Neusademhaling bij pasgeborenen: belang en oorzaken

Pasgeboren baby's hebben een sterke voorkeur voor ademhaling via de neus. Dit is essentieel voor hun welzijn, aangezien de neus fungeert als een natuurlijk filter dat de ingeademde lucht reinigt en bevochtigt. Bovendien bevordert neusademhaling een correcte slikbeweging, wat belangrijk is voor de groei van het gebit, de kaak en het gehemelte. Een vernauwde of verstopte neus kan bij pasgeborenen echter leiden tot aanzienlijke ademhalings- en voedingsproblemen.

De Fysiologie van Ademhaling bij Pasgeborenen

De luchtwegen van pasgeborenen zijn erg klein en nog volop in ontwikkeling. Zelfs een kleine hoeveelheid slijm kan hierdoor al leiden tot een hoorbaar zorgwekkende ademhaling. Een belangrijke factor die bijdraagt aan ademhalingsproblemen is de aangeboren voorkeur van pasgeborenen om door hun neus te ademen. De diameter van de nasale luchtweg is minimaal, waardoor zwelling van het neusslijmvlies of anatomische variaties snel kunnen resulteren in een substantiële obstructie.

Tijdens de zwangerschap produceren de longen van een foetus vocht. Normaal gesproken wordt dit longvocht bij de geboorte uit de longen geperst en vervangen door lucht, wat het kindje in staat stelt om zelfstandig te ademen. Dit proces vindt doorgaans plaats tijdens de doorgang door het geboortekanaal. Als het longvocht niet of onvoldoende wordt verwijderd, bijvoorbeeld bij een snelle bevalling of een keizersnede, kan dit ademhalingsproblemen veroorzaken.

'Natten Longen' (Wet Lung) bij Pasgeborenen

De term 'natte longen' (wet lung) verwijst naar een ademhalingsprobleem dat voornamelijk bij voldragen baby's voorkomt, maar ook bij premature baby's kan optreden. Dit ontstaat wanneer het longvocht na de geboorte niet volledig wordt uitgedreven, waardoor de baby moeite krijgt met ademen. Gelukkig verdwijnen de symptomen van 'natte longen' meestal spontaan binnen enkele uren tot maximaal twee dagen.

Oorzaken van Neusobstructie bij Pasgeborenen

Er zijn diverse redenen waarom een baby een verstopte neus kan hebben:

• Droge lucht: Vooral in de wintermaanden kan droge lucht binnenshuis de gevoelige luchtwegen van een baby irriteren.
• Spugen: Frequent spugen kan kleine hoeveelheden melk of voeding achterlaten in de neus of keel, wat irritatie en een verstopte neus kan veroorzaken.
• Verkoudheid en irritaties: Milde verkoudheden of blootstelling aan irriterende stoffen zoals rook, parfum of stof kunnen leiden tot kortdurende verstopping.
• Slijmvorming: Baby's kunnen geen neus snuiten, waardoor zelfs kleine hoeveelheden slijm zich kunnen ophopen en de ademhaling moeilijker maken.
• Rhinitis neonatorum: Dit is de meest voorkomende oorzaak van neusobstructie bij pasgeborenen.
• Atresie van de choanae: Dit is een zeldzamere, maar potentieel ernstige aandoening waarbij de neusdoorgang naar de keel (choanae) vernauwd of afgesloten is.

Symptomen en Wanneer Medische Hulp Inschakelen

Wanneer uw baby verstopt is, kan hij snuiven, snifelen of een ratelend geluid maken tijdens het ademen. Dit kan vooral merkbaar zijn tijdens het voeden of wanneer de baby ligt. Een baby kan af en toe kreunen, wat normaal is. Congestie kan optreden in de borstkas, de neus of beide. Meestal ondervindt de baby hier zelf weinig hinder van.

In de meeste gevallen is babycongestie onschuldig en verdwijnt het vanzelf. Als uw baby echter:

• Snel ademt
• Moeite heeft om adem te halen
• De neusvleugels flapperen of de huid rond de ribben naar binnen trekt tijdens het ademen
• Weigert te drinken
• Erg slaperig of prikkelbaar is
• Een hoge koorts heeft (vooral bij baby's jonger dan drie maanden)
• Een blauwachtige tint rond de lippen of nagels vertoont (dit is een spoedgeval)

...is het raadzaam om direct contact op te nemen met een zorgverlener.

