De frequentie van ontlasting bij baby's, ook wel poepen genoemd, varieert aanzienlijk van kind tot kind. Over het algemeen geldt dat baby's die borstvoeding krijgen vaker ontlasting hebben dan baby's die kunstvoeding krijgen. Er is geen vastgesteld aantal keer dat een baby moet poepen, omdat er sprake is van een persoonlijke frequentie.
De eerste ontlasting: Meconium
De eerste ontlasting van een pasgeboren baby wordt meconium genoemd. Dit is een groenzwarte, kleverige substantie die ontstaat door het 'eten' van vruchtwater in de baarmoeder. Meconium wordt in de eerste dagen na de geboorte uitgescheiden. Na enkele dagen wordt de ontlasting gevormd uit borst- of flesvoeding en zal de hoeveelheid meconium afnemen. Dit proces duurt meestal één tot twee dagen, waarna de poep bruingroenig van kleur wordt, losser van textuur en daarna geeloranjeachtig.
Verschillen tussen borst- en flesvoeding
Borstvoeding wordt over het algemeen makkelijker verteerd dan flesvoeding. Hierdoor is de ontlasting van een flesgevoede baby vaak iets vaster en ruikt deze sterker dan die van een borstgevoede baby. Flesvoeding wordt niet volledig verteerd, wat kan leiden tot een ophoping in de darmen en daardoor vastere ontlasting. Baby's die flesvoeding krijgen, poepen vaak één keer per dag. Regelmatig poepen en controleren of de ontlasting niet te hard is, is daarom belangrijk bij flesgevoede baby's.
De ontlasting van een baby die borstvoeding krijgt, kan daarentegen zeer variabel zijn. Een borstbaby kan vier keer per dag poepen, of slechts één keer in de paar dagen. Beide scenario's zijn normaal en gezond, zolang de ontlasting zacht is en gemakkelijk komt. De poep van borstgevoede baby's wordt vaak omschreven als mosterdgeel, losser van structuur en kan kleine stukjes bevatten. Deze poep ruikt vaak zoetig.
Ontwikkeling van de ontlasting
Gedurende het eerste levensjaar van een baby verandert de luierinhoud voortdurend. De kleur, geur en consistentie van de ontlasting evolueren naarmate de baby groeit en andere voedingsmiddelen gaat consumeren. Door regelmatig de luierinhoud te observeren, kunnen ouders een goed beeld krijgen van wat normaal is voor hun baby in elke fase.
Vaste voeding en de impact op ontlasting
Wanneer een baby begint met het eten van vast voedsel, verandert de ontlasting aanzienlijk. De luiers worden 'stinkend' en de drollen worden groter. Het spijsverteringsstelsel van de baby moet wennen aan het nieuwe voedsel, net zoals de smaakpapillen dat moeten. In deze overgangsfase is het belangrijk om de ontlasting goed in de gaten te houden.
Wanneer bellen we naar de huisarts? Obstipatie bij baby's
Hoewel variatie in ontlasting normaal is, zijn er tekenen die kunnen wijzen op obstipatie (verstopping). Artsen spreken meestal van obstipatie als een baby twee of meer van de volgende symptomen vertoont:
- De baby poept twee keer per week of minder.
- De baby houdt de ontlasting (onbewust) op.
- De ontlasting is hard, droog, keutelig en/of pijnlijk.
- Er zitten grote hoeveelheden ontlasting in de luier.
In de eerste zes maanden kan een baby soms moeite hebben met poepen door een nog in ontwikkeling zijnd maag-darmstelsel. Dit gaat meestal vanzelf over. Gelukkig is obstipatie bij baby's meestal onschuldig en zijn er zelden lichamelijke oorzaken.
Wanneer contact opnemen met de huisarts bij obstipatie:
- Bloederige diarree
- Overgeven met een gallige (gifgroene) kleur
- Koorts
- Eczeem
- Andere klachten die al sinds de geboorte aanwezig zijn
In combinatie met deze klachten is de kans op een lichamelijke oorzaak van obstipatie groter. Bijvoorbeeld, obstipatie in combinatie met eczeem, slechte groei of luchtwegklachten kan wijzen op een koemelkallergie.
Behandeling van obstipatie
De huisarts zal de situatie beoordelen op basis van de klachten en een lichamelijk onderzoek. Vaak zijn adviezen rondom de voeding voldoende. In sommige gevallen kan een laxeermiddel worden voorgeschreven, zoals een poeder dat in water wordt opgelost. Dit maakt de ontlasting zachter en wordt niet door het lichaam opgenomen, waardoor de darmen niet 'lui' worden. Behandeling is vaak voor een langere periode (minimaal 2 maanden) nodig.
De spijsvertering | Animatie van MDL Fonds
Andere oorzaken van afwijkende ontlasting
Naast borst- en flesvoeding kunnen ook andere factoren de ontlasting van een baby beïnvloeden. Denk hierbij aan:
- Darmkrampjes: Vooral in de eerste weken na de geboorte kunnen baby's last hebben van darmkrampjes doordat de darmen nog niet gewend zijn aan melk. Dit kan zich uiten in hard huilen, trappelen met de beentjes en een pijnlijke gezichtsuitdrukking.
- Vezelrijke voeding: Vanaf het moment dat een baby bijvoeding krijgt, is het belangrijk te letten op voldoende vezels uit groenten, fruit en volkorenproducten.
- Tandjes krijgen: Bij het doorkomen van tandjes kan de ontlasting vaker komen, losser zijn, zurig ruiken en groenachtig worden.
- Ziekte of allergie: Waterige, groene ontlasting, soms met bloedsporen, kan duiden op een overgevoeligheid voor iets in de voeding van de moeder of een reactie op een supplement. Diarree door een infectie of voedselovergevoeligheid kan ook leiden tot een tijdelijk tekort aan lactase.
- Erfelijke aandoeningen: Zeldzame aandoeningen zoals cystic fibrosis (taaislijmziekte) kunnen ook invloed hebben op de ontlasting, bijvoorbeeld door neongroene, puddingachtige ontlasting.
Het is belangrijk om te onthouden dat de ontlasting van een baby enorm kan variëren. Door de luierinhoud goed te observeren en contact op te nemen met een zorgverlener bij twijfel, kunnen ouders de gezondheid van hun baby goed monitoren.
