Tijdens een standaard menstruatiecyclus rijpt doorgaans één eicel volledig. Bij in-vitrofertilisatie (IVF) is het doel om meerdere eicellen te laten rijpen, wat de kans op een succesvolle zwangerschap vergroot. Om dit te bewerkstelligen, wordt medicatie voorgeschreven.
Medicatie en Toediening bij IVF
Uw behandelend arts bepaalt het optimale behandelingsschema en de benodigde dosering van hormonen. Alle hormoonpreparaten worden toegediend via een subcutane injectie, wat betekent dat ze in het onderhuids vetweefsel worden geïnjecteerd. U ontvangt voorafgaand aan de behandeling een instructie om uzelf te leren injecteren.
Tijdens de IVF/ICSI-behandeling is het belangrijk om beschermd te vrijen. Vóór aanvang van de hormoonbehandeling is het essentieel om te starten met het gebruik van foliumzuur. Om de behandeling beter te kunnen plannen, wordt tijdelijk de anticonceptiepil (Microgynon 30 of Levonorgestrel / Ethinylestradiol) gebruikt.

Stimulatie van de Eierstokken
Gedurende een IVF/ICSI-behandeling is het van belang dat er meerdere eiblaasjes groeien. Voor de stimulatie van de eierstokken wordt follikel stimulerend hormoon (FSH) gebruikt. De beschikbare middelen hiervoor zijn:
- Gonal-F
- Rekovelle
- Ovaleap
- Menopur
- Meriofert
Gonal-F, Ovaleap en Rekovelle worden geleverd in een vooraf gevulde injectiepen. Menopur en Meriofert worden geleverd in ampullen die u thuis zelf moet oplossen. De toedieningsvorm voor deze medicatie is nagenoeg gelijk, met als belangrijkste verschil de bereidingswijze.
Voorkomen van Vroegtijdige Eisprong
Tijdens de stimulatieperiode is het cruciaal om een vroegtijdige eisprong te voorkomen. Hiervoor worden medicijnen gebruikt die de ovulatie onderdrukken:
- Decapeptyl
- Fyremadel
- Orgalutran
Deze middelen worden geleverd als losse injecties. Cetrotide wordt geleverd in ampullen en moet voor gebruik worden opgelost.
Voorbereiding op Follikelpunctie
Voor de uiteindelijke rijping van de eicellen en de planning van de follikelpunctie worden middelen ingezet die zwangerschapshormoon (hCG) bevatten:
- Gonasi
- Ovitrelle
Ovitrelle is kunstmatig bereid en wordt geleverd in een injectiepen. Gonasi dient u zelf op te lossen met een vooraf gevulde spuit met oplosmiddel.
In zeldzame gevallen kan er op de injectieplek lichte jeukende rode huiduitslag ontstaan.
Ondersteuning na de Follikelpunctie
Na de follikelpunctie wordt gedurende 18 dagen Progesteron gebruikt om het baarmoederslijmvlies te ondersteunen, wat essentieel is voor de innesteling van het embryo en het uitstellen van de menstruatie. De beschikbare progesteronpreparaten zijn:
- Utrogestan
- Duphaston
- Cyclogest

Psychofarmaca en Zwangerschap tijdens IVF
Het gebruik van psychofarmaca tijdens zwangerschap en lactatie is een complex en delicaat onderwerp. Alle psychofarmaca kunnen via de placenta het kind bereiken en mogelijk invloed hebben op de ontwikkeling van de baby. Belangrijke overwegingen hierbij zijn teratogeniteit (het veroorzaken van aangeboren afwijkingen), perinatale toxiciteit en gedragseffecten op de middellange en lange termijn.
Daarentegen kan het stoppen met medicatie tijdens de zwangerschap ook consequenties hebben voor zowel de moeder als het kind. Naast informatie uit dierproeven, die niet altijd direct naar de mens kan worden geëxtrapoleerd, neemt de beschikbare kennis uit casuïstiek en observationeel onderzoek toe. Deze informatie helpt bij het maken van een genuanceerde afweging wat betreft het behandelbeleid.
