Natuurlijke Keizersnede: Informatie en Procedure

Deze folder geeft informatie over de gebruikelijke gang van zaken rond een keizersnede, ook wel bekend als een sectio caesarea. Er bestaan verschillende redenen voor een keizersnede, en de precieze gang van zaken kan per ziekenhuis verschillen. In deze folder wordt uitgelegd wat u doorgaans kunt verwachten.

Een keizersnede is een operatie waarbij het kind via de buikwand ter wereld komt. De operatie duurt gemiddeld 45 minuten, maar dit kan variëren. De baby wordt meestal binnen een kwartier na aanvang van de operatie geboren. Na de geboorte sluit de gynaecoloog de baarmoeder en de verschillende lagen van de buikwand met hechtingen.

Redenen voor een Keizersnede

Een gynaecoloog adviseert een keizersnede alleen wanneer een bevalling via de vagina (schede) niet mogelijk is of te grote risico's met zich meebrengt voor u, uw kind, of beiden. Omdat er complicaties kunnen optreden bij een keizersnede, wordt deze operatie uitsluitend uitgevoerd als er een geldige medische reden voor is.

De Natuurlijke Keizersnede

In sommige ziekenhuizen, zoals Nij Smellinghe, is het mogelijk om een natuurlijke keizersnede te ondergaan vanaf 37 weken zwangerschap. Bij een natuurlijke keizersnede wordt uw kind na de geboorte direct bij u op de buik gelegd, mits de conditie van zowel moeder als kind dit toelaat. Het streven is om moeder en kind niet van elkaar te scheiden na de geboorte, tenzij medisch ingrijpen noodzakelijk is. Een belangrijk aspect van de natuurlijke keizersnede is het zo snel mogelijk na de geboorte tot stand brengen van huid-op-huidcontact, wat essentieel is voor de hechting en het op gang brengen van de borstvoeding. Het hoofdje van de baby wordt langzaam geboren, vergelijkbaar met een vaginale bevalling, waardoor u de geboorte kunt zien meemaken.

Na de geboorte wordt uw kind nagekeken door een kinderarts, kraamverpleegkundige of anesthesioloog. Vervolgens wordt de baby weer bij u neergelegd voor huid-op-huidcontact.

Een natuurlijke keizersnede kan zowel bij een geplande als een spoedkeizersnede worden toegepast, afhankelijk van de verdoving. Er kunnen omstandigheden zijn waardoor een natuurlijke keizersnede niet mogelijk is; dit zal de gynaecoloog met u bespreken. Voor de rest verloopt de procedure van een natuurlijke keizersnede gelijk aan die van een reguliere keizersnede.

Geplande Keizersnede

Soms is al tijdens de zwangerschap bekend dat een keizersnede noodzakelijk is. Dit wordt een geplande of primaire keizersnede genoemd. U wordt dan op een afgesproken datum en tijd verwacht op de betreffende afdeling. Vaak heeft u voorafgaand al bloed laten prikken. Een verpleegkundige zal u wegwijs maken, uw digitale zwangerschapsdossier aanvullen met persoonlijke gegevens en uw vragen beantwoorden. Er wordt altijd een CTG (cardiotocogram) gemaakt om de conditie van de ongeboren baby te beoordelen. Twee banden met sensoren om uw buik meten uw hartslag, de hartslag van de baby en de baarmoederactiviteit. Indien de keizersnede wordt uitgevoerd vanwege een afwijkende ligging van de baby, controleert de verloskundige dit met een echoapparaat. Uw vitale functies, zoals bloeddruk, pols en temperatuur, worden gemonitord.

Keizersnede Tijdens de Bevalling

In sommige gevallen wordt pas tijdens de bevalling duidelijk dat een keizersnede nodig is. Dit wordt een secundaire keizersnede genoemd. De meest voorkomende redenen hiervoor zijn het uitblijven van vordering in de bevalling en/of dreigend zuurstofgebrek bij het kind. Dit kan zich uiten in onvoldoende vordering van de ontsluiting of de uitdrijving, of een afwijkende harttonenregistratie op het CTG. Soms wordt microbloedonderzoek van de hoofdhuid van het kind uitgevoerd om de zuurstofvoorziening te beoordelen.

