In het Slingeland Ziekenhuis is het mogelijk om in een bad te bevallen of om in een bad de weeën op te vangen. Dit kan bij zowel een poliklinische als bij een klinische (medische) bevalling. Het water zorgt voor ontspanning, waardoor weeën minder heftig voelen en de ontsluiting mogelijk iets sneller kan gaan. In deze folder leest u hier meer over.
Het bevalbad
Het bevalbad is een opblaasbaar bad. Dit bad is dieper dan een normaal bad en beschikt over een soort ingebouwde stoel, die aanvoelt als een zacht kussen. Het bevalbad staat tijdens de bevalling in de verloskamer. In het bad wordt een persoonlijke hoes geplaatst voor de hygiëne. Daarna wordt het bad gevuld met water. Het duurt ongeveer een uur voordat het bad gevuld is. Het water blijft tijdens de bevalling op een constante aangename temperatuur. U kunt zelf aangeven hoe lang u tijdens de bevalling in bad wilt blijven. Dit kan variëren van één uur tot meerdere uren. In sommige gevallen kan de bevalling zelf ook plaatsvinden in het bad. De geboorte van de placenta (moederkoek) zal, nadat we de navelstreng hebben laten uitkloppen, in principe op bed plaatsvinden.
Wel of niet in bad bevallen
Als u graag in bad wilt bevallen, dan kunt u dit aangeven bij uw gynaecoloog of verloskundige tijdens een controle-afspraak op het spreekuur. De gynaecoloog of verloskundige bekijkt dan samen met u of het in uw situatie mogelijk is om in bad te bevallen. Veiligheid voor u en uw kind staat altijd voorop. Daarom kan soms besloten worden dat het beter is om op het verlosbed te bevallen. Er kunnen verschillende redenen zijn waarom een badbevalling niet mogelijk is, bijvoorbeeld als u zwanger bent van een tweeling of bij een baby in stuitligging. Ook is het bij een badbevalling belangrijk dat u mobiel bent, zodat u makkelijk het bad in en uit kunt komen. Tot slot kan het zijn dat het bevalbad op dat moment in gebruik is. Als u pas tijdens de bevalling bedenkt dat u graag in bad zou willen bevallen, dan kunt u dat ook op dat moment nog aangeven. De verloskundige die de bevalling begeleidt, bekijkt dan de mogelijkheden voor een badbevalling.
Rol van de partner
Tijdens een bevalling kan een partner helpen om in en uit het bad te stappen. Ook kan hij/zij bij het bad gaan zitten om u te ondersteunen. Een partner mag niet in het bad plaatsnemen.
Benodigdheden en kosten
Als u in bad wilt bevallen moet u zelf de benodigdheden aanschaffen, zoals een aanvoer- en afvoerslang, afvoerpomp en een persoonlijke hoes. Deze benodigdheden kunt u ter plekke aanschaffen op de afdeling Verloskunde van het Slingeland Ziekenhuis. Deze benodigdheden zijn voor eenmalig gebruik. De kosten voor de benodigdheden zijn € 85,00. Deze kosten zijn voor eigen rekening en moeten ter plekke in het ziekenhuis worden betaald. U kunt in het Slingeland Ziekenhuis alleen pinnen. Het bad kunt u vooraf niet reserveren.
