Het verlies van een kind, of het nu tijdens de zwangerschap, bij de geboorte of kort daarna is, is een van de meest ingrijpende gebeurtenissen die ouders kunnen meemaken. In deze extreem moeilijke periode is het belangrijk te weten dat je er niet alleen voor staat. Verschillende organisaties en diensten bieden ondersteuning, zowel emotioneel als praktisch, en helpen bij het creëren van blijvende herinneringen aan het kindje dat gemist wordt.
Ondersteuningsorganisaties en hun aanbod
Er zijn diverse organisaties die zich inzetten om ouders te helpen die te maken krijgen met het verlies van een baby. Deze organisaties bieden een luisterend oor, emotionele steun en praktische hulp.
Boven De Wolken vzw
Boven De Wolken is een vzw die ouders ondersteunt wanneer zij hun baby verliezen. Zij doen dit door tastbare herinneringen te bieden en bij te staan tijdens de eerste moeilijke momenten. De fotografen van Boven De Wolken maken in samenspraak met de ouders beelden van hun baby en hun nieuwe gezin. Deze beelden zijn blijvende herinneringen die nooit zullen vervagen en helpen bij het leren leven met het verlies van hun kind. Fotografen gaan dagelijks op pad, lopen een kamer binnen vol verdriet en trots, en dit vereist enorm veel moed en kracht. Boven De Wolken is als niet-gesubsidieerde vzw volledig afhankelijk van giften en de inzet van vrijwilligers, en zoekt voortdurend naar meer fotografen om hun diensten te kunnen blijven aanbieden aan alle "sterrenouders" in België.
Een unieke plaats in de sterrenhemel wordt gecreëerd voor elk kindje dat door Boven De Wolken wordt gefotografeerd. Deze kindjes horen erbij en verdienen het om te schitteren. Boven De Wolken heeft een virtuele sterrenhemel waar alle kindjes een eigen plaatsje krijgen.
Altijd Wij
Altijd Wij brengt het volledige gratis en laagdrempelige aanbod in kaart van organisaties die ouders kunnen ondersteunen op het moment dat ze nood hebben aan hulp. Zij slaan de handen in elkaar met heel wat grote en kleine organisaties om ouders zo goed mogelijk te ondersteunen en te helpen. Een weg zoeken bij het verlies van een baby is moeilijk, maar je staat er niet alleen voor. Altijd Wij wil iedereen in Vlaanderen die te maken krijgt met het verlies van een kind graag helpen in de zoektocht naar ondersteuning.
Met Lege Handen
Met Lege Handen is een organisatie van en voor ouders van een overleden baby. Deze vzw is ontstaan vanuit de behoefte om te praten met andere ouders die ook een baby verloren voor, tijdens of na de geboorte. De wereld van deze ouders staat stil, terwijl rondom hen alles verder blijft draaien. Het verdriet is soms te groot om te omvatten en vaak allesoverheersend. Met Lege Handen organiseert ontmoetingsmomenten voor lotgenoten in Vlaams-Brabant en in Antwerpen (in samenwerking met Berrefonds), en een jaarlijkse viering. Daarnaast heeft Met Lege Handen een brochure ‘afscheid nemen’ die via zorgkundigen en ziekenhuizen verspreid wordt. Elke drie maanden komt er een nieuwe uitgave van het tijdschrift ‘t Lichtpuntje’ uit, een tijdschrift door en voor lotgenoten met veel herkenning, troost en liefde.
Met Lege Handen heeft een brochure voor ouders van een overleden baby en organiseert ontmoetingsmomenten in Tienen en in Antwerpen. ‘t Lichtpuntje is het tijdschriftje van Met Lege Handen dat vier keer per jaar verschijnt. Omdat Met Lege Handen een organisatie is die enkel draait op vrijwilligers, kunnen zij niet ingaan op vragen voor lezingen of getuigenissen, noch op vragen van studenten bij hun onderzoek of eindwerk.