Voorbereiding op een Keizersnede

Voorafgaand aan een geplande keizersnede vindt onderzoek plaats naar uw gezondheidstoestand. Er worden vragen gesteld over uw medische geschiedenis en vaak een lichamelijk onderzoek uitgevoerd. Ook wordt bloedonderzoek gedaan. De gynaecoloog of anesthesist bespreekt met u de keuze tussen algehele anesthesie (narcose) en een ruggenprik. Soms is het mogelijk om vooraf de afdeling te bezoeken en informatie van de verpleegkundige te ontvangen.

Op de dag van de operatie dient u nuchter te zijn; u mag minimaal vier tot zes uur van tevoren niets eten of drinken. Op de afdeling krijgt u operatiekleding aan. Kort voor de operatie wordt u naar de operatieafdeling gebracht. Sieraden, haarspelden en make-up moeten worden verwijderd; contactlenzen en eventuele gebitsprotheses moeten uit. Vóór de operatie moet uw blaas geleegd zijn. Een blaaskatheter wordt ingebracht om urine af te voeren.

Bij een keizersnede tijdens de bevalling verlopen deze voorbereidingen vaak in een sneller tempo.

De Soort Verdoving

Bij een keizersnede zijn twee soorten verdovingen mogelijk: narcose en een ruggenprik (epidurale of spinale anesthesie). De keuze voor een specifieke methode hangt af van de reden voor de keizersnede, de mate van spoed en de gangbare procedures in het ziekenhuis. Indien u een uitgesproken voorkeur heeft, kunt u dit kenbaar maken.

Narcose

Tijdens narcose slaapt u gedurende de keizersnede. De narcose wordt zo toegediend dat het kind zo min mogelijk medicatie via de placenta binnenkrijgt. De medicijnen worden via een infuus toegediend. Terwijl u slaapt, krijgt u een beademingsbuisje in de luchtpijp. U voelt geen pijn en wordt wakker wanneer de operatie voltooid is.

Ruggenprik

Bij een ruggenprik injecteert de anesthesist verdovende vloeistof tussen de ruggenwervels, vaak na lokale verdoving van de huid. Al snel worden uw onderlichaam en benen gevoelloos. Soms kunt u kortdurend misselijk zijn door een bloeddrukdaling. Met een ruggenprik maakt u de geboorte van uw kind bewust mee en kunt u uw kind zien, horen en aanraken tijdens de operatie. U voelt geen pijn, wel kunt u soms een trekkend of duwend gevoel ervaren. In zeldzame gevallen kan de verdoving iets hoger reiken, wat een kortdurend onaangenaam gevoel van ademnood kan geven, wat echter ongevaarlijk is.

De Operatie

U wordt met uw bed naar de operatiekamer gebracht. Een verpleegkundige, die gedurende de hele operatie aanwezig blijft, gaat met u en uw partner mee. Een couveuse, uitgerust voor eventuele zorg aan de baby, staat klaar. Op de operatiekamer stapt u over op een operatietafel. U wordt aangesloten op een monitor die uw ademhaling, hartslag en zuurstofgehalte bijhoudt, evenals een bloeddrukmeter. Uw partner krijgt operatiekleding aan. De ruggenprik wordt gezet terwijl uw partner niet aanwezig is.

Meestal maakt de gynaecoloog een bikinisnede (horizontale snede van 10-15 cm) vlak boven het schaambeen. Na de snede in de huid worden het vet en bindweefsel doorgesneden. De buikspieren worden opzij geschoven om de buikholte te openen. De blaas, die deels over de baarmoeder ligt, wordt losgemaakt en naar beneden geschoven. Vervolgens opent de gynaecoloog de baarmoeder met een dwarse snede en haalt het kind naar buiten. Dit proces duurt ongeveer tien tot vijftien minuten na het zetten van de ruggenprik.

Vlak voor de geboorte wordt een venster in het operatiedoek geopend zodat u de geboorte kunt zien. De wond zelf is niet zichtbaar. Soms drukt een assistente op uw buik om de geboorte te vergemakkelijken. Na de geboorte wordt de navelstreng doorgeknipt. Vanwege steriele procedures mag de vader dit niet zelf doen.

