Het is volkomen normaal als er tijdens je zwangerschap al moedermelk uit je borsten komt. Deze eerste melk, bekend als colostrum, is een waardevolle bron van voedingsstoffen en antistoffen voor je baby.
Wat is Colostrum?
Colostrum, ook wel bekend als de 'eerste melk', wordt geproduceerd in de laatste maanden van de zwangerschap en soms al eerder, vanaf de 16e week. Het is een gelige, transparante vloeistof die boordevol zit met antistoffen en zeer voedzaam is door het hoge gehalte aan eiwitten. Vanwege deze eigenschappen wordt colostrum ook wel de '1e vaccinatie' genoemd.
Hoe verder je in je zwangerschap komt, hoe meer melk je kunt gaan lekken. Sommige vrouwen ervaren dit al eerder, terwijl het bij anderen pas in de laatste maanden optreedt. Het is een teken dat je lichaam zich voorbereidt op de borstvoeding.
Lekkende Borsten Tijdens de Zwangerschap
Lekkende borsten tijdens de zwangerschap, waarbij moedermelk uit de borsten komt op momenten dat er geen baby aan de borst drinkt, is een veelvoorkomend verschijnsel. Dit is een natuurlijk onderdeel van de voorbereiding van het lichaam op de borstvoeding.
Bij de meeste vrouwen gebeurt dit in de laatste maanden van de zwangerschap. Soms komen er af en toe wat gelige druppeltjes vrij, bijvoorbeeld onder een warme douche. De intensiteit van het lekken kan toenemen naarmate de zwangerschap vordert.
Er is geen middel om het lekken van de borsten te stoppen. Om het ongemak te verminderen en te voorkomen dat de melk in kleding terechtkomt, kunnen zoogcompressen worden gebruikt. Deze absorberende schijfjes worden in de beha gelegd en dienen regelmatig ververst te worden.
De Ontwikkeling van de Baby
Gedurende de zwangerschap ontwikkelt de baby zich razendsnel. De baby kan steeds beter iets vastgrijpen en de bewegingen worden coördinatiever. Sinds kort kan de baby ook ademhalen, waarbij vruchtwater in en uit de longen stroomt, wat een belangrijke oefening is voor de latere ademhaling van lucht.
De grijp- en pakreflexen worden sterker. Je baby kan nu af en toe de eigen voetjes of handjes vastpakken. Ook het vastpakken van de navelstreng komt voor, maar dit is niet gevaarlijk en kan de baby niet dichtknijpen.
Wat Merk Je van de Zwangerschap?
Het verschijnen van melk uit de borsten tijdens de zwangerschap is een teken dat de borsten zich voorbereiden op de borstvoeding. Dit kan dus voormelk of colostrum zijn. Het is belangrijk om te weten dat het al dan niet hebben van voormelk tijdens de zwangerschap niets zegt over het succes van de borstvoeding na de geboorte.
Vroeger werd aangeraden om de tepels te 'harden' door ze na het douchen droog te wrijven. Dit is tegenwoordig niet meer nodig en kan zelfs leiden tot beschadiging van de tepels. Het gebruik van crèmes op de tepels en tepelhoven is ook niet vereist. Wel kan het masseren van de borsten met een verzorgende olie of crème prettig zijn.
Antenataal Kolven: Melk Verzamelen Voor de Geboorte
Sommige aanstaande moeders kiezen ervoor om al tijdens de zwangerschap colostrum af te kolven. Dit kan nuttig zijn in specifieke situaties, zoals bij een geplande keizersnede, zwangerschapsdiabetes, of als er een verhoogd risico is dat de baby na de geboorte bijvoeding nodig heeft.
Waarom Antenataal Kolven?
Er zijn diverse redenen waarom gekozen kan worden voor antenataal kolven:
- Bekendheid met een verhoogde melkbehoefte van de baby na de geboorte.
- Verwachting van een vertraagde of verminderde melkproductie na de bevalling.
- Medische aandoeningen zoals zwangerschapsdiabetes.
- Eerdere ervaringen met een lage melkproductie.
- Zwangerschap van een meerling.
- Een hoge BMI (meer dan 40).
- Een familiegeschiedenis van allergieën.
- Bekendheid met een aangeboren afwijking bij de baby die drinken aan de borst bemoeilijkt (bijv. schisis, Downsyndroom, hartafwijking).
- Eerdere borstoperaties.
- Poly Cysteus Ovarium Syndroom (PCOS).
- Wens om geen kunstvoeding te geven.
Wanneer Mag Je Niet Antenataal Kolven?
Er zijn ook situaties waarin antenataal kolven wordt afgeraden:
- Als de baby te vroeg geboren werd in een eerdere zwangerschap.
- Bij bloedingen tijdens de huidige zwangerschap.
- Bij vroegtijdige weeën.
- Bij afwijkingen aan de baarmoedermond of baarmoeder.
- Als de placenta de uitgang van de baarmoeder bedekt (placenta praevia).
Hoe Kolven in de Zwangerschap?
Voorafgaand aan het antenataal kolven is toestemming van de gynaecoloog vereist. Meestal kan gestart worden na de 37e zwangerschapsweek, maar dit hangt af van de reden voor het kolven en dient besproken te worden met de zorgverlener.
Het advies is om 2 tot 3 keer per dag ongeveer 10 minuten met de hand te kolven. Gebruik geen handkolf, omdat deze minder geschikt is voor de kleine hoeveelheden colostrum. Wissel tijdens het kolven van borst.