Informatie uit andere ziekenhuizen en bronnen
Veel vrouwen vinden het prettig om tijdens hun ontsluiting onder de douche te staan of in bad te zitten. Het ontspant de spieren en vermindert de pijn. In het Martini Ziekenhuis kun je in bad bevallen tijdens een poliklinische bevalling. In veel gevallen kan het ook bij een klinische bevalling. Op de verloskamers zijn opblaasbare bevallingsbaden aanwezig. Het bevallingsbad en de elektrische opblaaspomp zijn eigendom van de afdeling Verloskunde. Het is niet mogelijk om samen met je partner in het bevallingsbad te zitten. Bij het opblaasbare bad hoort een bevallingspakket. Dit pakket is nodig om het bevallingsbad te kunnen gebruiken. In de doos met het bevallingspakket zitten de benodigdheden voor een badbevalling. Je krijgt onder andere een binnenhoes, vulslang en een pomp om het bad na gebruik te legen. Wilt je het bevallingsbad van het Martini Ziekenhuis gebruiken? Dan moet je een bevallingspakket aanschaffen. Dit doe je bij de afdeling Verloskunde. Het bevallingspakket kost 80 euro. Je tekent hiervoor een formulier: Toestemming facturering badbevalling. Het duurt zo'n 15 minuten om het bevallingsbad op te zetten en te vullen. Je partner doet dit samen met de verloskundige, verpleegkundige of kraamverzorgende. Na de bevalling legen ze het bad.
Bevallen is intens en wordt over het algemeen als pijnlijk ervaren. Er zijn veel dingen die je kan doen om met deze pijn bij je bevalling om te gaan. Pijn ontstaat als de spieren van je baarmoeder hard samentrekken (weeën of contracties). Deze pijn is nuttig doordat de weeën de uitgang van je baarmoeder (baarmoedermond) steeds verder doet opengaan (ontsluiting) en je baby zich goed kan positioneren om geboren te worden. De pijn is anders bij elke vrouw. Tijdens je bevalling maakt je lichaam hormonen aan die werken als pijnstillers, zoals endorfinen. Wil je beter omgaan met de intensiteit van je weeën met behulp van warm water? Dan kun je hiervoor in een warm bad gaan of onder een warme douche staan. Bij een badbevalling wordt je baby geboren in het warme water van het bad. Warm water werkt pijnstillend, relaxeert je spieren en vermindert je pijnperceptie. Dit is zowel het geval in een warm bad als onder een warme douche. In het water van een bad verlaagt het licht drijvende gevoel bovendien je spierspanning en helpt je de weeën beter op te vangen. Voor je baby biedt een badbevalling een zachte, rustige overgang van de baarmoeder naar de buitenwereld.
Tijdens je bevalling kun je kiezen om warm water te gebruiken als niet-medicamenteuze pijnstilling tijdens je ontsluiting of tijdens het persen. Dit kan een warme douche zijn of een warm bad. Je kunt ook kiezen om géén warm water te gebruiken of in bad te bevallen. Dit is jouw keuze. Je zorgverlener (gynaecoloog, vroedvrouw, huisarts) informeert je over de voor- en nadelen van elke keuzeoptie en bespreekt met jou je voorkeuren en noden op basis van jouw individuele situatie. Je zorgverlener kan warm water en bevallen in bad aanbevelen.
Het verhoogde risico op het losscheuren van de navelstreng is zeer zeldzaam: minder dan 1%. De studies geven aan dat het verhoogde risico op losscheuren van de navelstreng niet zo zeer met het water zelf te maken heeft maar het kan zijn dat zorgverleners soms de baby te snel uit het water halen. Een ervaren vroedvrouw kan dit voorkomen door aandachtig en voorzichtig de baby op te tillen en de baby nog (deels) in het water te laten in huid-op-huid contact met de mama. Bevallen in bad bevordert bewegingsvrijheid.
Tegenindicaties: Heb je een epidurale verdoving, actieve herpes of een huidinfectie? Wil je graag de navelstreng vertraagd doorknippen en onmiddellijk huid-op-huid contact met je baby? Bespreek je wens tijdens de zwangerschap met je zorgverleners en laat ze opnemen in je elektronisch dossier of je document waarin je geboortekeuzes zijn opgenomen. Beval je thuis? Bespreek dan met je vertrouwde vroedvrouw of je een eventueel een bevalbad kunt huren. Beval je in het ziekenhuis? Dan is het gebruiken van een warm bad in het ziekenhuis afhankelijk van beschikbaarheid.
