Tijdens de zwangerschap en de kraamperiode is de verloskundige uw eerste aanspreekpunt voor vragen en zorgen over de gezondheid van u en uw baby. In specifieke situaties is het cruciaal om direct contact op te nemen. Bovendien ontvangt u van uw verloskundige duidelijke instructies over wanneer u moet bellen tijdens de bevalling. Dit overzicht helpt u te bepalen wanneer u de verloskundige dient te contacteren.
Wanneer de verloskundige bellen tijdens de zwangerschap?
Gedurende de zwangerschap heeft u regelmatig contact met uw verloskundige tijdens controles. Ook tussentijds staat zij voor u klaar om zaken te bespreken. U kunt uw verloskundige bellen voor:
- Vragen over uw zwangerschap.
- Lichamelijke en mentale klachten.
- Het verzetten van afspraken en andere administratieve zaken (vaak via de praktijkassistent).
Bij twijfel of ongerustheid kunt u altijd bellen om uw situatie te bespreken.
Belangrijke complicaties tijdens de zwangerschap
In spoedsituaties, waarbij snelle medische hulp noodzakelijk is, dient u onmiddellijk uw verloskundige te bellen. Dit geldt in de volgende gevallen:
Direct bellen bij spoedsituaties:
- Helderrood bloedverlies uit de vagina.
- Tekenen van beginnende bevalling vóór 37 weken zwangerschap. Dit omvat regelmatige weeën, gebroken vliezen of vochtverlies (vruchtwater) uit de vagina. Bel ook bij erger wordende buikkrampen die niet overgaan met rust, warmte of paracetamol.
- Gebroken vliezen terwijl het hoofdje van de baby nog niet is ingedaald. Uw verloskundige zal u hierover instructies geven tijdens de bespreking van de bevalling.
- Minder of geen beweging van de baby voelen dan normaal.
- Symptomen van zwangerschapsvergiftiging: aanhoudende hoofdpijn, sterretjes zien, misselijkheid, veel vocht in uw gezicht, handen en benen, een bandgevoel onder de ribben of pijn links onder de ribben.
- Als u bent flauwgevallen of u zich ernstig onwel voelt.
Bij twijfel, of het nu spoed is of niet, bel altijd uw verloskundige. Zij zijn 24 uur per dag, zeven dagen per week bereikbaar.
Wanneer de verloskundige bellen als de bevalling begint?
Tussen de 30 en 36 weken zwangerschap bespreekt uw verloskundige de belinstructies voor de bevalling met u. U krijgt uitleg over het verloop van de bevalling, hoe deze begint en de signalen waarop u kunt letten.
Algemene belinstructies voor de bevalling:
- Regelmatige weeën die krachtiger worden en niet afnemen na een warme douche, rust of paracetamol.
- Gebroken vliezen: Noteer het tijdstip en let op de kleur van het vruchtwater. Helder vruchtwater is normaal. Geel, groen of bruin vruchtwater kan duiden op meconium (poep in het vruchtwater), in welk geval u direct uw verloskundige moet bellen.
- Helderrood bloedverlies, vergelijkbaar met een menstruatie, of bloed met stolsels. Lichtroze of bruin slijmverlies tijdens de ontsluiting is normaal en vereist geen belletje.
Let op: Dit zijn algemene belinstructies. Er kunnen specifieke instructies gelden voor uw regio of persoonlijke medische situatie, welke uw verloskundige met u zal bespreken.
2. Wanneer begint de bevalling? – When does labour start?
Wanneer de verloskundige bellen bij weeën tijdens een thuisbevalling?
De instructies voor het bellen van de verloskundige bij weeën verschillen afhankelijk van of het uw eerste bevalling is of een volgende.
Bij weeën tijdens uw eerste bevalling:
Bij een eerste kindje duurt de bevalling gemiddeld 12 uur. De weeën moeten goed op gang komen om ontsluiting te veroorzaken. De baarmoedermond is in het begin nog stug en naar achteren gericht, en moet eerst centraal komen te liggen, week worden en verstrijken voordat de ontsluiting begint.
Dit proces kan uren duren, waarbij de weeën onregelmatig kunnen zijn, nog niet erg pijnlijk, en soms zelfs afzwakken. In deze fase hoeft u nog niet te bellen.
