In Vitro Fertilisatie (IVF) is een geavanceerde medische procedure die paren met een onvervulde kinderwens de mogelijkheid biedt om zwanger te worden. De term IVF is afgeleid van het Latijnse "in vitro", wat letterlijk "in glas" betekent, en "fertilisatie" wat staat voor bevruchting. Bij deze techniek vindt de bevruchting van eicellen plaats buiten het lichaam van de vrouw, in een laboratoriumomgeving, doorgaans in een petrischaaltje.
Hoewel IVF letterlijk de feitelijke bevruchting aanduidt, omvat de IVF-behandeling veel meer dan alleen dit proces. Het Diaconessenhuis Voorburg biedt deze behandeling sinds januari 1985 aan. Aanvankelijk, tot december 1988, gebeurde dit in nauwe samenwerking met de Erasmus Universiteit en de aangrenzende academische ziekenhuizen Dijkzigt in Rotterdam en Leiden. Tegenwoordig is het Fertiliteitscentrum Voorburg, onderdeel van Reinier de Graaf, een toonaangevend centrum voor dergelijke behandelingen.

Indicaties en Onderzoeken voor IVF
In Vitro Fertilisatie is één van de mogelijke behandelmethoden voor paren die kampen met vruchtbaarheidsproblemen. De belangrijkste en oorspronkelijke indicatie voor de IVF-methode was de afwezigheid of afsluiting van de eileiders. Echter, de indicaties zijn in de loop der tijd verruimd.
Voordat een IVF-behandeling kan starten, vindt er een grondige beoordeling plaats door een arts van het IVF-team om te bepalen of IVF de meest aangewezen behandeling is voor het betreffende paar. Dit proces omvat diverse onderzoeken, waaronder:
- Een gemeenschapstest, ook wel bekend als de post-coïtum-test (PCT).
- Mogelijk een laparoscopie, hoewel dit niet in alle gevallen noodzakelijk is.
Indien deze onderzoeken elders zijn uitgevoerd, is het essentieel dat de gegevens ter beschikking worden gesteld aan de arts of gynaecoloog van het IVF-team. Ongunstige omstandigheden voor het tot stand komen van een zwangerschap kunnen ook van emotionele of psychische aard zijn. In gesprekken met beide partners wordt hier aandacht aan besteed.
Voorwaarden voor Behandeling
Een cruciale voorwaarde voor de IVF-behandeling betreft de leeftijd van de vrouw. Over het algemeen kan de behandeling, mits er een duidelijke medische indicatie is, worden aangeboden aan vrouwen onder de veertigste levensjaar. Boven deze leeftijd neemt de kans op succes aanzienlijk af. Bovendien is er bij oudere vrouwen een verhoogd risico op een spontane miskraam en een grotere kans op afwijkingen bij het kind.
Het Behandelproces
Na het intakegesprek met de arts of gynaecoloog van het IVF-team kan de behandeling van start gaan. Meestal wordt er na dit gesprek bij zowel de man als de vrouw bloed afgenomen voor screeningsonderzoek. Dit bloed wordt getest op infectieziekten zoals hepatitis B en C (geelzucht), lues (syfilis) en HIV.
Kort voor de aanvang van de eigenlijke IVF-behandeling worden twee belangrijke tests uitgevoerd:
- Een 'proefcapacitatie' van het zaad, ook wel de Sperma Opzwem Test (SOT) genoemd.
- Een echoscopisch onderzoek om de grootte en ligging van de baarmoeder en de eierstokken te beoordelen. Hierbij wordt ook gecontroleerd op de aanwezigheid van cysten (met vocht gevulde holten) in de eierstokken, die mogelijk een voorbehandeling met medicatie vereisen.
Stimulatie van de Eierstokken en Eicelpunctie
De eigenlijke behandeling begint met het stimuleren van de eierstokken met behulp van medicijnen, in de vorm van hormooninjecties. Het doel is om meerdere eicellen tegelijkertijd te laten rijpen. Dit proces wordt nauwlettend gevolgd door middel van echoscopie en bloedonderzoek. Vlak voor de verwachte eisprong (ovulatie) worden de gerijpte eicellen via een punctie uit de eierstokken verwijderd.

