Tijdens de zwangerschap kunnen diverse klachten optreden die wijzen op een verstoord verloop. Het is van cruciaal belang om deze waarschuwingssignalen van het lichaam te herkennen en tijdig medische hulp te zoeken. Vooral in de eerste zestien weken van de zwangerschap kunnen specifieke symptomen optreden die aandacht vereisen.
Waarschuwingssignalen in het eerste trimester
Wanneer u nog geen zestien weken zwanger bent, kunnen de volgende klachten ontstaan: overmatig braken, vaginaal bloedverlies, pijn bij het plassen en jeuk. Soms kan het voorkomen dat u helemaal geen voedsel of vocht binnen kunt houden. Wanneer dit enkele dagen aanhoudt, bestaat het risico op uitdroging en fors gewichtsverlies.
Er zijn vele soorten bloedverlies tijdens de zwangerschap. Soms is het een onschuldig wondje op de baarmoedermond of een ontsteking, maar het kan ook het eerste teken van een miskraam zijn. Er is officieel sprake van een miskraam als de zwangerschap vóór de zestiende zwangerschapsweek misloopt. De meeste miskramen gebeuren echter vóór de twaalfde zwangerschapsweek.
Wanneer u via de vagina waterig vocht verliest, kan dit normale afscheiding zijn, maar het kan ook betekenen dat de vliezen zijn gebroken. Indien het plassen pijnlijk is of wanneer u buikpijn hebt bij het plassen, kan de urine onderzocht worden. Bij een blaasontsteking krijgt u een antibioticakuur voorgeschreven. Een blaasontsteking kan leiden tot vroeggeboorte of een nierbekkenontsteking.
Andere mogelijke symptomen tijdens de zwangerschap
Herkent u de volgende symptomen: hoofdpijn, misselijkheid, braken, sterretjes zien, wazig zien, pijn in de bovenbuik of tussen de schouderbladen? Koorts (boven de 37,8 graden) kan vroegtijdige weeën veroorzaken. Ook bij een griepje is het raadzaam uzelf nader te laten onderzoeken. Indien nodig wordt antibiotica voorgeschreven.
Als u jeuk heeft over het hele lichaam zonder dat er aan uw huid iets te zien is, kan dit duiden op een acute leverziekte.
Babybewegingen en vroeggeboorte
Bent u voor de eerste keer zwanger? Dan hoort u de bewegingen van de baby rond de 20-22 weken te voelen. Iemand die eerder zwanger is geweest, kan de baby al voelen rond de 16-18 weken. Een goed teken is dat u de baby dagelijks dient te voelen bewegen. Als dit niet het geval is, kunt u een tijdje rustig op de zij in bed liggen.
Als u tussen 16 en 37 weken zwanger bent en regelmatig last heeft van harde buiken (om de 10 minuten of vaker) kan dit een teken zijn van een dreigende vroeggeboorte. Neem dan direct contact op met uw zorgverlener. Zo nodig wordt u opgenomen.
Neem ook contact op als u langer dan 37 weken zwanger bent en harde buiken heeft om de 4 à 5 minuten of vaker, of wanneer u geen rust meer kunt vinden van de pijn.
Specifieke risico's na een gastric bypass operatie
Heeft u in het verleden een gastric bypass operatie ondergaan en heeft u last van buikpijn? Dit kan wijzen op een complicatie. Na een maagverkleining heeft u meer ruimte in de buik dan andere mensen. Doordat de groeiende baarmoeder de kans krijgt om de darm aan de kant te duwen, kunnen er complicaties ontstaan. Mogelijke risico's zijn galsteenlijden en een verdraaiing of beklemming van de darm. Ook kan een vitaminetekort na een maagverkleining zorgen voor een groeiachterstand van de baby.
Onschuldige oorzaken van buikpijn tijdens de zwangerschap
De meeste buikklachten tijdens de zwangerschap hebben een onschuldige oorzaak. Hoewel buikpijn altijd vervelend is, zijn de klachten meestal goed te dragen. Vaak kunt u gewoon doorgaan met wat u aan het doen was. De pijn verdwijnt in de meeste gevallen ook weer vrij snel.
Buikkramp bij de innesteling
Heeft u buikkrampen als u zwanger bent en is dit vooral pijn in de onderbuik? Bij buikpijn in het begin van uw zwangerschap kan dit innestelingspijn zijn. De bevruchte eicel nestelt zich aan het begin van de zwangerschap in de baarmoederwand in. De innesteling kan samengaan met een krampachtig gevoel in uw baarmoeder. Dit wordt innestelingspijn genoemd. Deze krampen tijdens uw zwangerschap kunnen geen kwaad.