Na het doorknippen van de navelstreng ontvangt u via het infuus doorgaans antibiotica en een medicijn om de baarmoeder te laten samentrekken. Een verpleegkundige, anesthesist of kinderarts staat klaar om de baby direct na de geboorte op een verwarmde opvangtafel te verzorgen, af te drogen en een mutsje op te zetten. Indien nodig wordt zuurstof toegediend. U kunt dit volgen via een televisiescherm. Als alles goed is verlopen, komt uw baby warm afgedekt op uw blote huid te liggen. Bij ongemak of druk op de borst kan uw partner de baby vasthouden.

Nadat de placenta is geboren, hecht de gynaecoloog de baarmoeder en buikwand. Na de operatie, ongeveer een half uur na de geboorte van uw kind, gaat u naar de uitslaapkamer. Uw baby wordt voor de veiligheid tijdelijk in de couveuse gelegd totdat u weer op een regulier bed ligt en de apparatuur is aangesloten. U blijft op de uitslaapkamer totdat uw baby minimaal een uur oud is, uw vitale functies stabiel zijn en het gevoel in uw benen gedeeltelijk terugkeerd.

Wie Mag Er Bij Een Keizersnede Aanwezig Zijn?

In bijna alle ziekenhuizen mag uw partner bij de keizersnede aanwezig zijn. Meestal komt de partner binnen zodra de voorbereidingen getroffen zijn en de operatie begint. Indien er geen partner is, kan een andere vertrouwenspersoon worden meegenomen. Bij een spoedkeizersnede of algehele narcose kunnen de regels afwijken.

Foto- en Filmbeleid

Binnen de afdeling Vrouw Kind hanteren ziekenhuizen vaak een strikt foto- en filmbeleid om de privacy en veiligheid van medewerkers te waarborgen. Over het algemeen is filmen tijdens de bevalling niet toegestaan. Foto's maken mag, maar zorgverleners mogen niet in beeld komen. Medewerkers mogen niet gehinderd worden in hun werkzaamheden. Na de geboorte mogen foto's en video's gemaakt worden, wederom zonder zorgverleners in beeld.

Het Kind Na De Geboorte

Vaak onderzoekt de kinderarts uw kind direct na de geboorte. Bij een geplande keizersnede zonder verwachte problemen kan dit onderzoek later plaatsvinden. Afhankelijk van de reden voor de keizersnede, de zwangerschapsduur, ziekenhuisgewoonten en de toestand van uw kind, wordt uw baby in een couveuse of gewoon bedje op dezelfde afdeling geplaatst als u.

Na een Keizersnede

Na een keizersnede worden uw bloeddruk, polsslag, bloedverlies en urineproductie regelmatig gecontroleerd. U krijgt vocht via een infuus. Bij een ruggenprik heeft u de eerste uren na de operatie beperkte controle over uw benen; geleidelijk keren gevoel en kracht terug. De blaaskatheter kan een onaangenaam gevoel geven en wordt meestal de dag na de operatie verwijderd. Soms wordt een wonddrain ingebracht om overtollig bloed af te voeren, deze wordt na één of enkele dagen verwijderd.

Om trombose te voorkomen, krijgt u dagelijks een injectie met een bloedverdunnend middel. Bloedonderzoek vindt plaats om eventuele bloedarmoede vast te stellen. Indien nodig bespreekt de arts een bloedtransfusie of ijzertabletten na uw eerste ontlasting.

De eerste dagen kunt u zich slap en duizelig voelen bij het opstaan; dit vermindert geleidelijk. Na één of twee dagen beginnen de darmen weer te werken, wat gepaard kan gaan met een opgezet gevoel en pijnlijke krampen. De dag na de operatie kunt u, afhankelijk van misselijkheid en darmfunctie, voorzichtig beginnen met eten. U kunt pijn ervaren aan de wond en soms naweeën, waarvoor pijnstillers worden verstrekt. De buikwand kan pijnlijk zijn, ook hoger dan het litteken, door de verticale incisie in de buikwand bij sommige procedures. De huid wordt doorgaans gehecht met oplosbaar materiaal.

Borstvoeding

Soms geeft uw kindje direct na de geboorte al aan te willen drinken. De verpleegkundige helpt u dan bij het aanleggen. Een baby kan ook meer tijd nodig hebben om de eerste zuigreflex te tonen. Zelfs bij flesvoeding wordt gelet op de signalen van uw kind.

