De beslissing om een zwangerschap af te breken is een van de moeilijkste die een vrouw kan nemen. De emotionele impact, de twijfels en de gevolgen voor het verdere leven zijn aanzienlijk. Dit artikel bundelt persoonlijke ervaringen van vrouwen die een abortus hebben ondergaan, aangevuld met informatie over de medische procedures en de maatschappelijke context.
Persoonlijke Ervaringen met Abortus
In april ontdekte ik dat ik in verwachting was. Ik raakte meteen compleet in paniek. Deze zwangerschap was niet gepland, we waren er totaal niet op voorbereid. We hadden net een huis gekocht en we hadden allebei een nieuwe baan. Ik wilde het kindje niet houden, dat wist ik meteen. Mijn vriend dacht daar anders over, maar ik zag alleen maar het negatieve ervan in. Ik had altijd mijn oordeel klaar over vrouwen die kozen voor abortus. Totdat het mezelf overkwam. De beslissing om voor een abortus te gaan, is de moeilijkste die ik ooit heb moeten nemen. Ik kan het gevoel dat ik op dat moment had niet beschrijven, maar gelukkig was ik niet. Met vriendinnen sprak ik er niet over. Dat durfde ik niet. Misschien had ik dat wel moeten doen, dan had ik de situatie wellicht beter kunnen overzien. Ook de invloed van hormonen speelde een rol. Ik voelde mij ellendig, ik kon niet helder nadenken. Mijn verstand zei dat ik het kindje niet moest houden, omdat ik meteen twijfels had bij de zwangerschap. Maar mijn gevoel zei iets anders.
Twee weken later, ik was 8 weken en 5 dagen zwanger, vond de behandeling plaats. Die dagen voorafgaand aan de abortus waren de ergste uit mijn leven. Ook al stond ik op dat moment achter mijn besluit, ik twijfelde tot op de dag van de abortus. Maar dit gevoel heb ik op een of andere manier uitgeschakeld. Ik was ontzettend bang voor het aborteren. Toen het achter de rug was, voelde ik mij opgelucht. De dag erna voelde ik mij leeg. Alsof het toen pas tot me doordrong wat er was gebeurd. Ik kon mezelf wel voor mijn kop slaan. Wat heb ik gedaan?! Achteraf is het de verkeerde beslissing geweest. Ik schaam me hiervoor. Pas nadat alles achter de rug was, kon ik weer nuchter nadenken. Ik neem het mezelf kwalijk dat ik deze keuze heb gemaakt. Ik vind het vreselijk wat ik heb gedaan. Als we het kindje hadden gehouden, was alles uiteindelijk goed gekomen. Dat weet ik zeker. Maar op dat moment liet ik me meeslepen door de paniek en de hormonen. Ook naar mijn vriend voel ik me schuldig. Hij wilde er samen met mij voor gaan, maar door mijn negatieve houding ging hij er ook anders over denken. De abortus heeft een flinke impact op mijn leven. Ik denk er nog dagelijks aan en heb nog nooit ergens zoveel spijt van gehad. Vaak ben ik verdrietig en boos op mezelf.
Sinds de abortus heb ik een enorm sterke kinderwens. Ik ben er constant mee bezig. Ik fantaseer veel over ons kindje, dat houdt me op de been. Maar het is verstandig als ik eerst leer dealen met de abortus, mijn verdriet en schaamte. Ook ben ik bang dat ik nu nooit meer zwanger zal raken. Via Fiom krijg ik digitale e-hulp. Een begeleider geeft me wekelijks opdrachten over fases die ik heb doorgemaakt. De feedback die ik krijg, is erg fijn. Ze geeft me persoonlijke tips en adviseert me hoe ik met emoties en gevoelens kan omgaan. Ik vind het prettig om van me af te schrijven. Ik kan beter schrijven dan praten.
