Zwembadwater bevat vaak een aanzienlijke hoeveelheid chloor. In het geval van eczeem, kan zowel zoutwater als water met chloor een tintelend gevoel op de huid veroorzaken. Daarbovenop droogt zwembadwater de eczeemgevoelige huid uit, wat het ongemak verhoogt. Naar het zwembad gaan wanneer men eczeem heeft, is psychologisch vaak ingewikkeld, aangezien de plekken niet verborgen kunnen worden in zwemkleding. Andere zwemmers kunnen de plekken opmerken en kijken of denken zelfs dat eczeem besmettelijk is, wat niet het geval is.
Op het eerste gezicht lijken eczeem en het zwembad dus geen ideaal duo. Toch kan het zwembad het gevoel van de eczeem lichter maken en speelt het zelfs in uw voordeel. Het is dus perfect mogelijk om te gaan zwemmen wanneer u eczeem heeft, met uitzondering van hevige opstoten en ruwe eczeemplekken.

Zwemmersjeuk: Een Veelvoorkomende Huidreactie
Als je na een zwempartij in zoet water vol staat met fel jeukende rode vlekjes en bultjes, net alsof je mazelen hebt, dan gaat het waarschijnlijk om zwemmersjeuk. Deze aandoening wordt veroorzaakt door de larven (cercariën) van een platworm (Trichobilharzia ocelata) die voorkomt in open water. Zwemmersjeuk is niet besmettelijk, maar wel heel vervelend. Het veroorzaakt jeuk en huiduitslag.
Bij een tweede contact met de platwormpjes kan de jeuk veel heviger zijn, enige weken aanhouden en gepaard gaan met koorts en hoofdpijn. Na herhaald contact kan je daarnaast ook last krijgen van misselijkheid en braken.
Symptomen van Zwemmersjeuk
- Jeuk: Als de larven van de platworm je huid binnendringen, ontstaat binnen enkele minuten een soms hevige jeuk. De jeuk verdwijnt meestal na enkele uren.
- Huiduitslag: Meestal ontstaan kleine rode puntjes op de huid op de plekken waar de larven zijn binnengedrongen. Die rode vlekjes kunnen uitbreiden en samenvloeien tot grotere vlekken van licht gezwollen, rode huid. Na enkele dagen kunnen ook kleine, jeukende pukkeltjes en blaasjes ontstaan. De uitslag zit vooral op de onderbenen, de armen en de rug en op plaatsen waar natte zwemkleding tegen de huid aan zit. Soms is de huiduitslag na enkele weken nog zichtbaar.

Oorzaken en Risicofactoren van Zwemmersjeuk
Zwemmersjeuk wordt veroorzaakt door een platworm die als parasiet leeft op watervogels, zoals eenden. Bevruchte eitjes van de platworm kunnen in het water terechtkomen. Uit de eitjes komen babylarfjes die binnendringen in waterslakken en zich daar ontwikkelen tot wormpjes (cercariën) die door de slak weer worden uitgescheiden. Ze hechten zich dan vast aan de poten van watervogels, en de hele cyclus begint opnieuw. Maar die wormpjes kunnen ook in de huid van zwemmers binnendringen en een ontstekingsreactie veroorzaken. Gelukkig gaan ze daar vrijwel meteen dood.
Het risico op zwemmersjeuk treedt vooral op in water waar zowel eenden als slakken zitten. Meestal niet zo diep, stilstaand of langzaam stromend water. Hoge temperatuur en hoge luchtdruk verhogen het risico op zwemmersjeuk.
- Cercariën worden meestal vrijgesteld uit de slak in de ochtend. Mensen die ’s morgens gaan zwemmen, hebben dan ook meer kans om geïnfecteerd te worden.
- Ga niet zwemmen in water waar andere zwemmers al zwemmersjeuk hebben gehad.
- Wie vroeger al eens zwemmersjeuk heeft gehad, moet extra voorzichtig zijn met zwemmen in zoet water, omdat de reactie bij een nieuw contact veel heviger zal zijn.
