De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft aangekondigd dat zijn land streeft naar volledige zelfstandigheid op het gebied van defensie. Dit betekent dat Turkije eigen gevechtsvliegtuigen, tanks, drones en marineschepen wil produceren, zonder afhankelijk te zijn van buitenlandse partners. Deze ambitieuze verklaring komt op een moment van toenemende spanningen tussen Israël en Iran.
Streven naar volledige onafhankelijkheid in de defensie-industrie
Tijdens een toespraak voor de parlementaire fractie van zijn AKP-partij benadrukte Erdogan het belang van het verhogen van het binnenlandse en nationale productiepercentage. "We zijn al van 20 naar 80 procent gegaan," aldus Erdogan. "Ons doel is volledige onafhankelijkheid in de defensie-industrie, en dat bereiken we stap voor stap." Dit streven naar zelfvoorziening is een langetermijndoelstelling voor Turkije, die volgens een rapport van PAX nog niet gehaald zal worden in 2023, ondanks de snelle groei van de binnenlandse wapenindustrie.
Uitbreiding wapenproductie en versterking afschrikkingskracht
Erdogan gaf aan dat Turkije actief bezig is met de productie van nieuwe wapensystemen. Hieronder vallen geavanceerde luchtafweersystemen, kruisraketten, gewapende drones en helikopters. De introductie van deze nieuwe technologieën is bedoeld om de afschrikkingskracht van het land aanzienlijk te versterken.
Reactie op Israëlisch-Iraanse conflict en diplomatieke inspanningen
De Turkse president uitte zijn ongenoegen over de acties van Israël in de regio. "Wat Israël doet is banditisme," verklaarde hij, en benadrukte dat Iran het recht heeft zich te verdedigen. Hij wees er tevens op dat de Israëlische acties plaatsvinden tijdens lopende nucleaire onderhandelingen met Iran. De Turkse regering heeft sindsdien intensief diplomatiek overleg gevoerd met regionale leiders, waaronder de presidenten van Iran, Rusland en de Verenigde Staten. Erdogan onderstreept dat diplomatie de enige weg naar stabiliteit is.
Geen territoriale ambities, wel waakzaamheid
President Erdogan maakte nadrukkelijk duidelijk dat Turkije geen territoriale ambities heeft en de soevereiniteit van andere landen respecteert. "Maar niemand moet ons geduld testen," waarschuwde hij. Tegelijkertijd hebben bronnen in Ankara bevestigd dat de Turkse luchtmacht in een verhoogde staat van paraatheid is gebracht, uit vrees voor escalatie of onverwachte aanvallen.
Eerdere rol als bemiddelaar en oproepen tot dialoog
In het verleden heeft Erdogan aangeboden om als bemiddelaar op te treden in het Midden-Oosten. In gesprekken met onder andere de Amerikaanse president benadrukte hij de noodzaak van diplomatie en onderhandelingen over het Iraanse nucleaire programma als de enige vreedzame uitweg uit het conflict. Ook in een telefoongesprek met de Syrische president riep hij op tot kalmte en waarschuwde hij voor het risico op verdere escalatie.
Diplomatieke rel tussen Turkije en westerse landen
Spanningen in de oostelijke Middellandse Zee en Turkse reactie
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft in het verleden ook waarschuwingen geuit met betrekking tot militaire activiteit in de oostelijke Middellandse Zee. In 2020 waarschuwde hij dat er een "hoge prijs" betaald zou worden als het Turkse onderzoeksschip Oruc Reis, dat naar gas zocht in betwiste wateren, zou worden aangevallen. Deze woorden stonden destijds in scherp contrast met zijn eerdere oproep tot dialoog en onderhandelingen.
Frankrijk stuurde destijds een fregat en twee gevechtsvliegtuigen naar het oosten van de Middellandse Zee voor een militaire oefening met Griekenland, tot ongenoegen van Turkije. Dit volgde op een incident waarbij het Turkse onderzoeksschip Oruc Reis, geflankeerd door fregatten, Griekse wateren binnenvoer. De Grieken verwelkomden de Franse steun, terwijl president Erdogan kritiek uitte op landen die Griekenland zouden aanzetten tot verkeerde stappen.
Internationale relaties en wapenhandel
De situatie wordt gecompliceerd doordat Frankrijk, Griekenland en Turkije lid zijn van de NAVO, maar Turkije geen lid is van de Europese Unie. De EU heeft een belang bij de kant van Griekenland, gezien de potentiële voordelen van aardgasvondsten voor de gehele Unie. De Turkse afhankelijkheid van buitenlandse wapenleveranties, met name uit de VS, Zuid-Korea, Spanje en Italië, vormt een punt van zorg voor organisaties zoals PAX. Zij roepen op tot terughoudendheid bij wapenleveranties aan Turkije, gezien de mogelijke mensenrechtenschendingen.
Achtergrond: Amerikaanse troepen terugtrekking uit Syrië en Koerdische kwestie
De Turkse president Erdogan was niet gediend met de aankondiging van een terugtrekking van Amerikaanse troepen uit Syrië in 2019. Hij zag dit als een kans om een nieuw offensief in te zetten tegen de Koerden, die hij beschouwt als terroristen vanwege hun banden met de PKK. De Turkse president heeft herhaaldelijk benadrukt dat er geen compromissen mogelijk zijn wat betreft de strijd tegen wat hij "de corridor van terreur" noemt.
De beslissing van de Amerikaanse president Trump om troepen terug te trekken, werd mede ingefluisterd door de Turkse president Erdogan. Dit leidde echter tot onduidelijkheid en tegenstrijdige verklaringen binnen de Amerikaanse regering, met name van veiligheidsadviseur John Bolton en minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo. Bolton verzekerde Israël dat de VS de Koerden zouden steunen, wat in schril contrast stond met de Turkse wensen en leidde tot publieke kritiek van Erdogan op Bolton.
De strijd tegen IS in Syrië vormde een derde conflictlijn. Hoewel de Amerikaanse president Trump ervan overtuigd was dat de jihadistische extremisten grotendeels waren uitgeschakeld, bleven er zorgen bestaan over de resterende activiteit van IS en het gevaar van te snelle victorie. De onduidelijkheid over de timing en de afspraken rond de terugtrekking van Amerikaanse troepen, inclusief de ontwapening van de Koerden, creëerde een complexe en gespannen situatie in de regio.
tags: #erdogan #aankondiging #militaire #acties