Meer Persoonlijke Verhalen
Eigenlijk verwacht ik, Ellen, deze dag geen cliënten te spreken. Zou ik zelf zin hebben in een interview op de dag van een abortus? Waarschijnlijk niet. Maar het is nog geen 10 uur als arts Jorien meldt dat ze een vrouw heeft gevonden die wel met me in gesprek wil. Marie (28, naam gefingeerd) wacht op me in de intakeruimte en vertelt me dat ze hier vandaag voor de tweede keer is. Vorige week had ze al een afspraak, maar toen was er op de echo nog niets van de zwangerschap te zien. Deze week wél, dus heeft ze zojuist de eerste van twee abortuspillen ingenomen. Ze is getrouwd en moeder van twee, de jongste net een half jaar oud. Deze zwangerschap - op dat moment vijf weken gaande - was ongepland, vertelt ze me. “Bij mijn dochter duurde het tweeënhalf jaar om zwanger te raken, bij mijn zoon anderhalf jaar. Ik dacht na de bevalling dat het dus zo’n vaart niet zou lopen. Ik was zelfs al naar de huisarts geweest om de anticonceptiepil weer aan te vragen, maar voor ik die kreeg was het al raak. Toen ik erachter kwam was het enige wat ik dacht: dit wil ik écht niet. Mijn man en ik hebben altijd gezegd dat we een groot gezin willen, maar niet nu al. Ik zou een derde heel leuk vinden, maar nu kan ik het gewoon niet aan. Het is te pittig.
Marie vindt het wél prettig dat ze in de kliniek dubbelchecken of je zeker bent van je beslissing. “Dat is confronterend, ook al was ik zeker van mijn zaak. Ik kan me voorstellen dat het heftiger is als je nog twijfels hebt”, vertelt ze. “Ze gaven me ook duidelijke informatie en uitleg over alles, ik weet wat me thuis ongeveer nog te wachten staat. Wat ik zelf het fijnste vind is dat ik hier niet het gevoel krijg dat ik iets doe wat eigenlijk niet mag. Daar was ik bang voor, dat ze me zouden ompraten of zo. Maar ze lieten de keuze echt bij mij.
Paul (40) en Liesbeth (42, zes weken zwanger) willen wel vertellen waarom ze hier vandaag zijn. Voor hen duurde het maken van de keuze langer, vertellen ze: twee weken, om precies te zijn. Ze zijn ouders van twee kinderen (8 en 12 jaar oud). Liesbeth stond op zich open voor een derde, Paul niet. “Ik voel me een beetje vreemd vandaag”, vertelt Liesbeth met tranen in haar ogen. “Het is een heel moeilijke en emotionele dag. We hebben er veel over gepraat en nagedacht. Waar Liesbeth nog wel eens wilde fantaseren over een derde kind, kon Paul zich daarbij eigenlijk geen voordelen bedenken, vertelt hij. “Voor mezelf had ik al bepaald dat ik geen baby meer wilde vóórdat Liesbeth onbedoeld zwanger raakte. We dachten al langer na over sterilisatie, maar stelden dat nog uit omdat dit zo definitief voelde. Maar ja, de keuze die we nu moeten maken is net zo definitief en ook nog eens heel abrupt. Ze maakten daarom een afspraak bij Fiom, het expertisecentrum voor ongewenste en onbedoelde zwangerschap. “Dat was een heel emotioneel gesprek”, vertelt Liesbeth. “Maar de vrouw die ons hielp was heel onbevooroordeeld, dat was prettig. Ze stelde een aantal vragen waardoor we onze opties echt op verschillende manieren konden bekijken.” “Het hielp met het ordenen van onze gedachten”, vult Paul aan.
De derde cliënt is Olivia (23, naam gefingeerd). Zij is vier weken zwanger en heeft, als we elkaar spreken, ook net de eerste abortuspil ingenomen. Hoe voelt zij zich vandaag? “Wel opgelucht eigenlijk”, begint ze. “Ik had een paar symptomen waar ik last van had, dus ik vind het fijn dat ik hier vandaag terecht kon.” Ze is zwanger geraakt van een man waar ze nu een maand of twee mee scharrelt. “Ik heb overwogen om het te houden, ook omdat dit zijn eerste instinct was toen ik het vertelde. Dat snap ik wel, hij is al iets ouder. Ze vervolgt: “Het idee van ‘over acht maanden een baby hebben’ vind ik niet eens zo erg. Maar het is niet alleen maar die baby, het is veel groter dan dat. Het heeft impact op álles in je leven. Ze zeggen altijd ‘abortus is onomkeerbaar’, maar dat is het krijgen van een kind net zo goed. Twee dagen nadat ze ontdekt dat ze zwanger is, besluit ze dit met een goede vriendin te delen. Zij en Olivia’s scharrel zijn de enige die van de abortus weten. “Ik denk dat het goed is om niet alleen met zoiets rond te lopen, en tegelijkertijd wilde ik niet teveel outside noise en andere meningen toelaten.