Berrefonds
Het Berrefonds biedt een ruim aanbod om ouders te helpen op een manier die het best bij hen past. Zo organiseren zij evenementen zoals de '🌸Mama Brunch🌸' in mei, een warme dag voor mama's die hun kindje moeten missen en zich soms 'onzichtbaar' voelen. Deze dag is speciaal voor mama’s die (nog) niet opnieuw zwanger zijn, zodat er ruimte is voor ieders verhaal. Daarnaast delen zij wekelijks een '🌸Koestervraag🌸' waar lotgenoten elkaar kunnen inspireren, steunen en helpen. Het Berrefonds organiseert ook deelname aan de "dodentocht" ten voordele van hun organisatie.
Kind & Gezin
Kind & Gezin voelt mee met ouders die een kind verliezen en wil er ook nu voor hen zijn met een luisterend oor, een warm gesprek, hulp bij praktische zaken en begeleiding naar andere ondersteuning. Het is belangrijk om te weten dat Kind & Gezin niet automatisch op de hoogte wordt gebracht van het overlijden van een kindje. Bij alarmsignalen tijdens de zwangerschap wordt aangeraden onmiddellijk de arts of vroedvrouw te bellen.
Parentia
Parentia helpt ouders die hun kindje verloren hebben, ongeacht de zwangerschapsduur of het tijdstip van overlijden. In deze moeilijke periode is het begrijpelijk dat administratie niet het eerste is waar men aan denkt. Parentia helpt met het uitzoeken waar men recht op heeft en biedt ondersteuning, ook voor ouders van "sterrenkinderen". In samenwerking met ‘Boven De Wolken vzw’ heeft Parentia checklists opgesteld om te ondersteunen bij praktische zaken, afhankelijk van de periode van verlies (voor 140 dagen zwangerschap, tussen 140 en 179 dagen zwangerschap, na 180 dagen zwangerschap of kort na de geboorte).
Praktische ondersteuning en administratieve zaken
Het verlies van een kind brengt ook praktische en administratieve zaken met zich mee. Organisaties zoals Parentia bieden hierbij ondersteuning.
Rechten en plichten na een overlijden
De rechten en plichten na een overlijden verschillen naargelang de zwangerschapsduur en het tijdstip van overlijden. Ook voor een kind dat levenloos geboren wordt na zes maanden zwangerschap heb je recht op het startbedrag. De uitbetaler heeft hiervoor de akte van aangifte van een levenloos kind nodig. Binnen een jaar na de inwerkingtreding kunnen ouders die na een zwangerschapsduur van 180 dagen bij de ambtenaar van de burgerlijke stand al een akte van een levenloos kind hadden laten opmaken, vragen de naam van hun kind te vermelden. Ouders die onder de vroegere regelgeving geen akte van een levenloos geboren kind konden laten opmaken, kunnen dit binnen een jaar na de inwerkingtreding mits een medisch attest de zwangerschapsduur van 140 dagen tot en met 179 dagen aantoont.
Herinneringen creëren
Het bewaren van herinneringen aan het kindje dat te vroeg is moeten gaan, is een belangrijk onderdeel van het rouwproces. Dit kan op verschillende manieren.
Tastbare herinneringen
Boven De Wolken biedt tastbare herinneringen zoals foto's van de baby. Andere vormen van herinneringen kunnen zijn:
- Voetafdrukjes of handafdrukjes
- Haarlokjes
- Foto's
- Het kennen van gegevens als lengte en gewicht kan helpen het bestaan van het kind te concretiseren.
Het is aan te raden het kindje te zien, omdat het beeld dat men anders vormt, erger kan zijn dan de realiteit. Herinneringen kunnen vaak bewaard worden in het ziekenhuis en als ouder later nog worden opgehaald.
Troostcadeaus en webshops
Er zijn diverse webshops die gespecialiseerd zijn in troostcadeaus voor mensen die een kind verloren hebben. Deze cadeaus kunnen variëren van:
- Troostkaarten met oprechte teksten en afbeeldingen, zoals kraanvogels (symbool van hoop en heling) of voetafdrukjes.
- Dubbele wenskaarten met boodschappen van steun en medeleven, zoals "mijn hart is bij jullie in dit stille verdriet" of "woorden ontbreken maar ik heb wel liefde dus die stuur ik je stilletjes toe".
