Krachtverlies in handen na bevalling: oorzaken en behandeling

Na de bevalling ondergaat het lichaam van een vrouw diverse veranderingen, waaronder het herstel van de baarmoeder en het bloedverlies. Hoewel de focus vaak ligt op het herstel van het onderlichaam, kunnen vrouwen ook last krijgen van klachten in de handen, zoals krachtverlies, gevoelloosheid en tintelingen. Deze symptomen kunnen het dagelijks leven en de zorg voor de baby bemoeilijken.

Fysiologische veranderingen na de bevalling

Na de bevalling trekken de baarmoederspieren samen om de baarmoeder terug te brengen naar haar oorspronkelijke grootte. Dit proces helpt ook om de wond in de baarmoederwand, achtergelaten door de moederkoek, te dichten en overmatig bloedverlies te voorkomen. De eerste dagen na de bevalling is er rood gekleurd bloedverlies, vergelijkbaar met een hevige menstruatie, dat geleidelijk afneemt en overgaat in bruin- en geelachtig verlies dat tot zes weken kan duren.

Direct na de bevalling kan er sprake zijn van een lage bloeddruk, veroorzaakt doordat de bloedvaten nog wijd openstaan. Dit verhoogt het risico op flauwvallen bij plotseling opstaan, een risico dat verder kan toenemen door epidurale verdoving of hevig bloedverlies. Voorzichtigheid is geboden bij de eerste keer opstaan, en begeleiding wordt aangeraden.

Andere veelvoorkomende lichamelijke klachten na de bevalling zijn pijn rond de knip of scheurtjes, wat het zitten, liggen en stappen oncomfortabel kan maken. Ook het eerste ontlasten en plassen kan pijnlijk en moeilijk zijn. Aambeien, die tijdens de zwangerschap kunnen ontstaan of verergeren, kunnen verlichting bieden met een ijszakje. Het voorkomen of verhelpen van constipatie is essentieel bij aambeien.

Oefeningen, aangeleerd bij een kinesitherapeut, helpen bij het herstellen van de spieren. De eerste dagen na de bevalling verliest een vrouw gewicht door het verlies van de baby, moederkoek, vruchtwater en de krimpende baarmoeder. Langzaam zal het lichaam weer zijn oorspronkelijke vorm aannemen.

Oorzaken van krachtverlies en gevoelloosheid in de handen na bevalling

Zwangerschap en de periode na de bevalling brengen aanzienlijke hormonale en fysieke veranderingen met zich mee, die kunnen leiden tot klachten in de handen.

1. Lage bloeddruk en zenuwcompressie

Een lage bloeddruk kan de bloedtoevoer naar de extremiteiten verminderen. Als weefsels langdurig onvoldoende bloed ontvangen, kan dit de zenuwen aantasten, wat leidt tot sensaties van gevoelloosheid en tintelingen in handen en voeten. Een eenvoudige oefening om dit te verlichten is het maken van vuisten en het bewegen van de armen.

2. Hormonale invloeden (Relaxine)

Tijdens de zwangerschap produceert het lichaam hormonen zoals relaxine, dat gewrichtsbanden versoepelt om het bekken te verbreden voor de bevalling. Dit hormoon kan echter ook andere gewrichten in het lichaam beïnvloeden, wat kan leiden tot verminderde flexibiliteit en zenuwcompressie door verschuivingen in botten. Langdurig slapen op de zij kan bovendien leiden tot veranderingen in het schoudergewricht, waardoor zenuwen worden samengedrukt en gevoelloosheid in de handen ontstaat. Rust en het wisselen van slaaphouding op een zacht matras worden dan aangeraden.

3. Carpaal Tunnel Syndroom (CTS)

Het carpaal tunnel syndroom is een veelvoorkomende aandoening tijdens en na de zwangerschap. Vochtophoping in de pols kan de zenuw die naar de hand loopt, beknellen. Dit kan leiden tot gevoelloosheid, tintelingen, en moeite met grijpen. Vrouwen die eerder CTS hebben gehad, lopen een verhoogd risico op herhaling tijdens volgende zwangerschappen. De hand die het meest gebruikt wordt, is vaak het meest aangedaan, met name de wijs- en middelvinger. Meestal verdwijnen de symptomen binnen 3-4 maanden na de bevalling.

Factoren die het risico op CTS verhogen zijn:

• Overgewicht of obesitas
• Meerlingzwangerschap
• Overmatige borstontwikkeling tijdens de zwangerschap

Om CTS-symptomen te verminderen, kunnen oefeningen en massages van de handen, polsrotaties, en rekoefeningen van handen en armen helpen. Ook massage en acupunctuur worden soms toegepast.

4. De Quervain's Tenosynovitis

Deze aandoening treft de pezen aan de duimzijde van de pols. Extra vocht tijdens de zwangerschap kan de pezen irriteren. Na de bevalling kunnen de klachten verergeren door de herhalende en ongemakkelijke posities van handen en polsen bij de zorg voor een pasgeborene. Hormonale veranderingen, met name tijdens zwangerschap en menopauze, spelen een belangrijke rol bij het ontstaan van deze aandoening, die vaker bij vrouwen voorkomt.

