Hoera, je kindje is alweer 1 jaar! Je kindje zal op deze leeftijd steeds meer een eigen willetje krijgen. Voeding heeft een belangrijke rol gespeeld bij de groei van je kindje. Wil je weten hoe je die ontwikkeling ook in dit nieuwe levensjaar zo goed mogelijk met voeding kan ondersteunen?
Melkvoeding na 1 Jaar
Tot nu toe heeft je kleintje borst- en/of flesvoeding gehad, maar geef je dat na 1 jaar eigenlijk nog steeds? Dan kan je door blijven gaan met borstvoeding geven, zolang jij en je kind dat willen. Het advies (van onder andere de WHO) is om tot 2 jaar borstvoeding te blijven geven, naast bijvoeding vanaf 6 maanden.
Vanaf 1 jaar zijn er qua melk verschillende opties om aan je kindje te geven. Namelijk: volledige zuigelingenvoeding, koemelk, schapenmelk of geitenmelk (circa 2 bekertjes per dag). Het hangt af van de rest van het voedingspatroon af, welke van deze opties de beste keuze voor jouw kind is.
Als je opvolgmelk krijgt, mag je nu overgaan op halfvolle melk (ongeveer 300 ml per dag). Speciale peutermelk is niet nodig. Ga langzaam over van een flesje naar een bekertje.
Vaste Voeding vanaf 1 Jaar
Vanaf 1 jaar mag je kleintje met jullie maaltijden mee-eten. Dat betekent dat je kindje vanaf nu vrijwel alles mag eten. Beperk bewerkte voedingsmiddelen waar toegevoegd suiker en te veel zout in zit. Deze producten verstoren de balans in het lichaam.
Probeer zoveel mogelijk variatie in het eten aan te brengen. Zo krijgt je kleintje een rijk palet aan vitamines en mineralen binnen. Ook zorgt een divers voedingspatroon voor een divers microbioom (= de verzamelnaam voor alle beestjes in en op ons lichaam).
Als je je kindje brood geeft, kies dan voor (spelt) zuurdesembrood. Zuurdesem bevat namelijk allerlei voordelen voor de spijsvertering. Zo is het bijvoorbeeld een natuurlijke pre- en probiotica.
Broodbeleg
Vermijd zout broodbeleg zoals (smeer)kaas en ham. Je kunt wel bijvoorbeeld hüttenkäse, zachte geitenkaas, kip- of kalkoenfilet geven. Andere opties voor broodbeleg zijn 100% notenpasta, 100% pindakaas, humus, avocado, ei en natuurlijk kraakvers broodbeleg.
Kinderarts-allergologen adviseren om alle baby's op tijd pindakaas en ei te geven. Als je je baby zo vroeg mogelijk laat wennen aan verschillende soorten voeding, het liefst vóór de leeftijd van acht maanden, dan loopt je kindje minder risico op een voedselallergie, bijvoorbeeld voor pinda of ei. Overleg bij ernstig eczeem of een voedselallergie wel eerst met de huisarts of de arts van het consultatiebureau.
Maaltijden en Tussendoortjes
Geef je kindje maximaal 5 maaltijden op een dag: 3 hoofdmaaltijden en 2 tussendoortjes. Vaker op een dag eten kan namelijk tot overgewicht leiden.
Met 12 maanden kan jij je kleintje 3 hoofdmaaltijden en 2 tussendoortjes aanbieden, naast borstvoeding/melk en water.
Voorbeeld Dagmenu
- Tussendoor (ca. 10.00 uur): Fruit met avocado, (geiten)yoghurt of notenpasta, of een tussendoortje van groente en fruit.
- Lunch (ca. 11.30 uur): Bijvoorbeeld een smoothiebowl van spinazie, avocado, banaan, amandelmelk en komkommer. Sprenkel er klein gesneden bosfruit over zodat je kindje moet kauwen (dit is goed voor de spijsvertering en mondmotoriek).
- Warme maaltijd (ca. 17.30 uur): Groente maaltijd, bijvoorbeeld met eventueel een stukje ongezouten vis of kip.
Met 1 jaar mag jij je kleintje 3 hoofdmaaltijden, 2 tussendoortjes en 2 glaasjes melk aanbieden.