Wanneer de weeën regelmatiger worden, is het aan te raden deze te timen. Bel uw verloskundige als de weeën gedurende een uur om de 3 minuten komen en ongeveer 60 seconden duren. Als u eerder hevige pijn ervaart, of als u twijfelt of gespannen bent, kunt u altijd eerder bellen voor overleg en advies. De verloskundige geeft de voorkeur aan te vroeg bellen dan te laat.
Bij weeën tijdens een volgende bevalling:
Bij een tweede of volgende bevalling belt u eerder: als u een uur lang regelmatige weeën heeft om de vijf minuten. Als het voor uw gevoel snel gaat, bel dan eerder. Een volgende bevalling verloopt vaak aanzienlijk sneller dan de eerste.
Wanneer de verloskundige bellen bij gebroken vliezen?
De belinstructies bij gebroken vliezen zijn anders:
Vliezen breken overdag:
Als uw vliezen overdag breken, bel dan onmiddellijk uw verloskundige. Let op de kleur van het vruchtwater. Probeer, indien mogelijk, wat vruchtwater op te vangen voor beoordeling. Helder vruchtwater, eventueel met roze tinten (door lichte bloedverlies) of witte vlokjes (huidsmeer), is normaal. Is het vruchtwater groen of bruin, dan heeft uw kindje in het vruchtwater gepoept. Dit is een medische indicatie en vereist een bevalling in het ziekenhuis.
Vliezen breken ’s nachts:
Breken uw vliezen ’s nachts, is het vruchtwater helder en zijn de weeën nog niet op gang of onregelmatig? Dan kunt u wachten tot de volgende ochtend om de verloskundige te bellen.
Groen of bruin vruchtwater, of bloedverlies:
Bij groen of bruin vruchtwater, rood vruchtwater of fors bloedverlies (vergelijkbaar met een menstruatie), dient u onmiddellijk de verloskundige te bellen, ook ’s nachts.
Niet ingedaald hoofdje:
Als het hoofdje van uw baby nog niet is ingedaald, zoals vermeld tijdens de laatste controle, moet u direct gaan liggen en uw verloskundige bellen zodra uw vliezen breken. Dit voorkomt dat de navelstreng uitzakt en bekneld raakt.
Wanneer de verloskundige bellen bij complicaties?
Uiteraard dient u ook de verloskundige te bellen bij medische problemen of complicaties:
- Minder of geen leven voelen: Vanaf 27 weken zwangerschap dient u uw baby dagelijks te voelen bewegen. Als u minder beweging merkt, neem dan een rustmoment. Als u ook in rust en na aanmoediging geen of significant minder activiteit voelt, bel dan de verloskundige.
- Vochtverlies: Vanaf 37 weken zwangerschap kan vochtverlies duiden op gebroken vliezen. Dit kan een golf zijn of druppelsgewijs. Bij twijfel of het vruchtwater is of slechts afscheiding, bel uw verloskundige.
- Bloedverlies: Bij helderrood bloedverlies of bloedverlies zoals bij een menstruatie, direct bellen.
- (Hoge) koorts: Boven de 38 °C.
- Het plotseling verschijnen van verontrustende symptomen.
Toelichting op complicaties:
Minder of geen leven voelen:
Hoewel u uw baby soms minder merkt als u druk bent, is het belangrijk om alert te zijn. Vaak is de baby actiever tijdens rustmomenten. Bij twijfel, neem een rustmoment. Als u ook dan geen of minder activiteit voelt dan normaal, bel de verloskundige. Zij luistert naar het hartje, voelt aan uw buik en indien nodig wordt een controle in het ziekenhuis uitgevoerd met een CTG-apparaat om de hartslag en bewegingen te registreren.
Vochtverlies:
Vanaf 37 weken zwangerschap kan vochtverlies wijzen op gebroken vliezen. Dit kan variëren van een golf tot druppelsgewijs verlies. Bij twijfel of het om vruchtwater gaat, is het verstandig de verloskundige te bellen.
Thuisbevallen: voorwaarden en voorbereiding
Een thuisbevalling is mogelijk bij een normale zwangerschap, een goed groeiende baby en gezonde ouders. De begeleiding gebeurt door een verloskundige.
