Het organiseren van kraamzorg vereist een zorgvuldige planning, waarbij rekening gehouden moet worden met diverse factoren. Een webinar over de cao en wetgeving in de kraamzorg belichtte belangrijke onderwerpen voor kraamzorgplanners, zoals werktijden, wachtdiensten, verlof en nachtdiensten. De maximale arbeidsduur in de kraamzorg bedraagt 36 uur per week, met een maximum van 8 uur per dienst.
Kenmerkend voor de kraamzorg is de inherente onvoorspelbaarheid. Incidenteel is het daarom toegestaan om uitzonderingen te maken op de geldende regels, waaronder op de maximale uren per dienst. Bij het vaststellen van werktijden dient een planner zich te houden aan de minimale rusttijden. Elke kraamverzorgende heeft recht op een onafgebroken rusttijd van minimaal 36 uur in elke aaneengesloten periode van 7 dagen, of minimaal 60 uur in elke aaneengesloten periode van 9 dagen.
Sinds 1 januari 2019 is het verplicht om jaarlijks met kraamverzorgenden van 57 jaar en ouder te overleggen over het werken in de avond- en nachtdiensten en de frequentie daarvan. Een kraamverzorgende is jaarlijks minimaal 22 weekenden vrij. Het is mogelijk om verzoeken in te dienen voor minder vrije weekenden, maar dit aantal mag nooit lager zijn dan 17 per jaar.
Werkgevers kunnen kraamverzorgenden aanwijzen voor wachtdiensten. Het accepteren van deze diensten leidt altijd tot een vergoeding. Kraamverzorgenden zijn verplicht om aan de oproep van een kraamzorgorganisatie te voldoen, wat inhoudt dat zij bijvoorbeeld naar een bevalling moeten gaan wanneer zij worden opgeroepen.
Vakantierechten en verlof
Een kraamverzorgende met een contract van 36 uur per week heeft recht op 144 wettelijke en 80 bovenwettelijke doorbetaalde vakantie-uren. Daarnaast kan de werkgever ervoor kiezen om nog eens 35 extra bovenwettelijke vakantie-uren toe te kennen.
Sinds 1 januari 2019 verjaren wettelijke vakantie-uren 6 maanden na het einde van het kalenderjaar waarin deze zijn opgebouwd. Als een kraamverzorgende op een ingeroosterde werkdag wil vrij zijn die samenvalt met een feestdag, dient zij vakantie-uren op te nemen. Indien de kraamverzorgende op vaste dagen werkt en zo'n dag samenvalt met een feestdag, bestaat de mogelijkheid om op een andere dag te werken. In dat geval hoeven er geen vakantie-uren te worden opgenomen voor de betreffende feestdag.
Belangrijk om te weten is dat wanneer een kraamverzorgende na de 16e dag van de maand in dienst treedt, de gehele maand meetelt voor de opbouw van vakantie-uren. Vakantie-uren zijn niet alleen bedoeld voor reguliere vakantie, maar ook voor verlof wegens bijzondere persoonlijke omstandigheden en wettelijke verplichtingen.
Hoewel het de voorkeur heeft om bezoeken aan een arts of specialist buiten werktijd te plannen, hoeft een kraamverzorgende geen vakantie-uren op te nemen voor een bezoek aan een (tand)arts of specialist tijdens werktijd, met name in geval van spoed. Evenmin hoeven vakantie-uren te worden opgenomen voor het regelen van zorg voor een ziek gezinslid. Hiervoor geldt een maximum van 24 uur verlof per kalenderjaar met behoud van salaris, ongeacht de arbeidsduur.
Wat is kraamzorg en wie komt ervoor in aanmerking?
Kraamzorg omvat een breed scala aan diensten voor gezinszorg, verleend in de periode van een maand vóór de vermoedelijke bevallingsdatum tot drie maanden na de bevalling. Kraamverzorgenden bieden specifieke zorg en ondersteuning aan de moeder, het kind en het gezin. Naast huishoudelijke taken omvat dit hulp bij de verzorging van de baby, ondersteuning bij borstvoeding, begeleiding bij spel en huiswerk van andere kinderen, en opvoedingsondersteuning.
Iedereen met een zorg- en ondersteuningsvraag kan een beroep doen op kraamzorg. Gezinnen kunnen gebruikmaken van het kraamzorgaanbod van diensten voor gezinszorg in de periode van een maand voor tot drie maanden na de bevalling.
Aanmelden en kosten van kraamzorg
Om kraamzorg te ontvangen, dient u contact op te nemen met een of meerdere diensten voor gezinszorg naar keuze. Een overzicht van erkende diensten is beschikbaar. De prijs per uur kraamzorg is gelijk aan die van gezinszorg, waarbij diensten dezelfde berekeningswijze en schalen hanteren. Kleine prijsverschillen kunnen ontstaan door facultatieve toeslagen of afwijkende bijdragen, wat binnen het vastgelegde regelgevend kader is toegestaan. De prijs wordt altijd duidelijk gecommuniceerd bij de start van de zorg.