- De kans op zwemmersjeuk is klein als je niet langer dan 10 minuten in het water blijft.
Preventie en Behandeling van Zwemmersjeuk
Spoel je goed af onder de douche en droog je ook goed af na het zwemmen in zoet natuurwater. Zwemmersjeuk gaat meestal binnen ongeveer een week vanzelf over en hoeft niet behandeld te worden, tenzij er door het krabben huidontstekingen zijn ontstaan.
Heb je al een keer zwemmersjeuk gehad? Dan kan de reactie een tot drie weken aanhouden. De jeuk verdwijnt meestal wat eerder dan de uitslag. Soms zijn er na een paar maanden hier en daar nog plekjes op je huid zichtbaar.
- Afkoeling (met een zakje ijsblokjes, een zak met diepvrieserwtjes of een coldpack) helpt tegen de jeuk.
- Ook azijn op de aangetaste huid kan de jeuk verminderen.
- Bij hevige klachten kan je huisarts antihistaminica voorschrijven: dat zijn geneesmiddelen (meestal pillen) tegen een allergie.
De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) bewaakt de waterkwaliteit van de badzones aan de kust en de zwem- en recreatievijvers. Je kunt ook altijd zelf zwemmersjeuk melden op hun website.

Huidreacties op Zeewater en Chloorwater
Op mooie dagen zoek je graag verkoeling in de zee of het zwembad. Zwemmen in zee- of chloorwater heeft naast het verkoelende effect echter ook effect op de huid. Het is afhankelijk van jouw huid in hoeverre zich irritaties op de huid kunnen voordoen door blootstelling aan zeewater.
Wanneer je bijvoorbeeld te lang of teveel in zeewater hebt gezwommen, kan dit een negatieve invloed hebben op je huidbarrière. Irritaties van de huid kunnen ontstaan en de huid kan uitdrogen na een lange duik in de zee. De huidbarrière van een normale huid herstelt zich snel na ‘beschadiging’ waardoor vaak niets merkbaar is aan de huid. Voor mensen met een gevoelige- of droge huid is dit lastiger. Bij deze mensen functioneert de huidbarrière niet goed. Hierdoor kan een beschadiging sneller irritatie veroorzaken.
Het is echter afhankelijk van de soort huidaandoening in hoeverre blootstelling aan zeewater irritaties veroorzaakt. Zeewater kan namelijk een positieve werking hebben voor mensen met een huidaandoening, zoals psoriasis. Door de concentratie van mineralen in bijvoorbeeld de dode zee, kan dit zeewater een positieve werking op deze huidaandoening hebben. Naast de dode zee kan het water uit de Blue Lagoon in IJsland eveneens een positieve werking hebben op psoriasis vanwege de hoge concentratie mineralen.
De blootstelling aan chloorwater kan ook irritaties van de huid veroorzaken of ervoor zorgen dat de huid uitdroogt. Wanneer je een huidbarrière hebt die niet goed werkt, kan chloor eerder voor een irritatie zorgen. Daarnaast is de kans op irritatie groter voor mensen die veelvuldig in een zwembad komen, zoals beroepszwemmers. Of er na blootstelling aan het zee- of chloorwater een irritatie ontstaat op jouw huid is dus afhankelijk van diverse factoren en het is verschillend per persoon.
Voorkomen van Huidirritaties
Om een reactie te voorkomen of te beperken, kun je op verschillende dingen letten:
- Mensen met een huidaandoening kunnen de huid voorafgaand aan het zwemmen insmeren met een vette crème om uitdroging tegen te gaan.
- Voor mensen met een huidaandoening is het niet goed om de huid direct na het zwemmen te wassen met een reiniger, aangezien de reiniger de huidbarrière die vaak al beschadigd is, verder kan aantasten. Hierdoor kan uitdroging van de huid optreden.