Na een keizersnede is het in principe mogelijk om borstvoeding te geven, ongeacht of de keizersnede gepland was of niet, en ongeacht het type verdoving. De conditie van uw kind speelt een rol. Als uw kind op de kinderafdeling verblijft, kunt u afkolven. De melk kan dan met een cupje of via een sonde worden gegeven. Bij een ruggenprik kunt u, indien uw kind alert is, direct na de geboorte beginnen met voeden. Ook na narcose kunt u, zodra u hersteld bent, doorgaans snel starten met borstvoeding. Dit bevordert de melkaanmaak en zorgt ervoor dat uw kind de eerste voeding, colostrum, binnenkrijgt. Liggen tijdens het voeden is de eerste dag vaak het prettigst; een zijligging met kussens wordt aanbevolen.

Ontslag

Het tijdstip van ontslag uit het ziekenhuis varieert per patiënt. Meestal vindt het ontslag plaats op de ... (tekst afgebroken in bron)

Gentle Sectio: Een Zachte Keizersnede

Een gentle sectio, ook wel zachte keizersnede, geplande keizersnede of natuurlijke keizersnede genoemd, is een benadering waarbij geprobeerd wordt de geboorte zo natuurlijk en respectvol mogelijk te laten verlopen. Verschillende technieken en procedures kunnen worden toegepast, afhankelijk van de mogelijkheden en wensen van de ouders en de medische situatie.

• Transparant operatiescherm: In plaats van een ondoorzichtig scherm wordt een transparant scherm gebruikt om zicht op de operatie te behouden.
• Langzame geboorte: De baby wordt niet abrupt uit de buik gehaald, maar de geboorte verloopt geleidelijk.
• Uitgesteld doorknippen van de navelstreng: De navelstreng wordt niet direct doorgeknipt, waardoor de baby langer verbonden blijft met de placenta.
• Rustige en kalme omgeving: Er wordt gestreefd naar een ontspannen sfeer met gedempt licht en zachtere geluiden.

Het is belangrijk te weten dat niet alle ziekenhuizen of artsen een gentle sectio aanbieden. De mogelijkheden zijn afhankelijk van de medische situatie en de beschikbare middelen. Het is raadzaam dit met uw zorgverlener te bespreken.

Bij een gentle sectio of natuurlijke keizersnede probeert men de natuurlijke bevalling zoveel mogelijk na te bootsen. De baby kruipt als het ware zelf uit de buik, ouders worden meer betrokken en kunnen hun kindje zien geboren worden. De baby kan onmiddellijk na de geboorte huid-op-huidcontact hebben met de moeder.

Indien u op voorhand weet dat u een keizersnede zult ondergaan, kunt u kiezen voor een gentle sectio in een ziekenhuis dat deze procedure aanbiedt. Bij een spoedkeizersnede is een gentle sectio meestal niet mogelijk vanwege de benodigde voorbereidingstijd en het uitgebreidere medische team. De omstandigheden in de operatiekamer bij een gentle sectio zijn anders: de temperatuur is warmer, en omgevingsgeluiden worden beperkt. U kunt zelfs uw eigen muziek kiezen.

Bij een traditionele keizersnede wordt het afdekdoek omhoog gehouden. Tijdens een gentle sectio wordt een transparant doek gebruikt of zakt het doek zodra het hoofdje van de baby zichtbaar wordt, zodat beide ouders de geboorte kunnen zien. Waar bij een standaard keizersnede de baby enigszins abrupt uit de baarmoeder wordt gehaald, bootst een gentle sectio het tempo van een vaginale geboorte na. Dit wordt ‘walking the baby out’ genoemd.

In tegenstelling tot een traditionele keizersnede knipt de arts de navelstreng niet onmiddellijk door, zodat de baby extra zuurstof- en ijzerrijk bloed uit de placenta ontvangt. De baby krijgt direct na een korte controle door de kinderarts huid-op-huidcontact met de moeder en kan aan de borst gelegd worden. Bij een traditionele keizersnede neemt de kinderarts de baby direct mee voor onderzoek, waardoor de moeder het belangrijke eerste uur van huid-op-huidcontact voor het hechtingsproces mist.

Een gentle sectio kan helpen bij het terugkrijgen van het gevoel van controle na een traumatische eerdere keizersnede. Het stelt u in staat om het eerste levensuur van uw baby samen door te brengen, wat de band versterkt en u het gevoel geeft een actieve rol bij de geboorte te hebben gespeeld. Baby's hebben door vroeg huid-op-huidcontact een betere lichaamstemperatuur en hartslagregulatie, en borstvoeding wordt bevorderd. De band met de baby dient tevens als afleiding van de fysieke ervaring van de moeder.