Behandeling en Verzorging bij Ademhalingsproblemen

Bij ademhalingsproblemen wordt de baby nauwlettend gemonitord met een saturatiemeter om de hartslag, ademhaling en zuurstofspanning in het bloed te meten. Het is belangrijk om te voorkomen dat de baby vermoeid raakt. Indien nodig wordt de baby ondersteund bij het ademen, eerst met een zuurstofbrilletje in de neus. Als dit onvoldoende effect heeft, kan Continue Positive Airway Pressure (CPAP) worden toegepast. Hierbij wordt met behulp van een zuurstofbrilletje of kapje druk in de longen gecreëerd, waardoor de longblaasjes open blijven en vocht kan worden afgevoerd. Dit vermindert de inspanning die de baby moet leveren om te ademen.

Als de baby zelf niet kan drinken, wordt voeding toegediend via een sonde. Vóór het inbrengen van de sonde krijgt de baby sucrose, een suikeroplossing die pijn en stress vermindert en geen bijwerkingen heeft.

Het Belang van een Vrije Neus bij Baby's

Een baby van een paar maanden oud kan zijn neusje nog niet zelf snuiten. Het is daarom cruciaal om regelmatig te controleren of de neus niet verstopt is. Een verstopte neus kan ernstige complicaties veroorzaken, met name tijdens het eten en drinken. Omdat baby's niet door hun mond kunnen ademen tijdens het voeden, kan een verstopte neus leiden tot verstikkingsgevaar. Bovendien kan een chronisch verstopte neus ertoe leiden dat een baby een onjuiste ademhalingspatroon aanleert.

Methoden om de Neus van een Baby Vrij te Houden

Het is belangrijk om de neus van uw baby schoon te houden om verkoudheid en ontstekingen te voorkomen. Maak er een gewoonte van om de neus minimaal één keer per dag te controleren. Bij verstopping kunnen neusdruppels, zoals Sterimar, worden gebruikt. Breng één tot twee druppels in elk neusgat aan en verwijder overtollig vocht. Sommige neusdruppels hebben ook een ontsmettende werking. Raadpleeg uw arts of apotheker voor advies.

Als uw baby verkouden is, met niezen en een loopneus, is het raadzaam om zo snel mogelijk een arts te raadplegen, vooral als de lichaamstemperatuur hoger is dan 37°C.

Oefeningen en Adviezen bij Mondademen

Sommige kinderen, met name na een verkoudheid, kunnen gewend raken aan mondademen. Dit kan leiden tot een open mond, slappe lippen en een tong die laag in de mond ligt, wat de slikbeweging beïnvloedt. Oorzaken van mondademen kunnen zijn:

• Langdurig duim- of speenzuigen: Dit kan de tongpositie veranderen en een open mondgedrag bevorderen. Het wordt aangeraden om duim- en speenzuigen zo snel mogelijk af te leren.
• Vergrote neusamandel: Dit kan de neusademhaling belemmeren en mondademen stimuleren. Bespreek dit met een arts.

Om mondademen af te leren, kunnen verschillende oefeningen worden gedaan:

• Lippen sluiten: Oefen met het gesloten houden van de lippen, bijvoorbeeld tijdens het luisteren naar een verhaaltje of het kijken naar televisie. Bij baby's kan tijdens de slaap zachtjes de kin omhoog worden geduwd om de lippen te sluiten.
• Neus snuiten of ophalen: Zorg ervoor dat de neus open is vóór het oefenen.
• Spelletjes: Houd een rietje of ijsstokje tussen de lippen (niet tussen de tanden) en probeer dit steeds langer vol te houden. Drinken door een rietje of een wattenbolletje wegblazen met een rietje zijn ook goede oefeningen.
• Liedje neuriën: Dit stimuleert het gesloten houden van de mond.
• Stickers: Plak stickers met gesloten lippen op plekken waar het kind vaak door de mond ademt.
• Positieve bekrachtiging: Complimenteer het kind als het goed oefent.

Het is belangrijk om geduldig te zijn, aangezien het afleren van mondademen tijd en inspanning vergt.

Naar Huis en Verdere Zorg

Wanneer de baby is hersteld en zelfstandig kan drinken, mag deze mee naar huis. Bij ontslag wordt een poliklinische afspraak bij de kinderarts meegegeven. Mocht u na het lezen van deze informatie nog vragen hebben, stel deze dan gerust aan de kinderarts of kinderverpleegkundige.

tags: #waarom #neusademhaling #neonaat