Wanneer u eerder een keizersnede heeft gehad en opnieuw zwanger bent, is het essentieel om samen met uw gynaecoloog een weloverwogen keuze te maken over de wijze van bevallen. Deze beslissing betreft de keuze tussen een vaginale bevalling of een geplande keizersnede. In deze zwangerschap bespreekt u de kans op een succesvolle vaginale bevalling, de voor- en nadelen van beide opties, en uw persoonlijke ervaringen met eerdere bevallingen. Het advies van de gynaecoloog speelt hierin een cruciale rol.
Deze informatie is bedoeld om u te ondersteunen bij het gesprek met uw gynaecoloog. Het biedt inzicht in de mogelijkheid van een vaginale bevalling na een eerdere keizersnede en de procedure van een geplande keizersnede. Beide methoden zijn veilig, maar kennen specifieke kenmerken.
Vaginale Bevalling na Keizersnede (VBAC)
Een vaginale bevalling biedt de mogelijkheid om actiever betrokken te zijn bij de geboorte van uw baby. Na een vaginale bevalling bent u doorgaans sneller fit en kunt u het ziekenhuis eerder verlaten. Er is een lagere kans op ernstige complicaties zoals bloedingen of trombose. Bovendien is een vaginale bevalling gunstig voor de ademhaling van de baby, aangezien het vruchtwater tijdens de bevalling uit de longen wordt geperst.
Echter, een vaginale bevalling kan gepaard gaan met pijn van de weeën en mogelijk inscheuren, waarvoor hechting nodig kan zijn. Er is geen garantie dat een vaginale bevalling succesvol zal zijn. Door de eerdere keizersnede kan het litteken in de baarmoeder verzwakt zijn, met een kleine kans op scheuren tijdens de bevalling (uterusruptuur).
Risico's van Uterusruptuur
De kans op een uterusruptuur bedraagt ongeveer 0,8% (8 op de 1.000 vrouwen) bij een spontaan beginnende bevalling met weeën of gebroken vliezen. Bij een uterusruptuur is er een verhoogde kans op schade aan de baby door zuurstofgebrek, wat in 10% van de gevallen kan leiden tot hersenschade of overlijden van de baby. Ook voor de moeder kan een baarmoederruptuur tot schade leiden.
Een vaginale bevalling na een eerdere keizersnede dient voorspoedig te verlopen. Indien de situatie verandert, zal dit met u worden besproken. De kans op een succesvolle vaginale bevalling na een eerdere keizersnede, ook wel Trial of Labour After Cesarean (TOLAC) genoemd, ligt tussen de 60% en 86%. De kans op een geslaagde vaginale geboorte (Vaginal Birth After Cesarean, VBAC) is dus reëel.
Internationale richtlijnen adviseren vrouwen met een laag risico op complicaties de kans te geven op een vaginale bevalling. Ouders dienen volledig en evenwichtig geïnformeerd te worden over beide bevallingswijzen. Wetenschappelijke studies tonen over het algemeen geen verminderde risico's aan voor moeder en kind bij een geplande keizersnede versus een poging tot vaginale bevalling na een eerdere keizersnede. Echter, een vaginale bevalling na keizersnede brengt een licht verhoogd risico op baarmoederruptuur met zich mee, hoewel dit een zeldzame complicatie is.
De incidentie van baarmoederruptuur varieert in studies, maar wordt geschat op ongeveer 0,2% (1,5 op de 1.000) bij vrouwen met een eerdere keizersnede die een vaginale bevalling proberen. Een baarmoederruptuur kan echter ook voorkomen bij een herhaalde keizersnede of een vaginale bevalling zonder eerdere keizersnede in de voorgeschiedenis. Een vrouw met een keizersnede in het verleden heeft minder kans op complicaties tijdens een vaginale bevalling indien zij reeds een eerdere vaginale bevalling heeft gehad.
Er bestaat altijd een kans dat tijdens de arbeid toch een keizersnede noodzakelijk is. Dit wordt een ongeplande keizersnede genoemd. Het risico op complicaties is dan iets groter dan bij een geplande keizersnede.
Na een vaginale bevalling gaat het vruchtwater grotendeels uit de longen van de baby, wat belangrijk is voor de ademhaling na de geboorte. Na een keizersnede is er vaker vocht in de longen aanwezig, wat ademhalingsproblemen kan veroorzaken, vooral bij een kortere zwangerschapsduur.
Geplande Keizersnede
Een geplande keizersnede biedt meer controle over wanneer en hoe de bevalling plaatsvindt. Het herstel na een keizersnede duurt echter langer dan na een vaginale bevalling. Hoewel een keizersnede een veilige operatie is, kunnen er complicaties optreden.
Een herhaalde keizersnede kent risico's, zoals hevige bloedingen (mogelijk met noodzaak voor bloedtransfusie), infectie, een langer verblijf in het ziekenhuis, of complicaties in een volgende zwangerschap (bijvoorbeeld placenta previa - laagliggende moederkoek - of placenta accreta - de placenta groeit vast in de baarmoederwand). Deze risico's nemen toe met elke extra keizersnede.
De kans op complicaties bij de moeder hangt samen met de uiteindelijke manier van bevallen. Bij vrouwen die daadwerkelijk vaginaal bevallen, is de kans op ernstige complicaties het kleinst (2 op 1.000), gevolgd door de groep met een geplande keizersnede (8 op 1.000). Het grootste risico op complicaties heeft de groep die vaginaal begint, maar alsnog een keizersnede krijgt (38 per 1.000), hoewel dit in minder dan 5% van de gevallen een spoedkeizersnede betreft.