Medische Zorgen Na de Keizersnede

U blijft na de keizersnede nog enige tijd in het bevallingskwartier, waar de vroedvrouw u verdere zorg verleent. De eerste dagen na de operatie is het normaal om nog slap en duizelig te zijn bij het opstaan. Uw darmen beginnen na één of twee dagen weer te werken, wat gepaard kan gaan met een opgezet gevoel en pijnlijke krampen. Pijnstillers worden verstrekt voor wondpijn en eventuele naweeën. De buikwand kan pijnlijk zijn, niet alleen ter hoogte van het litteken, maar ook hoger tot aan de navel. Dit is te wijten aan de snede in de buikwand. De huid wordt meestal gehecht met oplosbaar materiaal.

De eerste 6 weken wordt afgeraden huishoudelijk werk te doen of zwaar te tillen. Activiteiten kunnen geleidelijk worden uitgebreid, waarbij u goed naar uw eigen lichaam moet luisteren. Hulp van partner, vrienden of familie kan worden ingeschakeld. Autoritme wordt de eerste 2 weken afgeraden. Na 6 weken kunt u voorzichtig beginnen met buikspieroefeningen.

Na een geplande keizersnede wordt geen nacontrole ingepland, maar ontvangt u na 4 weken een vragenlijst. Na een onverwachte keizersnede volgt een telefonische of fysieke controleafspraak bij de gynaecoloog.

Vruchtbaarheid Na een Keizersnede

Zolang er bloederige/bruine afscheiding aanwezig is (meestal 4 tot 6 weken), wordt gemeenschap afgeraden. Als u na gemeenschap bloederige afscheiding heeft, is het verstandig te wachten tot na de controle bij de gynaecoloog. Het kan enige tijd duren voordat de zin in seks terugkeert. Het gebruik van voorbehoedsmiddelen is hetzelfde als na een vaginale bevalling; de pil kan na 2 weken hervat worden en een spiraaltje kan geplaatst worden zodra de baarmoeder weer klein genoeg is. Na ongeveer een jaar is uw lichaam genezen en kunt u weer zwanger worden. Een volgende bevalling moet altijd in het ziekenhuis plaatsvinden.

Geplande en Niet-geplande Keizersnede

Als tijdens de zwangerschap duidelijk wordt dat een vaginale bevalling niet mogelijk is, wordt een keizersnede gepland. Soms wordt tijdens de arbeid besloten tot een keizersnede; de vroedvrouw en gynaecoloog zullen u dan uitgebreid informeren.

Voorbereiding

Bij een geplande keizersnede ontvangt u medicatie die u thuis dient in te nemen. U meldt zich op het afgesproken uur nuchter op het bevallingskwartier. De vroedvrouw informeert u over het tijdstip van de keizersnede. U krijgt operatiekleding en een infuus met medicatie tegen misselijkheid. Op de operatiezaal plaatst de anesthesist de epidurale verdoving. Zodra deze werkt, wordt een blaaskatheter geplaatst.

Verloop

Tijdens de keizersnede voelt u geen pijn, wel kunt u voelen dat de gynaecoloog bezig is. Indien gewenst, kunt u de geboorte volgen via een venster in het steriele doek. De baby wordt meestal na ongeveer 10 minuten geboren en onderzocht door de kinderarts op een tafeltje naast u, tenzij intensievere zorg nodig is. Uw partner kan meestal direct meegaan. Als alles goed verloopt, legt de vroedvrouw de baby op de blote borstkas van de partner voor huid-huidcontact. In overleg met de gynaecoloog kan gekozen worden voor een gentle sectio, waarbij de overgang voor de baby zo zacht mogelijk wordt gemaakt, bijvoorbeeld door het licht te dimmen en huidcontact met de moeder te voorzien. Dit dient u vooraf aan te geven.

Ondertussen beëindigt de gynaecoloog de keizersnede, wat doorgaans 30 tot 45 minuten duurt. Na de operatie blijft u nog enige tijd in het bevallingskwartier voor verdere zorg.

Voeding

Ook na een keizersnede is borstvoeding perfect mogelijk. Zodra uw baby honger aangeeft, wordt gestart met de eerste voeding.

tags: #natuurlijke #keizersnede #ikazia