Voorwaarden voor thuisbevalling:
Vanaf 37 weken zwangerschap mag u thuis bevallen, mits het ziekenhuis binnen een half uur bereikbaar is. Voor 37 weken zwangerschap vindt de bevalling onder leiding van een gynaecoloog in het ziekenhuis plaats. Bij 41 of 42 weken zwangerschap komt u doorgaans onder controle van de gynaecoloog of wordt u ingeleid. De verloskundige houdt u tot die tijd nauwlettend in de gaten.
Nederland kent een uniek systeem voor veilige thuisbevallingen. Voor een thuisbevalling moet uw kraamkamer aan bepaalde voorwaarden voldoen:
- Snelle toegang tot het ziekenhuis: niet meer dan twee trappen of een zeer steile trap af, bij voorkeur op de begane grond. Bij slechte toegankelijkheid kan een geboortecentrum een alternatief zijn.
- Geen waterbed: regel een extra (eenpersoons)bed, eventueel te huur via een thuiszorgorganisatie.
- Bed op klossen: verkrijgbaar via de thuiszorgorganisatie, voor een werkhoogte van minimaal 80 cm.
- Baarkruk: spreek af met de verloskundige of u hier gebruik van wilt maken.
Voordelen thuisbevalling:
Veel vrouwen voelen zich veilig in hun vertrouwde omgeving en kunnen zelf bepalen hoe en waar ze bevallen. Na de geboorte kunt u in rust kennismaken met uw baby.
Voorbereiding thuisbevalling:
Voor een thuisbevalling heeft u nodig:
- Warmwaterkruiken.
- Eerste setje babykleertjes en een luiertje.
- Schone hydrofielen in verschillende maten.
- Kraampakket.
- T-shirt of nachthemd dat open kan.
- Twee emmers met vuilniszak en een ondersteek bij het kraambed.
- Bed opgemaakt met wegwerplakens.
- Handdoeken, schoon beddengoed en extra kussens.
- Opgeladen camera met voldoende geheugen.
- Aangename temperatuur in de kamer en gesloten ramen.
- Voldoende licht.
- Goede vindbaarheid van het huis en werkende deurbel.
- Een vluchtkoffer voor het geval u toch naar het ziekenhuis moet.
- Oppas voor oudere kinderen.
Wanneer de verloskundige bellen in de kraamperiode?
De eerste tien dagen na de bevalling is de verloskundige uw aanspreekpunt voor vragen over de gezondheid van uw baby. Daarna nemen de huisarts en het consultatiebureau deze zorg over. Voor uw eigen gezondheid kunt u tot zes weken na de bevalling contact opnemen met de verloskundige.
Bellen voor uzelf:
Neem contact op met uw verloskundige bij:
- Niet kunnen plassen zes uur na de bevalling of klachten tijdens het plassen.
- Overmatig bloedverlies waarbij het maandverband binnen een uur volledig verzadigd is.
- Twee of meer vuistgrote bloedstolsels uit de vagina.
- Koorts boven de 38 °C.
- Rode, warme, pijnlijke plekken op de benen (mogelijk door een bloedprop).
- Rode, warme plekken op de borst, zonder verbetering en met verhoging of koorts (mogelijk borstontsteking).
Bellen over uw baby:
Bel altijd uw verloskundige bij de volgende signalen bij uw baby, of bij twijfel:
- Temperatuur onder 36.5 °C en boven 37.5 °C.
- Verandering van de huidskleur (bleek, blauw, geel).
- Blauwe lippen of tong.
- Sufheid, niet wakker willen worden voor voeding.
- Moeite met ademen (snelle ademhaling, ademstops, kreunend geluid, intrekken van huid tussen de ribben, neusvleugelen).
Wat doet de verloskundige als u belt?
Bij een telefoontje zal de verloskundige eerst vragen stellen om uw situatie in te schatten. Vervolgens beoordeelt zij of een controle of thuisbezoek nodig is. Tijdens de zwangerschap en kraamperiode kan dit geruststelling, controle of een doorverwijzing zijn. Tijdens de bevalling beoordeelt zij uw fase van ontsluiting en bespreekt ze het verdere verloop.