Medicatie en mannelijke vruchtbaarheid: Een overzicht

Vruchtbaarheidsproblemen bij mannen hebben vaak te maken met afwijkingen in de zaadcellen. Zijn de zaadcellen van goede kwaliteit, dan moeten ze nog tot bij de eicel geraken. Obstructie van de zaadafvoerwegen kan ervoor zorgen dat er geen zaadcellen in het ejaculaat zitten.

Bij de geboorte zijn in de teelbal alleen kiemcellen aanwezig en worden er nog geen zaadcellen aangemaakt. Vanaf de puberteit beginnen deze kiemcellen te delen en ontwikkelen deze cellen tot zaadcellen.

Factoren die de mannelijke vruchtbaarheid kunnen beïnvloeden

Verschillende factoren kunnen een rol spelen bij verminderde mannelijke vruchtbaarheid. Naast medische aandoeningen en genetische factoren, kunnen ook leefstijl en omgevingsfactoren van invloed zijn.

Leefstijlfactoren

Bij mannen kan zwaar alcoholgebruik de zaadproductie erg verstoren. Overgewicht blijkt ook een effect te hebben op de vruchtbaarheid.

Er zijn geen aanwijzingen dat speciale diëten een duidelijke invloed hebben op de vruchtbaarheid.

Regelmatig cannabisgebruik kan de spermakwaliteit negatief beïnvloeden, vooral wanneer dit gecombineerd wordt met andere middelen.

Regelmatig heroïnegebruik kan leiden tot impotentie.

Het is aan te raden om alle druggebruik te stoppen van zodra jullie zwanger willen worden, omdat drugs de spermakwaliteit kunnen verminderen.

Schema van de mannelijke voortplantingsorganen en de productie van zaadcellen.

Medicatie en mannelijke vruchtbaarheid

Hoewel informatie over medicatie die vermeden moet worden tijdens de zwangerschap algemeen beschikbaar is, is de situatie anders wanneer men probeert zwanger te worden. Het is mogelijk dat alledaagse geneesmiddelen de vruchtbaarheid verminderen.

Niet-steroïdale ontstekingsremmers (NSAID's)

De meest voorkomende pijnstillers van dit type zijn ibuprofen, diclofenac en acetylsalicylzuur. Het onderzoek naar de effecten van deze geneesmiddelen op de vruchtbaarheid is tegenstrijdig. Over het algemeen zijn artsen het erover eens dat het innemen van deze geneesmiddelen in kleine hoeveelheden waarschijnlijk geen invloed heeft op de vruchtbaarheid. Bij vrouwen is aangetoond dat een hoge dosis NSAID's de ovulatie kan beïnvloeden, maar dit geldt niet direct voor mannen.

Opioïden

Opioïden, zoals codeïne, tramadol en oxycodon, zijn verdovende pijnstillers. Het gebruik van deze geneesmiddelen tijdens de zwangerschap kan gevaarlijk zijn voor de foetus. Wil je zwanger worden? Besef dan dat opioïden zeer verslavend zijn en dat het tijd kan kosten om er volledig mee te stoppen. Geef jezelf na het stoppen de tijd om te herstellen.

Antidepressiva

Ongeveer 16,5% van alle vrouwen wereldwijd gebruikt antidepressiva. Hoewel depressie een normale aandoening is, is het belangrijk de mogelijke gevolgen van antidepressiva op de vruchtbaarheid te overwegen. Er zijn onderzoeken die suggereren dat vrouwen die antidepressiva gebruiken minder kans hebben om op natuurlijke wijze zwanger te worden, maar dit is geen sluitend onderzoek. Alle antidepressiva blijken effect te hebben op de seksuele functie, zowel bij mannen als vrouwen, wat kan gaan van een verminderd libido tot erectiestoornissen. De dosering en het type antidepressivum kunnen de ernst van de symptomen beïnvloeden. Hoewel veel artsen aanraden om te stoppen met antidepressiva als je zwanger wilt worden, is de beslissing complex, omdat een onbehandelde depressie ook gevolgen heeft.

Antibiotica

Uit studies bleek dat antibiotica geen negatieve invloed hebben op de eisprong of menstruatie. Hoewel de effecten lijken te verbeteren als de medicatie gestopt wordt, is het niet altijd mogelijk om te stoppen met het gebruik van antibiotica, vooral als de partner een infectie heeft.

Medicatie voor astma

Astma treft wereldwijd 5 tot 10% van de vrouwen. Veel vrouwen met astma raken net zo snel zwanger als vrouwen zonder astma. Tot nu toe weet men niet precies wat de oorzaak kan zijn van vruchtbaarheidsproblemen bij astmatische vrouwen. Gebruik je bèta-mimetica om je astma te behandelen? Deze kunnen mogelijk een rol spelen, maar hier is meer onderzoek naar nodig.

Immunosuppressiva

Deze geneesmiddelen worden gebruikt om auto-immuunziekten zoals lupus, psoriasis, de ziekte van Crohn of multiple sclerosis te behandelen. Jammer genoeg is er te weinig onderzoek om definitieve resultaten van immunosuppressiva op de vruchtbaarheid te kennen. Vrouwen die deze geneesmiddelen gebruiken en zwanger willen worden, moeten de dosering indien mogelijk aanpassen.