Statistieken en Cijfers
Volgens het Studiecentrum voor Perinatale Epidemiologie (SPE) was in Vlaanderen in 2022 het aandeel vrouwen met minstens één keizersnede in de voorgeschiedenis 21,2%. De meeste vrouwen met een of meerdere keizersneden in het verleden bevallen opnieuw met een keizersnede (71,5% in Vlaanderen in 2022). Bijna drie op de tien vrouwen die eerder een keizersnede hebben gehad, bevallen vaginaal (28,5% in Vlaanderen in 2022).
Bij vrouwen die vaginaal bevallen na eerdere keizersnede, ligt de slaagkans (VBAC) tussen de 65% en 80%. De kans op een geslaagde vaginale bevalling na een eerdere keizersnede wordt geschat op 75% (75 van de 100 vrouwen).
De totale kans op ernstige complicaties bij de moeder (uterusruptuur, baarmoederverwijdering of operatieletsel) is lager bij vrouwen die daadwerkelijk vaginaal bevallen (0,2%) dan bij vrouwen die een geplande keizersnede ondergaan (0,8%). Er is geen verschil in de kans op blijvend ernstig letsel bij de baby tussen een geplande keizersnede en een poging tot vaginale bevalling na een eerdere keizersnede.
Factoren die de Keuze Beïnvloeden
De keuze voor een bevalling na een eerdere keizersnede kan beïnvloed worden door diverse factoren. Het is aan te raden om uw lichaam voldoende tijd te geven om te herstellen na een eerdere keizersnede, idealiter 18-24 maanden tussen de keizersnede en de volgende bevalling. Dit geeft uw lichaam de tijd om te genezen en helpt u bij het verwerken van de eerdere bevallingservaring.
Bespreek uw ervaringen met uw eerdere keizersnede met uw gynaecoloog en vroedvrouw. Overweeg ook andere belangrijke factoren, zoals ervaringen in uw omgeving, die uw beslissing kunnen beïnvloeden. Neem de tijd om uw behoeften, zorgen en twijfels helder te krijgen en alle vragen te stellen.
Keuzehulp en Besluitvorming
De beroepsvereniging van gynaecologen heeft een keuzehulp ontwikkeld om paren te ondersteunen bij het maken van deze belangrijke beslissing. Deze hulp omvat stappen zoals het inventariseren van uw voorkeur, het bespreken van eerdere bevallingservaringen, het inschatten van de kans op een geslaagde vaginale bevalling, en het afwegen van de voor- en nadelen en mogelijke complicaties van beide opties.
Het kan zijn dat de keuze voor een vaginale bevalling afhangt van bepaalde voorwaarden, zoals adequate pijnstilling, een vlotte bevalling, of het vermijden van weeënstimulerende middelen. Noteer de voorwaarden die voor u van belang zijn.
De uiteindelijke keuze kan ook afhangen van latere ontwikkelingen in de zwangerschap, zoals de gewichtsschatting van de baby. Samen met uw gynaecoloog kunt u afspraken maken over de bevalling, bijvoorbeeld dat u een vaginale bevalling wilt proberen als de weeën spontaan op gang komen, maar bij uitblijven van weeën na een bepaalde termijn (bv. 41 weken) kiest voor een keizersnede.
Het is belangrijk om te weten dat u altijd op het laatste moment van gedachte kunt veranderen en de keuze kunt maken die voor u juist voelt. Zorgverleners die u ondersteunen in uw vertrouwen om vaginaal te kunnen bevallen en die met u de factoren bespreken die uw slaagkansen beïnvloeden, zijn hierbij van grote waarde.
Delivery of Child (3D Animation)
Ervaringsverhalen
Winnie: "Mijn VBAC was een hele fijne en helende ervaring. Hoewel ik mijn geplande keizersnede positief beleefd had, had ik toch nog een gevoel van falen. Ik ben blij dat ik daarna nog eens natuurlijk ben kunnen bevallen om die oerkracht te ervaren en zelf aan het roer te kunnen staan."
Gitte: Gitte onderging twee spoedkeizersneden. Voor haar derde zwangerschap was ze vastberaden een vaginale bevalling mee te maken. Na intensieve voorbereiding, het verwerken van trauma's en veel onderzoek, vond ze een gynaecoloog die openstond voor een 'trial of labour' na twee keizersneden. Haar derde bevalling verliep succesvol vaginaal. Bij haar vierde zwangerschap mocht ze opnieuw vaginaal bevallen, maar met meer beperkingen zoals continue monitoring en bedrust.
Een zelfstandige vroedvrouw vertelt: Ze werd regelmatig gecontacteerd door vrouwen met een keizersnede in het verleden die geen 'toelating' kregen van hun gynaecoloog om een vaginale bevalling te proberen. Ze begeleidde Jana, die twee keizersneden had gehad en een sterke wens had voor een vaginale bevalling. Na een second opinion en een gesprek met een open-minded gynaecoloog, werd de begeleiding hervat in een ander ziekenhuis. Jana's bevalling verliep uiteindelijk succesvol.
Anoniem: "Rond middernacht verloor ik vruchtwater en begonnen de weeën. In het ziekenhuis werden de weeën heftiger, maar er was weinig ontsluiting. Er werd gesproken over het bijstimuleren van de weeën. Plots kreeg ik persdrang, wat onverwacht was. Uiteindelijk, na 9 cm ontsluiting, werd de bevalling versneld en om 14:28 uur was mijn baby er."
Deze verhalen illustreren de persoonlijke reis en de diverse mogelijkheden bij het nemen van beslissingen rondom bevallen na een eerdere keizersnede.
tags: #vierde #kind #derde #keizersnede