Bart Moeyaert: Een Leven Lang Verhalen Vormgeven

Bart Moeyaert, geboren op 9 juni 1964 in Brugge, is de zevende van zeven jongens. Hij is genoemd naar het hoofdpersonage uit het legendarische boek ‘Bartje zoekt het geluk’ van Anne de Vries. Henriette Smessaert, zijn moeder, is de enige dochter van de tuinman en huisbewaarster van het kasteel Gruuthuse in Oostkamp. Moeyaert groeide op in Brugge, in een groot huis aan de rand van de stad.

Jonge Bart Moeyaert in zijn kinderkamer, omringd door tekeningen en knutselwerk

Hij was een kind dat veel tekende, graag knutselde en verzamelde, het liefst een hele dierentuin om zich heen bouwde en boomhutten timmerde. Daarnaast las hij heel veel, en alle soorten boeken door elkaar. Zijn jeugd werd gekenmerkt door creativiteit en een rijke fantasiewereld.

Debuut en Vroege Carrière

In 1983, nog tijdens zijn studies, debuteerde Moeyaert als negentienjarige met het autobiografische Duet met valse noten. Dit boek werd in 1984 bekroond als beste boek door de Kinder- en Jeugdjury, vertaald in het Duits, Catalaans en Japans, en bleek een bestseller die zich ook nog eens als longseller ontpopte, met de 21ste druk in 2024.

Van 1984 tot 1987 studeerde hij regentaat Nederlands, Duits en geschiedenis aan de lerarenopleiding Sint-Thomas in Brussel. Tijdens zijn studententijd had hij een belangrijk gesprek met Aidan Chambers, die hem deed nadenken over zijn werk en de overlap tussen jeugd- en volwassenenliteratuur. Chambers' inzichten zouden later zijn definitie van het verschil tussen 'schrijver' en 'auteur' beïnvloeden: een schrijver kent technieken, een auteur schrijft gevoelsgericht, vanuit zijn ingewanden.

Hoewel zijn diploma officieel leraar aangaf, begon Moeyaert in 1987 freelance te werken voor het tijdschrift Flair, waar hij kinderboeken recenseerde en artikelen vertaalde.

Ontwikkeling als Auteur en Verteller

In 1991 publiceerde hij zijn eerste boek dat in een andere taal vertaald werd: Kus me. Moeyaert maakte bewust de overstap van 'schrijver' naar 'auteur', geïnspireerd door Aidan Chambers' definitie. Zijn werk Blote handen werd vertaald in acht talen en veelvuldig bekroond.

In 1995 verscheen zijn eerste prentenboek, Afrika achter het hek. Voor de serie monologen Oog in oog schreef Bart Moeyaert Maria zorgt voor u. Tussen 1995 en 1997 schreef Moeyaert in opdracht van De Standaard Magazine een eerste artikel over design.

Cover van het boek

Zijn roman Het is de liefde die we niet begrijpen uit 1999, met zijn drie verontrustende, naar elkaar toegroeiende verhalen, toonde aan dat de scheiding tussen jeugd- en volwassenenliteratuur fictief is. Vanaf 2000 begon Bart zich steeds vaker op het podium te manifesteren, zowel als auteur, verteller als acteur.

Theater en Muziekprojecten

Op 7 oktober 2000 ging het theaterprogramma Broere in première in Theater Bellevue in Amsterdam. Dit stuk, over de oude Fedde en zijn broer Anton die zich hebben neergelegd bij het verstrijken van de tijd, verkent thema's als liefde en herinnering.

In de periode september 2000 tot 25 juni 2002 schreef hij in opdracht van De Standaard Magazine de verhalen over De gans en zijn broer, met Gerda Dendooven als illustratrice. Deze samenwerking leidde in 2014 tot een herschreven en geactualiseerde versie van de verhalen, met nieuwe illustraties van Dendooven.

In 2001 schreef Moeyaert in opdracht van theater Luxemburg het toneelstuk Rover, dronkeman, dat twee seizoenen liep. Componist Filip Bral nodigde Bart Moeyaert uit om Berona, een Slovaaks sprookje, naar zijn hand te zetten. Dit resulteerde in een boek met cd, waarop Bart Moeyaert de verteller is. De muziekvoorstelling liep drie seizoenen in Vlaanderen en reisde internationaal.

Poëzie en Verdieping

Op 25 augustus 2003, twintig jaar na zijn debuut, trad Moeyaert voor het eerst naar voren als dichter met de bundel Verzamel de liefde. Hoewel aanvankelijk gericht op jongeren, werd de bundel al snel ook door volwassenen opgepikt. Moeyaert had naar eigen zeggen het debuut als dichter lang uitgesteld omdat hij er niet klaar voor was, ondanks het feit dat hij al twintig jaar gedichten verzamelde.

Het Nederlands Blazers Ensemble (NBE) en Bart Moeyaert werkten, verspreid over tien jaar, aan een trilogie over het leven zelf: De schepping en Het paradijs. Deze teksten werden uitgegeven met illustraties van Wolf Erlbruch en een cd met voordrachten door Moeyaert en vertolkingen door het NBE.

Stadsdichter en Literaire Erkenning

Op 26 januari 2006 werd Bart Moeyaert aangesteld als stadsdichter van Antwerpen. De stadsgedichten, die vaak een link hadden met de actualiteit en het leven in Antwerpen, werden later opgenomen in zijn tweede bundel Gedichten voor gelukkige mensen. In zijn andere gedichten staat meestal de liefde centraal.

In 2009 schreef hij met Graz voor het eerst een novelle die specifiek voor volwassenen bedoeld was. In 2011 bewerkte hij voor de tweede maal materiaal van Igor Stravinsky met Iemands lief, een bewerking van L’Histoire du Soldat, op verzoek van violiste Janine Jansen.

In 2013 vierde hij 30 jaar schrijver als ‘Artist in Residence’ in de Antwerpse bibliotheek Permeke. Op 2 oktober 2018 verscheen Tegenwoordig heet iedereen Sorry bij uitgeverij Querido. Op 2 april 2019 werd bekendgemaakt dat Moeyaert laureaat is van de Astrid Lindgren Memorial Award 2019, een prestigieuze prijs voor zijn volledige oeuvre.

Astrid Lindgren Memorial Award trofee

Bibliografie en Vertalingen

Het werk van Bart Moeyaert is in meer dan 120 talen vertaald. Enkele belangrijke publicaties en hun vertalingen zijn:

  • Duet met valse noten (1983): Vertalingen in het Duits, Catalaans en Japans.
  • Kus me (1991): Vertaald in het Duits (1993) en Frans (2009).
  • Afrika achter het hek (1995)
  • Blote handen (1996): Vertaald in het Engels (1997) en Duits (2011).
  • Mansoor (1997): Vertaald naar het Frans (2006).
  • Het is de liefde die we niet begrijpen (1999): Vertaald naar het Engels (2001) en Frans (2005).
  • Broere (2002): Vertaald in het Engels (2005), Frans (2008) en Afrikaans (2011).
  • Verzamel de liefde (2003)
  • De Schepping (2006): Vertaald naar het Frans (2003), Duits (2003) en Spaans (2006).
  • Tegenwoordig heet iedereen Sorry (2018)

De bibliografie van Bart Moeyaert is uitgebreid en omvat talloze boeken, prentenboeken, theaterstukken en gedichten.

tags: #geboorte #datum #illustraor #nanja #toebak