De pezen lopen door nauwe tunnels (peesscheden) in de pols. Wanneer het slijmvlies in deze tunnels ontstoken raakt, kunnen de pezen niet meer soepel glijden, wat leidt tot pijn. Conservatieve behandeling, zoals het dragen van een spalk, houdings- en tiladviezen, en eventueel een injectie met corticosteroïden, wordt vaak toegepast. Het herstel kan tot een jaar duren, zeker bij borstvoeding.

Preventie en behandeling van klachten in de handen

Het is belangrijk om proactief te zijn in het voorkomen en behandelen van klachten in de handen na de bevalling.

Preventieve maatregelen

• Voeding: Zorg voor een uitgebalanceerd dieet met voldoende voedingsstoffen. Consumeer gezonde voeding rijk aan fruit en groenten. Beperk zout-, suiker- en vetrijke voedingsmiddelen. Verhoog de inname van vitamine B6 (bv. avocado, knoflook, zonnebloempitten, sesamzaad, mager vlees) ter ondersteuning van de zenuwgezondheid.
• Hydratatie: Drink voldoende water.
• Gewichtsbeheersing: Houd uw gewicht onder controle.
• Beweging: Voer lichte oefeningen en bewegingen uit om de mobiliteit van gewrichten en ledematen te verbeteren.

Behandelingsopties

• Rust en aanpassing: Vermijd of pas activiteiten aan die de klachten verergeren. Zorg voor voldoende rust.
• Oefeningen: Regelmatige hand- en polsoefeningen, zoals polsrotaties en rekoefeningen, kunnen helpen.
• Houdingsadvies: Let op een ergonomische houding tijdens dagelijkse activiteiten en bij het tillen van de baby.
• Polsbeschermers: Het dragen van polsbeschermers, vergelijkbaar met die bij het skiën, kan helpen om de polsen in een rechte lijn te houden.
• Warmtebehandeling: Het weken van de handen in warm water gedurende 10 minuten, gecombineerd met vingeroefeningen, kan verlichting bieden.
• Medicatie: Pijnstillers zoals paracetamol, diclofenac, ibuprofen of naproxen kunnen worden gebruikt om pijn en ontsteking te verminderen.
• Spalken: Het dragen van een spalk, met name 's nachts, kan helpen de pols te ontlasten.
• Injecties: Een injectie met corticosteroïden kan de ontsteking remmen en pijn verlichten.
• Chirurgie: In hardnekkige gevallen kan een operatie noodzakelijk zijn om de beknelde zenuw vrij te leggen.

Belangrijk: Als klachten aanhouden, verergeren, of het dagelijks leven significant beïnvloeden, is het raadzaam professioneel medisch advies in te winnen. Een bekkenbodemanalyse, echografisch onderzoek van de buikspieren, en een neurologisch onderzoek kunnen nodig zijn voor een juiste diagnose en behandelplan.

Professionele hulp en herstel

Organisaties zoals Mothers in Motion bieden gespecialiseerde pre- en postnatale begeleiding, met focus op herstel van bekkenbodem- en buikspieren, maar ook op andere musculoskeletale klachten. Zij hanteren een holistische benadering en bieden flexibele afspraaktijden, inclusief online consultaties.

Het is cruciaal om lichamelijke klachten na de bevalling niet te negeren. Vroege interventie kan complicaties voorkomen en het herstelproces versnellen. Het vermijden van activiteiten die pijn veroorzaken en het zoeken van professionele hulp zijn essentieel. Niet-behandelde klachten kunnen leiden tot compensatiemechanismen, slechte bewegingsgewoonten en uiteindelijk tot een verminderde kwaliteit van leven.

Veel zwangere vrouwen ervaren tintelende of slapende handen, vaak 's nachts. Dit kan veroorzaakt worden door vochtophoping in de pols, wat leidt tot beknelling van de zenuw. Hoewel deze symptomen vaak vanzelf overgaan na de bevalling, kunnen ze aanzienlijk ongemak veroorzaken. Het carpaal tunnel syndroom kan leiden tot pijn, tintelingen of een doof gevoel in de duim, vingers en handpalm, soms met verminderde kracht. De oorzaak ligt vaak in de nauwheid van de carpale tunnel, waardoor de middelste handzenuw bekneld raakt, vooral bij repetitieve bewegingen, trillingen of langdurige gebogen polsposities.

Een huisarts kan een diagnose stellen op basis van de klachten. Indien nodig kan verder onderzoek plaatsvinden, zoals een EMG (elektromyografie) om de zenuwgeleiding te meten, of een echo om de zenuw te visualiseren. Behandelingen variëren van afwachten en het aanpassen van activiteiten tot het gebruik van spalken, injecties met corticosteroïden, en in ernstige gevallen, chirurgie.

tags: #krachtverlies #handen #na #bevalling