Farmacologische Aspecten van Alprazolam
Alprazolam is een benzodiazepine en wordt vaak voorgeschreven bij angststoornissen en paniekstoornissen. De farmacologische en farmacodynamische aspecten zijn relevant:
Veelvoorkomende Bijwerkingen (> 10%):
- Depressie
- Prikkelbaarheid
- Sedatie, slaperigheid, vermoeidheid
- Ataxie (coördinatiestoornis)
- Geheugenstoornis
- Onduidelijke spraak (dysartrie)
- Duizeligheid
- Hoofdpijn
- Droge mond
- Obstipatie
Vaak Voorkomende Bijwerkingen (1-10%):
- Bovensteluchtweginfectie
- Afgenomen of toegenomen eetlust
- Verwardheid, angst, hyperventilatie, slapeloosheid, nervositeit, desoriëntatie, derealisatie
- Paresthesie (tintelingen), dyskinesie (onwillekeurige bewegingen), evenwichtsstoornis, coördinatiestoornis, aandachtsstoornis, hypersomnie (overmatige slaperigheid), lethargie (traagheid), tremor (beven)
- Wazig zien
- Tinnitus (oorsuizen)
- Palpitaties (hartkloppingen)
- Opvliegers
- Verstopte neus
- Toegenomen speekselvloed
- Misselijkheid, braken, diarree, abdominale klachten
- Dermatitis (huidaandoening), hyperhidrose (overmatig zweten), jeuk
- Spiertrekkingen, spierspasmen, spierpijn, gewrichtspijn, rugpijn
- Gewichtsverandering
- Oedeem (zwelling), asthenie (zwakte), pijn op de borst
- Seksuele disfunctie
Soms Voorkomende Bijwerkingen (0,1-1%):
- Meer kans op blauwe plekken
- Nachtmerries, spraakzaamheid, impulsiviteit, woede, agressie, vijandigheid, agitatie, stimulatie, hallucinaties, euforie, (hypo)manie, psychomotorische retardatie (vertraagde motoriek), bradyfrenie (vertraagd denken), anhedonie (niet kunnen genieten), anorgasmie (geen orgasme kunnen krijgen), affectieve stoornis, paniekstoornis
- Anterograde amnesie (geheugenverlies voor nieuwe gebeurtenissen), dystonie (spierspanning), spierzwakte, onhandigheid, stupor (verlaagd bewustzijn), (partiële) insulten (epileptische aanvallen), smaakstoornis
- Spierstijfheid, spierzwakte, pijn in extremiteiten
- Dorst
- Urine-incontinentie, enuresis (bedplassen), pollakisurie (vaak plassen)
- Menstruatiestoornis
- Ejaculatiestoornis, erectiestoornis
- Abnormaal gevoel, verstoorde gang, dronken gevoel, valneiging, ontspannen gevoel, kater, griepachtige symptomen, slaaptraagheid
- Lichamelijke en psychische afhankelijkheid, misbruik (met risico op overdosis), abstinentiesyndroom
- Verhoogd bilirubine
Zelden Voorkomende Bijwerkingen:
- Agranulocytose (tekort aan bepaalde witte bloedcellen)
- Cholestase (galstuwing)
- Huidaandoeningen
- Sporadische ovulatieafwijkingen, gynaecomastie (borstvorming bij mannen)
Verder Gemelde Bijwerkingen:
- Hyperprolactinemie (verhoogd prolactinegehalte)
- Acathisie (rusteloosheid), cognitieve stoornis, vasomotorische stoornis (stoornis in bloedvatregulatie), autonome aanval, dystonie, psychomotorische hyperactiviteit
- Abnormale gedachten
- Dubbelzien, visuele stoornis
- Hypotensie (lage bloeddruk), tachycardie (snelle hartslag)
- Respiratoire obstructie (ademhalingsproblemen)
- Hepatitis (leverontsteking), geelzucht, abnormale leverfunctie
- Angio-oedeem (zwelling van huid/slijmvliezen), allergische huidreacties, overgevoeligheid voor licht
- Gevoel van warmte
- Perifeer oedeem (zwelling in ledematen)
- Urineretentie (plasproblemen)
- Verhoogde intraoculaire druk (verhoogde oogdruk)
Geneesmiddel van de week - Benzodiazepines
Hulp en Informatie
Heeft u vragen over uw medicijnen? Ga dan naar uw eigen apotheek. Uw apotheker kent uw persoonlijke situatie en kan u uitgebreid helpen bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek? Dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.
tags: #alprazolam #tijdens #ivf