Medische Procedures en Risico's
Abortusartsen voeren verschillende procedures uit, afhankelijk van de duur van de zwangerschap. Bij korte zwangerschappen (tot 7 weken en 6 dagen) kan gekozen worden tussen de abortuspil of een zuigcurettage. De abortuspil werkt door het opwekken van weeën, terwijl bij een zuigcurettage de zwangerschap met instrumenten wordt verwijderd. Tot en met 6 weken en 2 dagen zwangerschap geldt er geen wettelijke bedenktijd van vijf dagen.
Voor zwangerschappen tot 13 weken wordt een zuigcurettage toegepast, die naar keuze onder lokale verdoving of sedatie kan plaatsvinden. Tussen 13 en 22 weken zwangerschap is een zuigcurettage met een abortustang nodig, meestal onder algehele narcose. Na drie weken is een nacontrole vereist, waarbij de patiënt ook wordt geadviseerd te beginnen met de pil.
Hoewel abortussen over het algemeen veilig zijn, zijn er risico's. Mogelijke complicaties zijn:
- Bloedingen
- Beschadiging of scheurtjes in de baarmoederhals
- Perforatie van de baarmoeder
- Bloedstolsels
- Reacties op de anesthesie
- Stuipen, koorts, koude rillingen en braken
- Infecties, vooral als delen van de baby of placenta achterblijven.
In zeldzame gevallen kan een onvolledige abortus optreden, waarvoor een operatie nodig kan zijn om achtergebleven weefsel te verwijderen. Er is ook een minimale kans op een ongoing pregnancy na een zuigcurettage, en zeer zelden kan een perforatie van de baarmoeder optreden.
Dilatatie en curettage (D&C)
Maatschappelijke en Ethische Aspecten
Abortus is een onderwerp dat wereldwijd discussie oproept. De wetgeving verschilt sterk per land, met strikte regels in Midden- en Zuid-Amerikaanse landen en een meer liberale benadering in Scandinavië. In China, met het één-kind-beleid, worden jaarlijks miljoenen abortussen uitgevoerd, soms zelfs verplicht.
In Aziatische landen, zoals India, vormt medische technologie een ethisch dilemma. Technieken voor geslachtsbepaling in een vroeg stadium van de zwangerschap leiden in culturen waar zonen meer gewaardeerd worden, tot een aanzienlijk aantal abortussen van vrouwelijke foetussen. Dit verstoort het natuurlijke evenwicht tussen geboortes van jongens en meisjes.
De discussie over abortus raakt ook aan de waarde van het leven. Pro-choice standpunten benadrukken de autonomie van de vrouw en het recht op zelfbeschikking, terwijl pro-life argumenten de nadruk leggen op het recht op leven van het ongeboren kind. Er is ook een discussie gaande over de vraag of abortus soms gepleegd wordt uit angst voor een leven in moeilijke omstandigheden, in plaats van vanuit een fundamentele afkeer van leven zelf.
Sommige vrouwen die een abortus hebben ondergaan, ervaren diepe spijt en schaamte, terwijl anderen achter hun beslissing staan, al dan niet met gemengde gevoelens. De ervaringen variëren sterk en worden beïnvloed door persoonlijke omstandigheden, ondersteuning en de manier waarop men met de emoties omgaat.
Fiom is een expertisecentrum dat hulp biedt bij ongewenste en onbedoelde zwangerschap. Ze bieden digitale e-hulp en begeleiding om vrouwen te helpen omgaan met hun emoties en gevoelens rondom abortus.