Hoeveelheid Voeding
Op de vraag ‘hoe groot mogen deze maaltijden en tussendoortjes zijn?’ is het antwoord eigenlijk simpel: geef je kleintje vaste voeding zolang je kindje eetsignalen vertoont. Er is namelijk één belangrijke richtlijn om te onthouden: jij bepaalt wat je kindje eet, je kindje bepaalt hoeveel hij eet. Dus zolang je kindje eetsignalen vertoont, kan je eten blijven aanbieden. Zit je kindje vol, dan is het klaar. Ga dus niet pushen om een extra hapje te nemen.
Belangrijke Voedingsstoffen en Supplementen
Gezonde voeding vormt de basis voor het binnenkrijgen van voldoende vitamines en mineralen. Maar omdat de zorg bestaat dat kleine kinderen niet voldoende vitamine D en omega-3 binnen krijgen, wordt geadviseerd om deze voedingsstoffen te suppleren.
Vitamine D
Vitamine D3 is onder andere belangrijk voor een goede botgezondheid, immuunsysteem en celgroei. Omdat vitamine D3 vooral wordt aangemaakt door blootstelling aan direct zonlicht en dit voor baby’s wordt afgeraden, is suppletie van vitamine D3 belangrijk. Het advies van de Nederlandse Gezondheidsraad is om 10 mcg/p.d. (499 IU/p.d.) te suppleren.
Omega-3 DHA
Ook omega-3 DHA (docosahexaeenzuur) is een belangrijke voedingsstof voor je kindje. DHA helpt namelijk om normaal te kunnen zien en het draagt bij aan de instandhouding van de normale hersenfunctie.
Via borstvoeding: Zorg er als moeder voor dat je je eigen voorraad goed blijft aanvullen. Dit doe je door 2 à 3 keer per week vette (wilde) vis te eten. Lukt dat niet, gebruik dan suppletie in de vorm van visolie, levertraan of (vegan) algenolie.
Drinken
Water drinken is essentieel voor je kleintje. Water is namelijk vitaal voor allerlei lichaamsprocessen. Biedt daarom vooral water aan. Is je kindje niet zo happig op water? In sap zitten veel fruitsuikers, dat is daarom minder geschikt om te geven. Ook kan het voor darmproblemen zorgen, met peuterdiarree tot gevolg.
Verhoog de vochtinname tot ongeveer 1100-1200 ml per dag vanaf 1 jaar.
Waarom water essentieel is voor ons lichaam | Waarom drinken we water? | Het belang van water | Video voor kinderen
Zelfstandig Eten
Het aanmoedigen van zelfstandig eten is een belangrijk onderdeel van de ontwikkeling van jouw baby. Begin rustig aan en geef ze de tijd om het te leren. Stimuleer zelfstandig eten met vingers of een aangepaste lepel. Baby's beginnen meestal tussen 12 en 18 maanden zelfstandig te eten.
Geef ook gerechten met grotere stukken dan voorheen. Wanneer de eerste tandjes verschijnen, zullen de kiezen zich snel aanpassen aan deze nieuwe textuur snel onder de knie te krijgen. Laat je kind alleen met de vingers eten of een aangepaste lepel, dat stimuleert zelfstandigheid.
Belangrijke Overwegingen
Houd er rekening mee dat de hoeveelheden een richtlijn zijn en per baby kunnen verschillen, afhankelijk van de ontwikkeling van de maag. De maagcapaciteit is nog beperkt, dus forceer zeker niets.
De overgang van melkvoeding naar vaste voeding gaat stapje voor stapje. Vanaf 8 maanden kun je een borstvoeding of flesvoeding vervangen door een volledige maaltijd. Ook prak je de hapjes steeds minder fijn. Er is zeker een week voor nodig om een maaltijd stap voor stap zo groot te maken dat 1 van de melkvoedingen weggelaten kan worden. Laat je kind eerst even wennen aan de nieuwe situatie voor je een volgende melkvoeding vervangt.
Voeden op verzoek blijft het beste. Ook het aantal melkvoedingen is een voorbeeld. Je kind geeft zelf aan hoe vaak en hoeveel hij wil drinken. Dat kan dus meer of minder zijn.
Zorg voor voldoende goede vetten. Goede vetten zitten in olie, zachte margarine (uit een kuipje) en vloeibaar bakvet (uit een knijpfles).
Begin met tandenpoetsen zodra de eerste tandjes doorkomen. Poets de tandjes ’s avonds na de laatste voeding.
Jouw eigen eetgewoonten zijn een voorbeeld voor je kind. Eet je zelf drie goede maaltijden per dag en neem je gezonde tussendoortjes? Dan is de kans groot dat je kind later ook gezonde keuzes maakt. Laat zien dat je gezond eten belangrijk en lekker vindt.