Aambeien na de bevalling: oorzaken, symptomen en behandelingen

Tijdens de bevalling, en met name door het persen, kunnen er aambeien ontstaan. Een aambei is een bobbeltje aan de binnenkant van de darm, vlak bij de anus. Deze kunnen jeuken, pijn doen en bloeden. Gelukkig verdwijnen ze meestal vanzelf na een paar weken.

Wat zijn aambeien?

Aambeien, ook wel hemorroïden genoemd, zijn abnormale zwellingen van bloedvaten aan de anus of in het laatste deel van de darm (het anaalkanaal). Ze ontstaan door een hoge druk in en rond de anus. Dit kan komen door hard persen tijdens de stoelgang, langdurig hoesten, zwangerschap en bevalling, of lang staan.

Aambeien kunnen aan de binnenkant van de anus zitten (inwendige aambeien) of met de ontlasting mee naar buiten komen (uitwendige aambeien). Uitwendige aambeien zijn zachte bultjes die je meestal gemakkelijk terug kunt duwen. Doordat ze buiten de anus zitten, kunnen ze sneller beschadigen en meer bloeden.

Vormen van aambeien

• Inwendige aambeien: Deze ontstaan aan de binnenkant van de endeldarm. Door hoge druk zetten de bloedvaatjes rondom de anus zich uit, wat leidt tot uitstulpingen in het darmslijmvlies.
• Uitwendige aambeien: Dit zijn inwendige aambeien die zijn uitgezakt en met de ontlasting mee naar buiten komen. Ze zijn zacht en kunnen terug naar binnen geduwd worden.
• Getromboseerde aambeien: Dit is een zeer pijnlijke vorm van uitwendige aambeien, waarbij kleine bloedstolsels ontstaan in het uitgezakte bloedvaatje. Dit resulteert in een hard bultje op de rand van de anus dat niet terug te duwen is en veel pijn kan veroorzaken, vooral tijdens de stoelgang.

Oorzaken en risicofactoren voor aambeien na de bevalling

Tijdens en na de zwangerschap is de kans op aambeien verhoogd door verschillende factoren:

Zwangerschap en bevalling

• Obstipatie: Tijdens de zwangerschap kan obstipatie optreden, waardoor de ontlasting harder en droger wordt. Dit vereist harder en langer persen, wat de bloedvaatjes rond de anus kan beschadigen.
• Groeiende baarmoeder: Het gewicht van de baarmoeder en baby tijdens de zwangerschap oefent extra druk uit op het weefsel rondom de anus, wat het risico op aambeien vergroot.
• Hormonale veranderingen: Het hormoon progesteron tijdens de zwangerschap zorgt voor slappere spierwanden van organen en bloedvaten, waardoor deze gevoeliger worden voor druk.
• Hoge druk tijdens de bevalling: Het persen tijdens de bevalling en de passage van de baby creëren hoge druk op het anale gebied. Het bloed kan hierdoor niet goed terugstromen, wat langdurige druk op de bloedvaten veroorzaakt en aambeien kan veroorzaken.

Symptomen van aambeien

Aambeien kunnen zich manifesteren met verschillende symptomen:

• Licht bloedverlies of het verlies van slijm bij de ontlasting.
• Een branderig tot zeer pijnlijk gevoel rond de anus.
• Jeuk rond de anus.
• Een voelbaar bultje of flapje bij uitwendige aambeien.
• Een drukkend gevoel bij uitwendige aambeien.
• Soms licht verlies van ontlasting op onverwachte momenten.

Niet iedereen ervaart deze klachten; soms merk je niet dat je aambeien hebt.

Wat kun je zelf doen tegen aambeien?

Het belangrijkste is om de ontlasting zacht en soepel te houden om verstopping te voorkomen. Dit kan door:

• Voldoende drinken: Drink 1,5 tot 2 liter water of thee per dag.
• Gezonde voeding: Eet vezelrijk voedsel zoals groenten, fruit, volkorenbrood, volkorenpasta, zilvervliesrijst, bonen en noten.
• Bewegen: Beweeg minimaal 30 minuten per dag. Na de kraamtijd kan het bewegen rustig worden opgebouwd, bijvoorbeeld met wandelen, fietsen of zwemmen.
• Luister naar je lichaam: Ga direct naar de wc als je aandrang voelt. Poep wordt harder als je het lang ophoudt.

Andere tips die kunnen helpen:

• Veeg af met zacht wc-papier.
• Afvegen met een nat doekje kan ook, dep de bilspleet daarna goed droog.
• Gebruik geen vochtig toiletpapier met geurstoffen (parfum) of alcohol, dit kan de huid irriteren.
• Je kunt voorzichtig proberen om de aambeien naar binnen te duwen.

Behandeling van aambeien

Vaak verdwijnen aambeien vanzelf. Als de klachten aanhouden of ernstig zijn, zijn er verschillende behandelmogelijkheden.

Medicatie

• Aambeienzalf: Bij de drogist of apotheek zijn crèmes en andere medicijnen verkrijgbaar die de pijn of jeuk kunnen verminderen. Sommige zalven bevatten lidocaïne voor verdoving, andere zink om jeuk te verminderen en de aambeien iets te laten slinken. Lees bij borstvoeding altijd goed de bijsluiter.
• Laxeermiddelen: Als zelfhulpmaatregelen onvoldoende helpen om de ontlasting zacht te maken, kan de huisarts medicijnen voorschrijven die de poep zachter maken, zoals lactulose of macrogol. Gebruik laxeermiddelen nooit zonder doktersadvies.

Chirurgische behandelingen

Wanneer conservatieve behandelingen niet voldoende effect hebben, kunnen chirurgische ingrepen overwogen worden:

Rubberbandligatie

Bij deze ingreep wordt een elastiekje om de aambei geplaatst, waardoor deze na ongeveer zeven tot tien dagen afsterft en verschrompelt. Soms moet de procedure herhaald worden. Deze behandeling vereist geen verdoving.

Scleroseren

Uitwendige aambeien kunnen behandeld worden door ze in te spuiten met een irriterende stof, waardoor ze verschrompelen en verdwijnen.

Andere chirurgische ingrepen

Afhankelijk van de ernst en omvang van de aambeien, kan de chirurg kiezen voor verschillende operatietechnieken:

• Laserhemorrhoidopexie: Met een laserfiber worden de aambeien aangeprikt en van binnenuit dichtgeschroeid. Dit zorgt voor littekenvorming, waardoor het slijmvlies weer vastgroeit aan het anaalkanaal.
• Longo- of PPH-procedure: Hierbij wordt een deel van het slijmvlies boven het anaalkanaal weggenomen, waardoor de aambeien op hun plaats worden gehangen en de toevoerende bloedvaatjes worden onderbonden.
• Milligan en Morgan hemorrhoidectomie: Dit is een radicale verwijdering van zowel inwendige als uitwendige aambeien, waarbij huid- en slijmvliesbruggetjes worden behouden om vernauwing van de anus te voorkomen. Deze techniek wordt als de meest permanente oplossing beschouwd.

Hoelang duren aambeien?

Aambeien na de bevalling verdwijnen doorgaans vanzelf binnen enkele weken. Blijven de klachten aanhouden, dan is het raadzaam om contact op te nemen met de huisarts om de behandelmogelijkheden te bespreken.

tags: #aambeien #operatie #na #bevalling