Buikpijn door groeiende baarmoeder
Tijdens uw zwangerschap groeit uw baarmoeder. Dit kan voor buikpijn zorgen tijdens uw zwangerschap. De groei zorgt er namelijk voor dat uw organen plaats moeten maken en ook wat worden verdrongen. Het is dus niet zo gek dat dit af en toe buikpijn geeft als u zwanger bent.
Bandenpijn
Heeft u last van steken in uw onderbuik nu u zwanger bent? Dit kan bandenpijn zijn. In het tweede trimester komt er door uw groeiende buik steeds meer druk te staan op uw banden. Ze worden opgerekt en dit veroorzaakt bandenpijn. Meestal is dit een korte, scherpe, stekende pijn in de onderbuik. Het kan ook juist een langer durende, doffe pijn zijn. Deze pijn zit aan één of allebei de kanten van uw buik of in uw lies. U kunt het vooral merken als u onverwachte bewegingen maakt of van houding verandert.
Obstipatie, opgeblazen gevoel en winderigheid
Door de zwangerschapshormonen kan uw spijsvertering veranderen. Daarnaast neemt uw baarmoeder steeds meer plek in. Om deze redenen is het mogelijk dat u last van uw darmen krijgt als u zwanger bent. Denk aan obstipatie, een opgeblazen gevoel en winderigheid. Dit kan voor een onprettig gevoel in uw buik zorgen. Obstipatie komt vaak voor als oorzaak van buikpijn als u zwanger bent.
Harde buiken
Heeft u buikkrampen nu u zwanger bent? Dit kunnen harde buiken zijn, ook wel oefenweeën of Braxton-Hicks contracties genoemd. Hier kunt u vanaf het tweede trimester last van krijgen. U herkent ze aan een gespannen gevoel in uw buik. Het is een soort strak gevoel waardoor uw buik onprettig kan aanvoelen. Echt pijnlijk horen harde buiken niet te zijn. Meestal duren ze een halve minuut tot een minuut.
Voorweeën
Aan het einde van uw zwangerschap bereidt uw lichaam zich voor op de bevalling. Door voorweeën wordt uw baarmoedermond zachter en korter. Hierdoor kan er tijdens uw bevalling makkelijker ontsluiting ontstaan. Voorweeën kunnen voor buikpijn zorgen, maar u kunt ze ook in uw rug en bovenbenen voelen. Het is een soort menstruatieachtige pijn die onregelmatig opkomt en niet sterker wordt.
Andere onschuldige oorzaken van buikpijn
Uw buikpijn hoeft niet altijd met uw zwangerschap te maken te hebben. Het kan ook andere oorzaken hebben, denk aan buikgriep of een voedselvergiftiging. Daarnaast kan u last krijgen van uw buik door te vet eten of sterk gekruid eten. Ook stressklachten kunnen buikpijnklachten geven. U bent vast bekend met de uitdrukking ‘een knoop in je maag’ hebben. Zo kan buikpijn van de stress letterlijk aanvoelen. Meestal gaan deze vormen van buikpijn binnen een paar uur of een paar dagen weer over.
Buikpijn en zwanger: serieuze oorzaken
Helaas kan buikpijn als u zwanger bent ook een ernstige oorzaak hebben. De pijn is dan vaak heftiger en komt voor in combinatie met andere klachten. Denk je dat jouw buikpijn wordt veroorzaakt door een van de oorzaken hieronder? Neem dan altijd contact op met uw verloskundige of huisarts.
Blaasontsteking
Een blaasontsteking gaat vaak samen met pijn in uw onderbuik, net boven uw schaambeen. Tijdens uw zwangerschap bent u gevoeliger voor een blaasontsteking. Gelukkig is het goed te behandelen met antibiotica. Wel is het belangrijk dat dit op tijd gebeurt. Een onbehandelde blaasontsteking kan overgaan in een nierbekkenontsteking, wat een vroeggeboorte kan veroorzaken.
Andere symptomen van een blaasontsteking zijn:
- Een branderig gevoel tijdens het plassen
- Vaak (kleine beetjes) moeten plassen
- Verhoging of soms koorts
- Troebele urine of bloed in uw urine
Zwangerschapsvergiftiging
Zeurende of stekende pijn in uw bovenbuik als u zwanger bent kan wijzen op een zwangerschapsvergiftiging. Dit is een ernstige aandoening tijdens uw zwangerschap die kan leiden tot veel gezondheidsproblemen. Andere symptomen hiervan zijn:
- Een hoge bloeddruk
- Eiwit in uw urine
- Misselijkheid en braken
- Hoofdpijn die niet weggaat
- Wazig zien, sterretjes zien of dubbelzien
- Ziek of grieperig gevoel
- Tintelingen in uw vingers
- Vocht vasthouden (oedeem) in uw handen, enkels en gezicht
Miskraam
Bij pijn in uw onderbuik als u zwanger bent, denkt u misschien snel aan een miskraam. Helaas kan dit zeker in het eerste trimester de oorzaak van buikklachten zijn. Bij een miskraam is vaginaal bloedverlies vaak het eerste symptoom. Een paar uur tot een paar dagen na het eerste bloedverlies volgt de buikpijn.