- Mocht je toch de huid willen reinigen na het zwemmen, dan is het beter om gebruik te maken van een reiniger op oliebasis. Zo wordt de huid direct gehydrateerd.

Chloorallergie versus Chloorgevoeligheid
Huiduitslag na het zwemmen kan soms duiden op chloorallergie, wat vaak verward wordt met chloorgevoeligheid. Een chloorallergie is een reactie van het immuunsysteem op blootstelling aan chloor. Hoewel echte allergieën zeldzaam zijn, kunnen veel mensen irritaties ervaren door chloor, vooral in zwembaden en drinkwater.
Symptomen van Chloorreacties
De symptomen kunnen variëren van mild tot ernstig en zijn onder meer:
- Huidirritaties: jeuk, roodheid en uitslag, vaak op plekken die in direct contact komen met chloorwater.
- Oogirritaties: roodheid, jeuk en tranende ogen.
- Luchtwegproblemen: niezen, hoesten, kortademigheid en in ernstige gevallen astma-aanvallen.
- Andere symptomen: hoofdpijn en vermoeidheid kunnen ook voorkomen.
Diagnose en Behandeling van Chloorallergie
Een arts kan een chloorallergie vaststellen aan de hand van de symptomen. Meestal volgt ook een patch-test om zeker te zijn. Eventueel wordt nog een bloedonderzoek gedaan om andere allergieën uit te sluiten.
Als het effectief een chloorallergie blijkt te zijn, kan je best zoveel mogelijk chloor vermijden. Antihistaminica of corticosteroïden kunnen de symptomen verlichten. Gebruik vochtinbrengende crèmes om irritaties te verminderen.
Preventieve Maatregelen bij Chloorgevoeligheid
Blootstelling aan chloor vermijden, is natuurlijk de beste remedie, maar er zijn ook andere preventieve maatregelen die je kunt treffen:
- Draag beschermende zwemkleding die het contact met chloorwater minimaliseert.
- Spoel je na het zwemmen goed af met schoon water.
- Gebruik vochtinbrengende crèmes om je huid te verzorgen.
Voor degenen die niet volledig kunnen vermijden om in chloorwater te zwemmen, zijn er alternatieve desinfectiemethoden die minder irriterend kunnen zijn voor de huid en luchtwegen, zoals zoutelektrolyse, ozon, of UV-licht.

Huiduitslag bij Kinderen: Verschillende Oorzaken
Een kind kan vlekjes of blaasjes op de huid hebben door diverse oorzaken:
- Een virus, bijvoorbeeld een virus waar je verkouden van wordt.
- Een kinderziekte, bijvoorbeeld waterpokken, de vijfde ziekte, de zesde ziekte of roodvonk. Kinderziektes komen ook vaak door een virus, soms door een bacterie.
- Een allergie.
- Eczeem.
Deze tekst gaat verder over kinderziektes met vlekjes.
Kenmerken van Veelvoorkomende Kinderziektes
Heeft je kind prikken tegen kinderziektes gehad? Dan krijgt je kind sommige kinderziektes niet.
- Waterpokken: Je kind wordt eerst verkouden. Het kan koorts hebben en ziek zijn. Je kind krijgt vlekjes en blaasjes op het hele lichaam, vaak ook in de mond, in het haar en rond de ogen. De vlekjes en blaasjes jeuken.
- Vijfde ziekte: Als je kind een lichte huid heeft, zie je dat het eerst rode wangen krijgt. Daarna komen vaak vlekjes op de rest van het lichaam. Soms zijn er zoveel vlekjes dat de hele huid roze-rood is. Als je kind een donkere huid heeft, zijn de rode wangen en de vlekjes minder goed te zien. Je kind kan ook koorts krijgen.
- Zesde ziekte: Je kind heeft koorts boven de 39 graden. De koorts zakt na 3 tot 5 dagen. Als je kind een lichte huid heeft: na de koorts komen kleine lichtrode vlekjes, eerst op het gezicht, borst, rug en buik. Daarna op de armen en nek. Als je kind een donkere huid heeft, zie je de vlekjes minder goed.
