten en goed kan kauwen. Twijfel je? Overleg dan met het consultatiebureau of je huisarts of je kunt overstappen op de Rapley-methode.

Belangrijke zaken om te vermijden

Er zijn een aantal dingen die je je baby nog niet mag geven, waaronder:

• Honing: Dit kan namelijk besmet zijn met een bacterie waar kinderen tot 1 jaar ziek van kunnen worden.
• Melkproducten (koemelk): Hierin zitten veel eiwitten en zout, die de nieren van je baby nog niet kunnen verwerken.
• Rauw vlees, rauwe vis en rauwe eieren: Hier kunnen ziekmakende bacteriën in zitten.
• Leverworst of leverpaté: Bevatten veel vitamine A.
• Kaas: Sommige kazen bevatten te veel zout.

tags: #fruithapje #baby #4 #maanden #banaan