Tijdens een badbevalling kan de partner je ondersteunen door nabijheid, te masseren, water over je lichaam te laten stromen of je te helpen bij houdingswissel. In sommige geboorteomgevingen is het toegestaan dat de partner mee in bad kan gaan om je beter te ondersteunen. Ook onder de douche of in een warm bad kan je baby continu gemonitord worden. Bespreek grondig alle voor- en nadelen met je gynaecoloog en vroedvrouw. Neem je tijd om je behoeftes, zorgen en twijfels helder te krijgen en alle vragen uit te klaren. Beval je in het ziekenhuis, geef deze bevaloptie door aan je zorgverleners.
De voordelen van een badbevalling
Ervaringen met badbevallingen
Eline: "Heel bewust koos ik voor een bevalling in Oostende omdat daar uitgebreide ervaring bestaat met onderwaterbevallingen. Het moment dat ik in het ziekenhuis aankwam had ik, naar mijn ervaring een zestal uur, weeën, maar waar ik dacht dat het nog even zou duren, bleek ik reeds 6cm opening te hebben en ging het heel erg snel vooruit. Slechts een uurtje later adviseerde de vroedvrouw me om het bad in te gaan omdat de weeën elkaar toch wel zeer snel en heftig opvolgden. Ik herinner me nog sterk het moment dat ik in het water wegzakte. De pijn verdween grotendeels en door de ontspanning die dit met zich meebracht, kon ik even later beginnen persen. Slechts vier uur na het binnenkomen in het ziekenhuis werd ons zoontje geboren. De ervaring van de badbevalling is voor mij eentje om met heel veel positiviteit op terug te kijken."
Nina: “Bij aankomst hoorde ik het badwater al stromen en kon de vroedman zijn vraag of ik het bad in wilde nog niet afmaken, of ik zat er al in. De warmte plooide zich als een dekentje rond mijn baarmoeder en de cadans waarop ik had zitten wachten voltrok zich in mijn lijf, alsof ze het warme water nodig had om te beseffen waar het mee bezig was. Dit kon ik nog wel even volhouden: een ritme, de dans die ik had verwacht. Maar veel tijd was er niet; anderhalf uur later was mijn dochter er."
Kato: “Dat warme water doet zoveel deugd! Gewoon ook de ontspannen associatie die je sowieso al hebt met een bad geeft zo iets om naar uit te kijken! En kunnen hangen op die badrand is zoveel comfortabeler dan rechtstaan onder het warme water van de douche… Dat bad is ook echt je eigen veilige bubbeltje, heerlijk om je in terug te trekken!"
Katrin: “Ik vond dat water gewoon echt heerlijk ontspannend."
Luna: “Na een heftige transitiefase eindelijk dat bad instappen voelde voor mij echt als een verademing! Mijn weeën namen ook even af waardoor ik mij heel mooi kon ontspannen en voorbereiden op de persfase, op dat moment wist ik ook dit is de rest & be thankful phase. De timing van in bad stappen was voor mij dus echt perfect!"
Elizabeth: “Ik vond in bad bevallen heerlijk! Ik voelde mij gedragen door het water en het haalde de scherpe kantjes er een beetje vanaf. Het warme water dat je lijf omhuld. Ik kon mij zo ook beter afsluiten voor de buitenwereld!"
Tine: “In bad bevallen gaf mij een gevoel van vrijheid en veiligheid. Vrijheid omdat ik zo kon doen wat mijn lichaam mij aangaf. Veilig omdat het warme water als een soort van cocon rond mijn lichaam voelde."
Voordelen van een badbevalling
Een bevalling in bad heeft veel voordelen voor moeder en kind. Het bad is gevuld met warm water, dit werkt ontspannend. Hierdoor maakt u meer endorfine aan in het lichaam, een soort natuurlijke pijnstilling. Het helpt de pijn van de weeën beter te verdragen. Het is voor de baby een natuurlijke overgang van het vertrouwde vruchtwater naar het warme badwater. Hierdoor zijn waterbaby’s vaak rustiger als ze geboren worden.