Hygiëne is cruciaal:
- Masseer de borsten voor het kolven.
- Vang de melk op in een spuitje (2-3 ml), vul deze niet volledig, en sluit af met een dopje.
- Plak een sticker op het spuitje met datum en naam.
- Vries de melk in een afgesloten bak in; vul spuitjes niet volledig omdat melk uitzet bij invriezen.
- Neem de ingevroren melk mee naar het ziekenhuis in een koeltas met koelelement.
Belangrijke aandachtspunten bij het kolven:
- Knijp niet in de borst om kneuzingen te voorkomen.
- Knijp niet in de tepel, dit sluit de melkuitgang af.
- Laat de handen niet over de borst glijden om pijn te voorkomen.
- Kolf maximaal 10 minuten per borst.
- Kolf altijd beide borsten.
- Kolf 2-3 keer per dag.
- Stop met kolven bij harde buiken en probeer het later opnieuw. Overleg eventueel met een arts of lactatiekundige.
Het Invriezen en Gebruiken van Gekolfde Melk
De gekolfde melk kan worden ingevroren. Bij het invriezen de spuitjes niet volledig vullen. Wanneer de melk wordt meegenomen naar het ziekenhuis, dient deze direct aan de verpleging te worden afgegeven met de instructie om deze in te vriezen. Ontdooi melk bij voorkeur in de koelkast of in warm water (maximaal 37 graden). Gebruik ontdooide melk binnen 24 uur.
De Productie van Moedermelk
Na de geboorte komt de melkproductie pas echt op gang. Dit gebeurt via een proces van 'vraag en aanbod'. Hoe vaker melk wordt verwijderd (door voeden of kolven), hoe meer melk de borsten zullen aanmaken.
Het geven van kunstvoeding kan de eigen melkproductie verminderen, omdat het lichaam geen signaal krijgt om meer moedermelk aan te maken.
Signalen dat de Baby Genoeg Melk Krijgt
Hoewel een lage melkproductie zeldzaam is, zijn er tekenen die erop kunnen wijzen dat de baby niet genoeg melk binnenkrijgt:
- Onvoldoende gewichtstoename: Na een normaal gewichtsverlies in de eerste dagen, dient de baby dagelijks aan te komen.
- Onvoldoende natte of vieze luiers: Het aantal luiers kan een indicatie geven van de vochtinname.
- Dehydratie: Donkergekleurde urine, droge mond, gele huid of lusteloosheid kunnen wijzen op uitdroging.
Bij twijfel is het altijd raadzaam om medisch advies in te winnen.
Misvattingen over Lage Melkproductie
Vaak voorkomende situaties, zoals frequent voeden, de baby die niet neergelegd wil worden, wakker zijn 's nachts, korte of lange voedingsbeurten, het accepteren van een flesje na de voeding, zachter aanvoelende borsten, het uitblijven van lekkende melk, of het niet veel kunnen afkolven, zijn geen tekenen van een lage melkproductie.
Wat te Doen bij Een Lage Melkproductie?
Als er zorgen zijn over een lage melkproductie, is het raadzaam een lactatiekundige of borstvoedingsspecialist te raadplegen. Zij kunnen de situatie beoordelen en advies geven over voedingshoudingen, aanlegtechnieken en eventueel het gebruik van galactagogen (medicijnen om de melkproductie te verhogen).
Huid-op-huidcontact met de baby en ontspanningstechnieken kunnen de melkproductie stimuleren.
De Melkproductie Verhogen met een Borstkolf
Bij het stimuleren van de melkproductie, met name in de eerste dagen na de geboorte, kan een dubbele elektrische borstkolf met initiatietechnologie effectief zijn. Dubbel kolven kan meer melk in minder tijd opleveren en de borsten beter legen, wat de productie bevordert.
Het advies is om regelmatig te kolven, acht tot twaalf keer per dag inclusief één keer 's nachts, om de melkproductie te stimuleren. Na twee tot drie dagen regelmatig kolven zou een toename in de melkproductie zichtbaar moeten zijn.
Borstcompressie
Borstcompressie is een techniek die kan helpen om meer melk af te kolven, vooral als de baby niet direct aan de borst drinkt of als er onvoldoende melk wordt afgekolfd. Dit proces, dat ongeveer 25 tot 30 minuten duurt, omvat het masseren van de borsten en het toepassen van lichte druk tijdens het kolven.
De Toeschietreflex
De toeschietreflex wordt gestimuleerd door de hormonen prolactine en oxytocine. Prolactine zorgt voor de melkproductie, terwijl oxytocine de melkkanalen laat samentrekken, waardoor de melk naar de tepel wordt geperst. Het geluid van een huilende baby, het zien van een schattige babyfoto, of zelfs seksuele opwinding kan de toeschietreflex opwekken en leiden tot melkverlies.
Wanneer Neemt het Lekken Af?
Als geen borstvoeding wordt gegeven, neemt het lekken van de borsten meestal binnen een week af. Bij borstvoeding neemt het lekken vaak af zodra de melkproductie beter is afgestemd op de behoeften van de baby, meestal rond 6 weken na de geboorte. Het is echter normaal als borsten ook daarna af en toe nog lekken.
Borstvoeding - Toeschietreflex
tags: #geen #colostrum #tijdens #zwangerschap