- Postkaarten met teksten als "stairway to heaven - ik wou dat ik je zo’n laddertje kon schenken" of "in stilte wil ik naast je staan".
- Muziekdoosjes, eventueel gepersonaliseerd met geboorte- of rouwkaarten.
- Troost armbandjes in verschillende kleuren, eventueel met de naam van het sterrenkind en een hangertje. Er zijn ook armbandjes voor broers, zusjes, vaders en moeders.
- Houten troostcadeaus zoals een maan van hout waarop de naam van het overleden kind geschreven kan worden.
- Knuffels, die een bijzonder en lief troostcadeau kunnen zijn, vooral voor achterblijvende broers en zusjes.
- Kleine mini sterretjes en wolkjes.
- Kaarsen, met hartjes of met de tekst "twinkle, twinkle, little star".
- Troost ballonnen, gevuld met helium en eventueel met een kaart met een persoonlijke tekst. Transparante ballonnen met een troostvlinder erop zijn ook beschikbaar.
- Muurcirkels met troostende teksten die binnen of buiten opgehangen kunnen worden, eventueel met een troostvlinder erop.
- Troost sets, die een combinatie van troostcadeaus bevatten, zoals een kaars, kaarshouder, kaart, troost vlinder en sterretjes.
- Troost vlinders die op kaarten kunnen worden geplakt, bij een gedenkplekje of op de begraafplaats.
Een kaartje met een warme herinnering kan troost bieden, net als een kaars die licht brengt. Het laten weten dat je aan iemand denkt, ook na jaren van missen, is van grote waarde.
Gratis cadeaupakketten en kraampakketten
Naast ondersteuning bij verlies, kan de geboorte van een kind ook gepaard gaan met onverwachte kosten. Er bestaan gratis cadeaupakketten of kraampakketten die hierbij kunnen helpen.
Wat is een kraampakket?
Een kraampakket, ook wel bekend als 'babydoos', 'babypakket' of 'zwangerschapsbox', bevat handige spulletjes voor de moeder en de zwangerschap. Deze pakketjes worden aangeboden door één of meerdere bedrijven en bevatten vaak staaltjes van producten zoals tutjes, flesjes, billendoekjes en luiers. Daarnaast bevatten ze ook informatie rond borstvoeding en tips voor de zwangerschap.
Voorbeelden van kraampakketten en hun inhoud
Enkele voorbeelden van kraampakketten die als handig werden ervaren, zijn die van De Roze Doos en Babyboom. Deze pakketten bevatten onder andere tutjes, een flesje, billendoekjes, luiers en korting op geboortekaartjes, met een geschat voordeel van ongeveer 100 euro.
BabyAanBoord-dozen bieden staaltjes en kortingen. De voorwaarden hiervoor zijn: een Xtra profiel/account hebben (registreren is mogelijk, klant zijn is niet vereist) en inschrijven vanaf 3 maanden zwangerschap tot de baby 4 weken oud is. Na de geboorte ontvang je een babyborrelbon ter waarde van 40 euro, geldig voor 9 weken. Daarnaast krijg je 4 pakketjes mijlpaalkaartjes met kortingen.
Een ander pakket bevat luiers en doekjes van Bebino (huismerk), koekjes, een flesje water en kortingsbonnen. Hiervoor zijn geen specifieke voorwaarden.
De 24baby-app biedt uitgebreide informatie voor alle fases van zwangerschap en ouderschap en bevat een ontdekkingsdoos vol duurzame artikelen, zonder specifieke voorwaarden.
Het Boekstart-programma biedt twee à drie boekjes, een infobrochure en een groeimeter, mits Boekstart aanwezig is in de gemeente.
Bedrijven zoals Pampers en Nestlé bieden deze pakketten aan om kennis te laten maken met hun producten, in de hoop dat ouders deze producten zullen aankopen en aanraden. Supermarkten zoals Colruyt en ALDI willen ouders overtuigen om bij hen inkopen te doen. Het is mogelijk om je hiervoor uit te schrijven.
Kortom, een babypakket is een slimme manier voor bedrijven om ouders gratis kennis te laten maken met hun producten en diensten, waar ouders van kunnen profiteren.