Het warme water zorgt voor ontspanning. Dit kan leiden tot meer afgifte van oxytocine. Dit is een hormoon dat ervoor kan zorgen dat je weeën sterker en effectiever worden. Een badbevalling kan daardoor zorgen voor een kortere bevalling. Door de ontspanning ervaren sommige vrouwen minder angst, spanning en pijn. Je kan hierdoor minder behoefte hebben aan pijnstilling. In een ruim bad kun je vrij bewegen. Zo kun je makkelijk verschillende houdingen aannemen waarin jij het beste weeën kunt opvangen. Door de warmte is er meer doorbloeding van je bekkenbodem waardoor er mogelijk minder kans is op uitscheuren tijdens de bevalling.
Voor de baby maakt de baby een rustige overgang van de situatie binnen in de buik (in vruchtwater) naar buiten de buik. Na de bevalling legt de verloskundige de baby bij je op de borst. Je baby heeft direct huid-op-huidcontact met jou.
Eén van de grootste voordelen van bevallen in bad, is ontspanning. Het warme water helpt je spieren te ontspannen en de weeën beter op te vangen. Daardoor maken veel vrouwen het hormoon oxytocine beter aan, wat de bevalling bevordert. Ook vermindert het de beleving van pijn, waardoor minder vaak extra pijnstilling nodig is. Daarnaast voelen veel vrouwen zich in bad veiliger en meer in controle.
Nadelen en contra-indicaties
Nadelen van een badbevalling zijn dat niet iedereen het prettig vindt om langdurig in het water te zijn tijdens zo’n intens proces. Ook moet je het bad uit zodra er complicaties ontstaan. En hoewel het risico op infecties bij een goede voorbereiding klein is, vraagt het wel om zorgvuldige hygiëne.
Een badbevalling is niet in alle situaties mogelijk. Heb je een medische indicatie, zoals een hoge bloeddruk, zwangerschapsdiabetes of complicaties met de ligging van de baby? Dan kan het zijn dat een badbevalling afgeraden wordt. Ook als de baby in het vruchtwater heeft gepoept of als je een vroeggeboorte verwacht, wordt het bad meestal niet ingezet.
Er kan tijdens je bevalling twijfel ontstaan over de conditie van je baby. Soms is het dan nodig dat jij en je ongeboren baby buiten het bad verder gecontroleerd moeten worden. Als je je hebt ingesteld op een badbevalling kan dit een teleurstelling zijn. Ook kunnen er tijdens een bevalling onverwachte situaties optreden. Er moet dan direct gehandeld worden. Dit is niet altijd mogelijk in het bad. De verloskundige of gynaecoloog kan dan beslissen dat je moet overstappen naar het verlosbed.
Wanneer kun je niet in bad de weeën opvangen en/of bevallen?
- Niet tijdens het persen in bad: Er zijn meerdere situaties denkbaar waarin je niet tijdens het persen in bad kunt blijven. Deze worden aan je uitgelegd door de verloskundige.
- Helemaal niet in bad: Is je baby (veel) te klein? Heb je een hoge bloeddruk? Heb je een infuus nodig waar de hele tijd medicijnen door worden gegeven? Dan kun je ook tijdens de ontsluiting niet in bad. Ook hier zijn er meerdere situaties denkbaar waarin je niet in bad kunt tijdens je bevalling.
- Uit bad tijdens bevalling: Soms kan er twijfel zijn over jouw conditie of de conditie van de baby. Dan adviseert de verloskundige of gynaecoloog om uit bad te gaan zodat we beter voor jou en je baby kunnen zorgen. Sommige vrouwen vinden het bad zelf niet prettig tijdens de bevalling. Ook dan kun je natuurlijk uit bad gaan. Op elk moment kan je verloskundige of gynaecoloog beslissen dat je niet in bad mag of dat je het bad moet verlaten.