In Nederland maakt ongeveer 95% van de kraamgezinnen gebruik van kraamzorg, voornamelijk gedekt door de basisverzekering. Het aantal uren kraamzorg dat wordt vergoed, kan variëren per kraamvrouw en wordt vastgesteld volgens het Landelijk Indicatieprotocol Kraamzorg. Het minimumpakket kraamzorg, dat zorg omvat voor de eerste 8 dagen na de geboorte, wordt in elke situatie geleverd. Het pakket 'Kraamzorg op maat' kent twee situaties: meer of minder uren kraamzorg dan gebruikelijk. Minder uren kunnen van toepassing zijn bij bijvoorbeeld ziekenhuisopname van moeder of kind.
Kraamzorg is zorg tijdens en na de bevalling, gericht op moeder en kind. Zwangere vrouwen hebben recht op kraamzorg, waarvoor doorgaans een eigen bijdrage geldt. De Zorgverzekeringswet (Zvw) regelt welke zorg verzekerd is.
De bevalling en kraamzorg
Tijdens de bevalling ondersteunt de kraamverzorgende de verloskundige, een taak die bekend staat als partusassistentie. Na de bevalling biedt zij zorg en ondersteuning aan moeder en baby, inclusief controles van de gezondheid en begeleiding. Bij een partner of ouder kind wordt ook hen ondersteuning geboden tijdens de bevalling.
Aanmelden voor kraamzorg kan bij diverse organisaties, vaak al vanaf de twaalfde zwangerschapsweek. De keuze van de organisatie kan invloed hebben op de vergoeding, afhankelijk van contracten met de zorgverzekeraar.
Ongeveer twee maanden voor de bevalling vindt een intakegesprek plaats met de kraamverzorgende, die dan een schatting maakt van het aantal uren waar u recht op heeft.
Vergoeding en eigen bijdrage
Kraamzorg wordt vergoed vanuit het basispakket van de zorgverzekering. De leverancier en locatie van de zorg kunnen per zorgverzekeraar verschillen. Direct na de bevalling bepalen de kraamverzorgende en verloskundige het aantal uren kraamzorg, met een minimum van 24 en een maximum van 80 uur. De wet voorziet in kraamzorg voor moeder en kind tot 6 weken na de bevalling, maar in de praktijk wordt deze meestal verleend tot en met dag 8, soms tot dag 10 na de bevalling.
Voor kraamzorg thuis geldt in 2026 een eigen bijdrage van € 5,70 per uur. De eigen bijdrage kan (gedeeltelijk) worden vergoed indien u een aanvullende verzekering heeft afgesloten. Partusassistentie, de ondersteuning van de kraamverzorgende tijdens de bevalling tot 2 uur na de geboorte van de placenta, valt hier ook onder.
Voor informatie over vergoedingen in privéklinieken of zelfstandige behandelcentra is het raadplegen van de polis van de zorgverzekeraar essentieel, aangezien dit sterk afhankelijk is van de polisvoorwaarden.
Verdere informatie en regelgeving
Voor uitgebreide informatie over kraamzorg, het basispakket, zorgpolissen en de Zorgverzekeringswet (Zvw) kan men terecht bij de zorgverzekeraar of Zorginstituut Nederland. Dit overheidsorgaan bewaakt de inhoud van het basispakket en adviseert de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) over welke zorg wel of niet thuishoort in het basispakket.
De polis van de zorgverzekering specificeert de vergoedingen en voorwaarden, gebaseerd op wet- en regelgeving. Voor specifieke vragen over de eigen vergoeding is contact opnemen met de zorgverzekeraar de meest aangewezen weg.
Voorwaarden voor Arbo en veiligheid
Er zijn specifieke voorwaarden op het gebied van Arbo en veiligheid waaraan cliënten moeten voldoen, gebaseerd op wetgeving en landelijke richtlijnen. De consulente geeft advies om aan deze eisen te voldoen en legt afspraken vast in het Zorgplan en de Toevoeging op de zorgovereenkomst. Indien bij aanvang van de zorg niet aan de afspraken is voldaan, kan dit consequenties hebben voor de levering van kraamzorg. Onveilige werkomstandigheden, waaronder ongewenst gedrag, (dreiging met) geweld, dwang, gevaarlijke huisdieren of seksuele intimidatie, kunnen leiden tot het wettelijk stopzetten van de zorg.
Daarnaast zijn er praktische eisen, zoals de hoogte en plaatsing van het bed. Een bed dat niet aan de gestelde eisen voldoet (bijvoorbeeld te laag, tegen de muur of onder een schuin dak) wordt niet door de kraamverzorgende verschoond.
Mamazoekt - Over kraamzorg en kraamtijd. Wat doet een kraamverzorgende
tags: #wet #en #regelgeving #kraamzorg