Vaginaal bloedverlies tijdens de zwangerschap hoeft niet altijd te betekenen dat er sprake is van een miskraam. Er kunnen diverse andere oorzaken zijn voor bloedingen, met name in de eerste 28 weken van de zwangerschap. Het is van essentieel belang om de precieze oorzaak van het bloedverlies te achterhalen, zeker tussen de 22e en 28e zwangerschapsweek, omdat de longen van de foetus dan nog niet volledig ontwikkeld zijn. Rond 25 weken zwangerschap bedraagt de overlevingskans van de foetus ongeveer 56%, terwijl deze na 28 weken doorgaans goed is. Een miskraam wordt gedefinieerd als het verlies van vrucht vóór 25 weken zwangerschap, terwijl een vroeggeboorte plaatsvindt na 25 weken.
Mogelijke oorzaken van bloedverlies tijdens de zwangerschap
De mogelijke oorzaken van bloedverlies tijdens de zwangerschap zijn divers en kunnen onder andere zijn:
- Miskraam, veroorzaakt door afwijkingen aan de vrucht, erfelijke afwijkingen, afstoting door het eigen immuunsysteem, afwijkingen aan de baarmoeder, of ziektes zoals diabetes, schildklieraandoeningen, hormonale stoornissen en infecties.
- Buitenbaarmoederlijke zwangerschap (ectopische zwangerschap), waarbij de innesteling van de bevruchte eicel buiten de baarmoeder plaatsvindt, meestal in de eileider.
- Problemen met de moederkoek (placenta).
- Infecties, poliepen, wondjes of tumoren van de vagina of de baarmoederhals.
Herkenning van verschillende vormen van miskraam
Er wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende stadia en typen miskraam:
Dreigende miskraam
Kenmerken hiervan zijn minimaal vaginaal bloedverlies, nauwelijks buikpijn, hoorbare harttonen van de foetus, een normale baarmoedergrootte voor de zwangerschapsduur, en een gesloten baarmoederhals. De foetus vertoont geen afwijkingen.
'Missed abortion' (gemiste miskraam)
Bij een 'missed abortion' is de vrucht afgestorven, maar nog niet uitgedreven. Dit veroorzaakt doorgaans geen hevig bloedverlies, maar kan leiden tot een bruine, waterige afscheiding. Soms is er buikpijn, soms niet. De baarmoeder is kleiner dan verwacht voor de zwangerschapsduur en er zijn geen harttonen hoorbaar. De baarmoederhals blijft gesloten.
Echte miskraam
Een echte miskraam gaat meestal gepaard met buikpijn en overvloedig bloedverlies, soms met bloedstolsels. Het vruchtje wordt afgedreven, maar dit wordt niet altijd opgemerkt. Er zijn geen harttonen te horen en de baarmoederhals is open.
- Volledige miskraam: Alles, inclusief de moederkoek, wordt afgedreven. Het bloedverlies stopt doorgaans spontaan na enkele dagen.
- Onvolledige miskraam: Delen van de moederkoek blijven achter in de baarmoeder. Dit kan leiden tot aanhoudend bloedverlies en een verhoogd risico op infectie.
Septische miskraam
Dit type miskraam wordt veroorzaakt door een infectie in de baarmoeder en gaat gepaard met hevige bloedingen, buikpijn en koorts.
Diagnose door een arts
Bij een vermoeden van miskraam zal de huisarts u doorgaans doorverwijzen naar een gynaecoloog. De urgentie van de situatie hangt af van de levensvatbaarheid van de foetus en de aard van de klachten. De gynaecoloog zal de baarmoeder onderzoeken op grootte, gevoeligheid, weeën (contracties), de opening van de baarmoederhals en de oorsprong van het bloedverlies. Het opsporen van harttonen van de foetus is cruciaal. Indien harttonen aanwezig zijn, wordt er een echografie uitgevoerd om de foetus, het hartje en de moederkoek te beoordelen.
Wat u zelf kunt doen
Bij elk geval van bloedverlies tijdens de zwangerschap is het raadzaam om contact op te nemen met uw arts. Bij een dreigende miskraam is rust belangrijk; dit betekent het vermijden van zware inspanningen, hoewel lichte activiteiten afgewisseld met rust wel mogelijk zijn. Seksueel contact wordt in deze periode afgeraden. Bij hevig bloedverlies en een zwangerschap van meer dan 22 weken is het aan te raden direct naar het ziekenhuis te gaan.
Wat is methaan?
Behandelmogelijkheden door een arts
De behandeling van bloedverlies en miskraam hangt af van de specifieke situatie:
Dreigende miskraam
De arts zal rust voorschrijven en regelmatige controles uitvoeren. De effectiviteit van medicatie is niet bewezen.
Volledige miskraam
In de meeste gevallen is er geen medische ingreep nodig.
Onvolledige miskraam of 'missed abortion'
Meestal wordt een curettage uitgevoerd, waarbij weefsel uit de baarmoeder wordt verwijderd. Soms kan de vrucht ook met medicatie worden afgedreven.
Infectie
Een infectie wordt behandeld met hoge doses antibiotica.
Behandeling van een miskraam vóór 11 weken en 6 dagen zwangerschapsduur
Er zijn verschillende behandelingsopties:
- Afwachtend beleid: Hierbij wordt geen actieve medische interventie verricht en krijgt het lichaam de tijd om het natuurlijke proces te voltooien. De arts bespreekt met het koppel hoe lang deze afwachtende houding kan aanhouden. Indien echografisch bevestigd is dat de baarmoederholte leeg is, volstaat dit beleid.