Ook als je een infuus nodig hebt waar de hele tijd medicijnen door worden gegeven, kun je niet in het bad blijven. Als je je hebt ingesteld op een badbevalling kan dit een teleurstelling zijn.
Badbevalling in het ziekenhuis of thuis
In steeds meer ziekenhuizen in Nederland is het mogelijk om in bad te bevallen. Vaak is er een speciaal bevalbad aanwezig op de verloskamers. Het voordeel hiervan is dat je medische zorg dichtbij hebt, mocht er iets bevallen in het verloop van je bevalling. Het is wel belangrijk om hierover tijdig te informeren bij jouw ziekenhuis. Niet elk ziekenhuis heeft standaard een bevalbad beschikbaar, en reserveren is niet altijd mogelijk.
Wil je liever in je eigen vertrouwde omgeving bevallen? Ook dan is bevallen in bad een optie. Er zijn speciale bevalbaden te huur die thuis opgezet kunnen worden. Je verloskundige kan je hierbij adviseren en helpt bepalen of jouw huis geschikt is op het gebied van ruimte, hygiëne en watervoorziening. Een thuisbevalling in bad biedt vaak nog meer rust en privacy.
In het Diakonessenhuis zijn twee bevalbaden aanwezig. Deze kunt u niet reserveren. Meestal is er een bad beschikbaar, maar we kunnen dat niet garanderen. Wilt u er zeker van zijn dat u gebruik kunt maken van een bevalbad, dan adviseren wij u een bad te huren en mee te nemen naar het ziekenhuis. Een bevalbad kunt u samen met de materialen huren bij verschillende aanbieders. Houdt rekening met kosten voor de huur en aanschaf materialen.
Als u gebruik maakt van het bevalbad in het Diakonessenhuis moet u het pakket met bijbehorende materialen aanschaffen. Dit pakket hebben wij op voorraad in het ziekenhuis. De kosten voor het verplicht aan te schaffen pakket bedragen ongeveer €90,-. Bij afname van het pakket tekent u een eenmalige machtiging voor het afschrijven van deze kosten.
Uw partner of begeleider moet het bad zelf opzetten en weer afbreken. Het opzetten kan zodra u bent aangekomen in uw kraamsuite. Bij het bad en het pakket zit een duidelijke handleiding. Het opzetten en vullen van het bad duurt ongeveer een half uur tot drie kwartier. Als u gebruik maakt van een bad van het Diakonessenhuis, staat dit opgepompt op uw kamer.
Het beste moment om in het bad te gaan, is als u krachtige regelmatige weeën heeft. Het effect van het warme water is dan het grootst en zal ervoor zorgen dat de baarmoeder beter ontspant waardoor er een andere pijnbeleving ontstaat. Dit effect neemt na ongeveer 2 uur af. We adviseren u na 2 uur even uit bad te gaan. Na een korte onderbreking zal het effect van het warme water weer merkbaar zijn. Uw partner kan tussendoor wat afgekoeld water wegpompen, en aanvullen met warm water.
Uw partner moet het bad en de materialen na de bevalling leeg laten lopen en opruimen. Een bad van het ziekenhuis kan opgepompt blijven staan.
De kosten voor de benodigdheden in het Máxima MC zijn € 100 en zullen door het ziekenhuis in rekening worden gebracht. U krijgt een factuur hiervoor naar uw huisadres gestuurd.
De kosten voor de benodigdheden op de afdeling Verloskunde van het Slingeland Ziekenhuis zijn € 85,00.
Vragen
Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Stelt u deze aan de gynaecoloog of verloskundige tijdens een controle-afspraak op het spreekuur. Heeft u vragen over de badbevalling? Stel ze gerust aan uw zorgverlener of tijdens het volgende bezoek aan het Diakonessenhuis.