- Roodvonk: Je kind krijgt eerst keelpijn en koorts. Een paar dagen later kan de tong rood, dik en bobbelig worden. Op de huid komen kleine bobbeltjes, dit lijkt op kippenvel. De huid voelt als schuurpapier. De vlekjes komen eerst op de borst. Daarna op de rest van het lichaam (maar niet rond de mond).
- Hand-voet-mondziekte: Je kind krijgt vaak eerst koorts. Het kan ook misselijk zijn en overgeven, of buikpijn of keelpijn hebben. Daarna komen in de mond kleine rode vlekjes en blaasjes die makkelijk kapot gaan. Dit kan veel pijn doen. Vaak komen daarna ook plekken en blaasjes op de binnenkant van de handen en onderkant van de voeten.
- Rodehond: Het begint vaak met verkoudheid, rode ogen of dikke bulten in de nek. Je kind kan een temperatuur hebben tussen de 37 en 38 graden of koorts. Daarna komen er vlekjes, eerst in het gezicht en achter de oren. Daarna op het hele lichaam.
- Mazelen: Je kind wordt eerst verkouden, hoest en heeft rode ogen. Het krijgt ook koorts. Na 3 dagen krijgen sommige kinderen witte plekjes aan de binnenkant van de wang. Daarna komen er vlekken, eerst op het gezicht en achter de oren. Daarna op het bovenlichaam en de armen en benen. De vlekken zijn rood bij een lichte huidskleur.
Het verhaal van Ebola
Algemene Verzorging bij Ziekte en Jeuk
Veel kinderziektes zijn meestal niet gevaarlijk voor kinderen. Zorg dat je kind genoeg rust krijgt. In bed blijven hoeft niet; je kind mag ook naar buiten. Je kind mag gewoon in bad of onder de douche.
Bij Koorts
Heeft je kind koorts? Geef het dan vaker te drinken. Het is niet nodig om de koorts te behandelen met medicijnen. Voelt je kind zich erg ziek? Dan kun je wel paracetamol geven. Zieke kinderen hebben vaak geen zin in eten, dat is niet erg. Meer tips vind je bij koorts bij je kind.
Bij Jeuk
Heeft je kind veel jeuk? Smeer dit 2 keer per dag op de plekjes. Mentholgel of koelzalf helpen ook tegen jeuk. Smeer mentholgel niet bij kinderen jonger dan 2 jaar. Heeft je kind wondjes? Smeer liever niet op die plekken.
Naar School of Kinderdagverblijf
Als je kind zich goed voelt, mag het meestal naar school of naar het kinderdagverblijf. Je kind is namelijk al besmettelijk voordat het vlekjes krijgt. De andere kinderen zijn dan meestal al besmet. Het kan wel zijn dat de school of het kinderdagverblijf andere regels heeft voor een bepaalde ziekte. Met mazelen moet je kind thuisblijven. Vertel op school of op het kinderdagverblijf dat je kind mazelen heeft. Dan weten andere ouders dat hun kind ook besmet kan zijn.
Zinkoxide beschermt de huid en werkt licht indrogend. Afhankelijk van de basis waarin het is verwerkt, werkt het ook jeukstillend en verkoelend. Zinkoxide wordt bij veel huidaandoeningen gebruikt.
Spoed: Wanneer Huisarts Bellen?
Bel direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost als je 1 of meer van deze dingen merkt bij je kind:
- Je kind wordt steeds zieker.
- Je kind reageert niet als je iets zegt of je krijgt je kind niet wakker.
- Je kind kreunt of blijft huilen en troosten helpt niet.
- Je kind drinkt veel minder dan normaal: minder dan de helft van wat je kind normaal drinkt.
- Je kind heeft een halve dag niet geplast of geen natte luier gehad.
- Je kind geeft steeds over.
- De kleur van de vlekjes of stipjes blijft hetzelfde op het moment dat je erop drukt.