Een miskraam is het verlies van een vroege zwangerschap, tot 20 weken. Symptomen kunnen zijn:
- Pijn onderin uw buik of rug, vergelijkbaar met menstruatiepijn
- Vaginaal bloedverlies
- Vermindering van zwangerschapsklachten (zoals minder gespannen borsten of geen misselijkheid meer)
- Soms helemaal geen klachten
Een miskraam kan ook worden vastgesteld via een echo, waarbij geen groeiende vrucht of hartslag wordt waargenomen.
Wanneer komen miskramen meestal voor?
Buitenbaarmoederlijke zwangerschap
Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap zorgt voor lichte buikpijn in het begin van uw zwangerschap. Na 6 tot 10 weken zwangerschap wordt de pijn erger. U kunt dan een hevige pijn in uw buik of bekken voelen. Andere symptomen zijn:
- Vaginale bloedingen
- Pijn die erger wordt als u beweegt of hoest
- Flauwvallen
- Pijn die uitstraalt naar uw rug, bovenbenen of schouderstreek
- Misselijkheid
Een onbehandelde buitenbaarmoederlijke zwangerschap is gevaarlijk. Het embryo kan buiten de baarmoeder niet groeien en kan niet voldragen worden. Een gynaecoloog zal deze zo snel mogelijk verwijderen met medicijnen of een operatie.
Loslatende placenta
Heeft u een heftige pijn in uw onderbuik die niet weggaat en steeds erger wordt? Dit kan erop wijzen dat de placenta loslaat voordat uw baby geboren is. Uw baarmoeder kan dan totaal verkrampen en zo hard worden dat deze niet meer meegeeft bij druk. Meestal gaat dit samen met vaginaal bloedverlies, maar dit hoeft niet zo te zijn.
Een loslatende placenta is vaak een levensgevaarlijke situatie voor u en uw baby. Daarom is het belangrijk dat u bij erge buikpijn direct contact opneemt met uw verloskundige of huisarts.
Andere serieuze oorzaken van buikpijn
Naast de bovengenoemde oorzaken, kunnen ook aandoeningen zoals een blindedarmontsteking of nierstenen buikpijn veroorzaken tijdens de zwangerschap. Deze kunnen ook losstaan van de zwangerschap.
Behandelingsmogelijkheden bij een miskraam
Bij een miskraam vóór 11 weken en 6 dagen zwangerschapsduur (gerekend vanaf de eerste dag van de laatste menstruatie) zijn er verschillende behandelingsmogelijkheden:
- Afwachtend beleid: Hierbij wordt niets actief ondernomen en krijgt het lichaam de tijd om het natuurlijke proces af te wachten. Dit beleid volstaat indien echografisch bevestigd wordt dat de baarmoederholte geen vruchtzakje en/of weefsel meer bevat.
- Medicamenteus beleid: Er wordt gewerkt met medicatie die lokaal bij de baarmoederhals wordt geplaatst. Deze hormonale medicijnen bevorderen het samentrekken van de baarmoeder, waardoor het vruchtzakje naar buiten kan komen, meestal binnen 24 uur. Dit geeft krampachtige pijn in de onderbuik en gaat gepaard met bloedverlies.
- Curettage: Dit is een chirurgische ingreep waarbij de vruchtzak of weefselresten in de baarmoeder worden verwijderd onder algehele verdoving. Dit gebeurt doorgaans ambulant. Vanaf 12 weken zwangerschapsduur, afhankelijk van de grootte van de foetus, vindt dit plaats in het ziekenhuis na opname.
Na het bespreken van de opties met de patiënte/het koppel, kan de patiënte haar voorkeur aan de gynaecoloog doorgeven. De vroedvrouw/casemanager zorgt voor emotionele opvang en extra uitleg.
Omgaan met de emoties na een miskraam
Een miskraam kan veel emoties teweegbrengen, zoals verdriet, boosheid, onzekerheid, jaloezie of schuldgevoelens. Ook rouwgevoelens kunnen optreden. Het is belangrijk om:
- Uzelf de tijd te geven om deze emoties te verwerken.
- Te praten over uw gevoelens met uw partner, een vriend(in) of een professional (psycholoog, maatschappelijk werker).
- Uw ervaringen op te schrijven.
- Samen met uw partner te praten over wat u meemaakt.
- Te praten met mensen die hetzelfde hebben meegemaakt.