Bevruchting en Embryoterugplaatsing
In het laboratorium worden de geoogste eicellen samengebracht met de zaadcellen van de partner. Indien de bevruchting succesvol is en er embryo's ontstaan, worden deze doorgaans drie dagen na de punctie, en soms vijf dagen, in de baarmoederholte teruggeplaatst.
Zwangerschapscontrole
Wanneer er een zwangerschap ontstaat, voert het Fertiliteitscentrum Voorburg een echoscopisch onderzoek uit, vier weken na de terugplaatsing en opnieuw bij een zwangerschapsduur van 11 tot 12 weken.
Filosofie en Betrokkenheid
De behandelingstrajecten zijn tijdrovend en vereisen vele stappen alvorens zwangerschap kan optreden. De basisfilosofie van het Fertiliteitscentrum Voorburg is om de behandeling zoveel mogelijk "uit de ziekenhuissfeer" te halen. Patiënten leren de hormooninjecties zelf thuis toe te dienen. De behandeling is volledig poliklinisch; na de punctie is er geen noodzaak om in het ziekenhuis te blijven.
Het uitgangspunt is dat beide partners samen een kinderwens nastreven. Daarom wordt de partner zoveel mogelijk betrokken bij de behandeling en kan hij aanwezig zijn bij alle onderdelen. Dit draagt bij aan een prettige en ondersteunende ervaring, aangezien een vruchtbaarheidstraject al veel van een stel vraagt.
Donorschap
Het Fertiliteitscentrum Voorburg is voortdurend op zoek naar donoren. Mannen die overwegen zaaddonor te worden, kunnen uitgebreide informatie ontvangen over de onderzoeken en de procedure rondom zaaddonatie.
Fertiliteitscentrum Voorburg: Een Focuskliniek
Het Fertiliteitscentrum Voorburg opereert als een kleinschalige focuskliniek. Dit betekent dat het team relatief klein is, maar wel een volledig aanbod van hooggespecialiseerde vruchtbaarheidsbehandelingen kan bieden op één goed bereikbare locatie. Deze kleinschaligheid zorgt voor een persoonlijke benadering: het team kent de patiënten en de patiënten kennen het team.
De zorg wordt afgestemd op de individuele behoeften van de patiënt. Het centrum streeft ernaar optimale begeleiding te bieden aan mensen die hun ultieme wens nastreven, wat wordt vergeleken met topsport. Het Fertiliteitscentrum is onderdeel van Reinier de Graaf en is een topklinisch behandelcentrum. Dit houdt in dat de artsen vooroplopen in Nederland op het gebied van onderzoek en behandeling van onvruchtbaarheid, waardoor patiënten vanuit de hele regio worden verwezen.
Toekomstplannen en Vernieuwing
In 2017 werd besloten om op de locatie van het Diaconessenhuis Voorburg, een onderdeel van Reinier de Graaf, een nieuwe, toekomstbestendige polikliniek te bouwen ter vervanging van het huidige Diaconessenhuis. Deze nieuwe faciliteit wordt gerealiseerd op de plek van de voormalige zusterflat.
Met dit plan behoudt Reinier de Graaf de zorglocatie Voorburg, een wens die breed werd gesteund door patiënten, medewerkers en huisartsen. Bijna alle huidige specialismen van het Diaconessenhuis zullen terugkeren in de nieuwe polikliniek. De nieuwe polikliniek zal geen verpleegafdelingen meer hebben; de operatiekamers worden verplaatst naar het Gasthuis in Delft, wat een verschuiving van zorg betekent. Er wordt actief met patiënten gesproken om dit proces zo soepel mogelijk te laten verlopen.
Wat in Voorburg blijft, is de afdeling voor onderzoek en behandeling van vruchtbaarheidsproblemen: het Fertiliteitscentrum Voorburg. Dit centrum, dat in 2019 al 30 jaar bestond, blijft een kernonderdeel van de vernieuwde zorglocatie. De opening van de nieuwe polikliniek stond gepland voor medio 2021.

Multidisciplinaire Aanpak
In het Fertiliteitscentrum van Reinier de Graaf kunnen patiënten terecht voor vrijwel alle vruchtbaarheidsonderzoeken en -behandelingen. Het centrum werkt met een multidisciplinair behandelteam. Dit team bestaat uit gynaecologen en fertiliteitsartsen, die samenwerken met een uroloog-androloog, internist-endocrinoloog, klinisch geneticus, psychiater, medisch psycholoog, klinisch chemicus, maatschappelijk werker en diëtisten. Deze brede samenstelling zorgt ervoor dat alle benodigde specialisten betrokken zijn bij de behandeling, wat resulteert in zorg op maat.
Tijdens de eerste afspraak worden de klachten van de patiënt uitvoerig besproken. Samen wordt bepaald welke onderzoeken of behandelingen nodig zijn. Indien mogelijk, vinden onderzoeken al plaats tijdens dit eerste consult. Het team staat klaar om patiënten te ondersteunen wanneer zwanger worden niet vanzelf gaat, en onderzoekt grondig de oorzaken van vruchtbaarheidsproblemen.
Het Fertiliteitscentrum in Behandelcentrum Voorburg is goed bereikbaar en heeft een kleinschalige, persoonlijke sfeer. Het team is relatief klein, maar biedt hooggespecialiseerde vruchtbaarheidsbehandelingen. Het centrum beschikt tevens over een eigen IVF-laboratorium dat zeven dagen per week geopend is.
tags: #diaconessenhuis #voorburg #ivf