- Medicamenteus beleid: Medicatie wordt lokaal bij de baarmoederhals geplaatst. Deze hormonale medicijnen bevorderen de samentrekking van de baarmoeder, wat kan leiden tot het uitdrijven van het zwangerschapsweefsel. Dit proces duurt meestal binnen 24 uur na toediening en gaat gepaard met krampachtige buikpijn en bloedverlies. Pijnmedicatie wordt meegegeven.
- Curettage: Dit is een chirurgische ingreep waarbij de zwangerschapszak of weefselresten operatief uit de baarmoeder worden verwijderd. De ingreep vindt plaats onder algehele narcose en doorgaans ambulant. Bij een zwangerschapsduur vanaf 12 weken is opname in het ziekenhuis vereist.
Na bespreking van de opties kan de patiënte haar voorkeur aangeven. De casemanager of vroedvrouw biedt emotionele ondersteuning en aanvullende informatie.
Vroege zwangerschapsbloedingen
Bloedverlies in het begin van de zwangerschap wordt beschouwd als een dreigende miskraam. In slechts de helft van de gevallen resulteert dit daadwerkelijk in een miskraam. Andere mogelijke oorzaken zijn:
- Een poliep op de baarmoedermond.
- Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap (extra-uteriene graviditeit, EUG).
- Een innestelingsbloeding, die ontstaat door de ingroei van de vrucht in de baarmoederwand, wanneer de oorzaak van het bloedverlies onduidelijk blijft na onderzoek.
Wat is een miskraam?
Een miskraam is het verlies van een niet-levensvatbaar embryo in de eerste vier maanden van de zwangerschap. De meeste miskramen vinden plaats in de eerste 12 weken. Vaginaal bloedverlies kan een voorteken zijn.
Oorzaken en kans op een miskraam
De meest voorkomende oorzaak van een vroege miskraam is een aanlegstoornis van het vruchtje, waardoor het niet verder groeit en wordt afgestoten. Ongeveer 15-20% van alle vastgestelde zwangerschappen eindigt in een miskraam. De kans op een miskraam neemt toe met de leeftijd; voor vrouwen onder de 35 jaar is de kans 15%. Er is geen wetenschappelijk bewijs dat stress of geslachtsgemeenschap een miskraam veroorzaakt. Er zijn geen preventieve behandelingen.
Wat te doen bij een miskraam?
Indien de miskraam spontaan en volledig is, is verdere behandeling niet noodzakelijk. De keuze uit de drie behandelingsmogelijkheden (afwachten, medicatie, curettage) is aan de patiënte.
1. Afwachten tot de miskraam spontaan optreedt
Dit natuurlijke proces kan medisch geen kwaad en heeft geen gevolgen voor een volgende zwangerschap. Er wordt geadviseerd tot maximaal 12 weken zwangerschapsduur af te wachten. De kans op een complete miskraam binnen twee weken is ongeveer 50%. Een risico is dat zwangerschapsweefsel achterblijft (incomplete miskraam), wat aanhoudend bloedverlies kan veroorzaken en alsnog een behandeling vereist.
Een spontane miskraam begint vaak met bloedverlies, gevolgd door krampende pijn in de baarmoeder. De vruchtzak wordt uitgedreven. De vruchtzak is herkenbaar als een met vocht gevuld blaasje. Na een normale miskraam nemen de pijn en het bloedverlies snel af.
Bij een rhesus-negatieve bloedgroep en een zwangerschapsduur van 10 weken of meer, is een injectie met Anti-D nodig op de dag van de miskraam.
2. Medicijnen om de miskraam te versnellen
Medicatie, zoals Misoprostol, kan worden gebruikt om een miskraam te versnellen. De kans op een complete miskraam binnen twee weken is 80-85%. Mogelijke bijwerkingen zijn allergische reacties (uitslag, jeuk, ademhalingsproblemen). De behandeling vindt thuis plaats, met telefonische controle achteraf. Bij aanhoudend bloedverlies, duizeligheid of koorts is medische hulp noodzakelijk.
3. Curettage
Tijdens een curettage wordt zwangerschapsweefsel operatief verwijderd via de schede en baarmoederhals. Dit gebeurt onder algehele narcose of lokale verdoving. Mogelijke complicaties zijn het syndroom van Asherman (verklevingen in de baarmoeder), perforatie van de baarmoederwand, of een incomplete curettage waarbij weefsel achterblijft. De risico's van narcose worden individueel besproken.
Herstel na een miskraam of curettage
Lichamelijk herstel verloopt meestal vlot. Gedurende één tot twee weken kan er nog bloedverlies en bruinige afscheiding optreden. Het is raadzaam om te wachten met geslachtsgemeenschap tot het bloedverlies is gestopt. Zwanger worden wordt niet bemoeilijkt door een miskraam of curettage; de eisprong vindt plaats vóór de eerste menstruatie die na ongeveer vier tot zes weken wordt verwacht. Het opnieuw proberen zwanger te raken is medisch gezien niet gebonden aan wachttijden, hoewel het emotioneel soms beter is om even te wachten. Een miskraam kan een emotioneel zware gebeurtenis zijn, en het is belangrijk om hierin de tijd te nemen voor verwerking.
Bij een rhesus-negatieve bloedgroep wordt na een miskraam Anti-D-immunoglobuline toegediend om rhesusantistoffen te voorkomen.
Wanneer medische hulp zoeken?
Neem direct contact op met een zorgverlener bij:
- Hevig bloedverlies (meer dan een forse menstruatie, of meerdere verbanden per uur vervangen).
- Duizeligheid, zweten of flauwvallen.
- Heftige of toenemende buikpijn.
- Koorts (38 graden of meer).
- Aanhoudende klachten na een miskraam of curettage, zoals krampende pijn of fors bloedverlies, wat kan wijzen op een incomplete miskraam.
tags: #miskraam #1 #5 #liter #bloedverlies