Medicatie voor epilepsie

Er bestaat geen twijfel over dat er een verband is tussen epilepsie en vruchtbaarheidsproblemen bij zowel mannen als vrouwen. Vrouwen die drie of meerdere geneesmiddelen gebruikten om hun epilepsie te behandelen, hadden meer kans op vruchtbaarheidsproblemen dan vrouwen die deze medicatie niet gebruikten. De precieze oorzaak is onbekend, maar het is een feit dat ze vaker moeilijkheden ondervinden om zwanger te worden.

COVID-19-vaccins

Volgens de CDC (Centers for Disease Control and Prevention) is er geen bewijs dat het COVID-vaccin een negatief effect heeft op vrouwen die zwanger willen worden. Sta je op het punt naar het buitenland te trekken en heb je bepaalde vaccinaties nodig? Overleg dan met je arts of je al dan niet beter even wacht om zwanger te worden.

Chemische stoffen in schoonheidsproducten

Ingrediënten zoals parabenen, triclosan en ftalaten die in schoonheidsproducten zitten, worden in verband gebracht met vruchtbaarheidsproblemen. Het wordt aangeraden deze te vermijden.

Specifieke medicijnen die de kwaliteit van het sperma kunnen beïnvloeden

De kennis over het effect van medicatie bij de man is beperkt. Sommige geneesmiddelen hebben invloed op de spermatogenese, maar tot nu toe zijn er geen aanwijzingen dat blootstelling aan medicatie aangeboren afwijkingen geeft bij de foetus. Volgende geneesmiddelen kunnen de kwaliteit van het sperma beïnvloeden:

  • ACE-remmers
  • Tricyclische antidepressiva
  • Anti-epileptica (carbamazepine, oxcarbazepine, valproïnezuur)
  • Calciumantagonisten
  • Spironolacton
  • Hormonale preparaten (androgenen, waaronder anabole steroïden, antiandrogenen, progestagenen en oestrogenen)
  • Sulfalazine (hierbij kan sulfasalazine eventueel vervangen worden door mesalazine)

Medicatie voor auto-immuunziekten

Bij gebruik van disease-modifying antirheumatic drugs (DMARD's) zoals methotrexaat of leflunomide door man of vrouw wordt conceptie afgeraden. Beiden zijn extreem teratogeen en dienen preconceptioneel gestopt te worden. Bij methotrexaat is doeltreffende anticonceptie aanbevolen gedurende de volledige duur van de behandeling alsook de maanden na stoppen van de behandeling (tot 3 maanden voor mannen, tot minstens één ovulatoire cyclus voor vrouwen). Bij leflunomide is doeltreffende anticonceptie vereist gedurende de volledige duur van de behandeling en tot 2 jaar na stoppen ervan.

Chemotherapie en radiotherapie

Na chemotherapie of genitale radiotherapie treedt vaak een onherstelbare azoöspermie op.

Veroval zelftest Mannelijke Vruchtbaarheid

Diagnose en behandeling van vruchtbaarheidsproblemen

De vruchtbaarheid van een man is afhankelijk van het aantal en de kwaliteit van de zaadcellen. Bij ongeveer dertig procent van de paren bij wie een zwangerschap uitblijft, ligt de oorzaak bij het niet beschikbaar zijn van zaad van afdoende kwaliteit. De zaadkwaliteit is afhankelijk van het aantal zaadcellen, de beweeglijkheid en de vorm van de zaadcellen.

Onderzoek van de zaadkwaliteit

Wanneer u voor het eerst op de polikliniek komt, wordt meestal als eerste een zaadonderzoek uitgevoerd. Hierbij wordt gekeken naar het aantal zaadcellen, de beweeglijkheid en of de zaadcellen een normale vorm hebben.

Vragen over de gezondheid

Tijdens een polikliniekbezoek aan de gynaecoloog of fertiliteitsarts kunnen vragen gesteld worden over uw algemene gezondheid, uw vruchtbaarheidsprobleem en uw eventuele medische voorgeschiedenis.

Behandelingsmogelijkheden

Als na het onderzoek duidelijk is wat het probleem is, wordt samen met u gekeken naar de behandelmogelijkheden. Er zijn verschillende behandelingen mogelijk:

  • Medicamenteuze behandelingen
  • Operatieve behandelingen
  • Percutane Epididymale Sperma Aspiratie (PESA)
  • Testiculaire Sperma Extractie (TESE)
  • Intra Uterine Inseminatie (IUI)
  • IntraCytoplasmatische Sperma Injectie (ICSI)
  • Kunstmatige Inseminatie met Donorzaad (KID)
  • Preimplantatie Genetisch Test (PGT)

Begeleiding

Als zwanger worden moeilijk gaat of niet lukt, kan dat veel emoties veroorzaken. U kunt hierover praten met het behandelteam of doorverwezen worden naar een maatschappelijk werker. Contact zoeken met lotgenoten kan ook helpen.

tags: #welke #medicatie #zorgt #voor #verminderde #vruchtbaarheid