Estradiol en IVF: Gids voor Cryoterugplaatsing

Wanneer er embryo’s zijn ingevroren, ontvangt u aanvullende informatie over de mogelijke vervolgstappen in uw fertiliteitsbehandeling. De arts zal tijdens het evaluatiegesprek na de voorgaande IVF- of ICSI-behandeling met u bespreken op welke wijze de embryo’s teruggeplaatst kunnen worden. U heeft de mogelijkheid om zelf te bepalen in welke cyclus een cryoterugplaatsing plaatsvindt, dit kan na een rustperiode van één of meerdere maanden.

In sommige gevallen adviseert de arts om even te wachten met het terugplaatsen van de ingevroren embryo’s. Dit advies is afhankelijk van het verloop van uw IVF- of ICSI-behandeling en de mate waarin uw lichaam heeft gereageerd op de hormonen en medicatie. Het invriezen van embryo’s vindt doorgaans plaats op de 4e of 5e dag na de eicelaspiratie (punctie). De arts of echoscopiste van de IVF-afdeling zal met u bespreken wanneer uw embryo tijdens de cryocyclus wordt teruggeplaatst.

Voorbereiding van het Baarmoederslijmvlies voor Innesteling

Voor een succesvolle innesteling van uw ingevroren embryo’s is het essentieel dat het baarmoederslijmvlies zich in de juiste conditie bevindt. Bij een terugplaatsing in uw eigen cyclus is het van belang dat wij weten wanneer uw eisprong plaatsvindt. Dit kunt u zelf monitoren met behulp van ovulatietesten.

Ovulatietesten detecteren de aanwezigheid van het luteïniserend hormoon (LH) in de urine. Dit hormoon speelt een cruciale rol bij het opwekken van de eisprong, die doorgaans 2 dagen na een positieve ovulatietest plaatsvindt. Wij adviseren het gebruik van de Clearblue® ovulatietest (Clearblue DIGITAL ovulatietest), die zowel in de ochtend als in de avond kan worden gebruikt. Het is aan te raden om 2 tot 4 uur voor het afnemen van de test niet te plassen. Zodra de test positief is (aangegeven door een smiley), kunt u stoppen met testen. Het gebruik van ‘streepjes-testen’ wordt afgeraden, aangezien de betrouwbaarheid hiervan bij cryoterugplaatsingen nog onvoldoende is onderzocht.

Let op: Er bestaan ook Clearblue® ovulatietesten die een indicator voor twee hormonen hebben (Ovulatietest ‘geavanceerd digitaal’ of ‘advanced Digital’, herkenbaar aan de paarse dop). Als uw cyclus langer is dan 28 dagen, start u met testen op cyclusdag 12. De cyclusduur wordt berekend vanaf de eerste dag van de menstruatie (cyclusdag 1) tot de dag vóór het begin van de volgende menstruatie.

Het is belangrijk dat de test in het begin negatief is. Zodra de test positief wordt (‘smiley’), stopt u met testen. U dient de datum van de eerste menstruatiedag en de positieve ovulatietest door te geven via een bericht in ‘mijn dossier’ of telefonisch aan de secretaresse.

Gestimeerde Cyclus met Medicatie

In een gestimuleerde cyclus gebruikt u medicijnen om de groei van een follikel te bevorderen. Hiervoor wordt doorgaans letrozol voorgeschreven. U start met letrozol op de 3e dag van uw cyclus en gebruikt dit gedurende 5 dagen. In de vroege dagen van uw cyclus wordt een afspraak gemaakt voor een echoscopie rond cyclusdag 10. Indien het follikel voldoende groot is, wordt de ovulatie opgewekt met een Ovitrelle® injectie.

Uw arts zal u tabletten Progynova (Estradiol 2 mg) en capsules Utrogestan (Progesteron 200 mg) voorschrijven. Vanaf de eerste dag van uw menstruatie start u met Progynova 2 mg, tweemaal daags. Bij dit schema vindt er geen follikelgroei plaats, maar wordt het baarmoederslijmvlies gestimuleerd tot verdikking. U dient het IVF-centrum te bellen op de eerstvolgende werkdag na aanvang van de menstruatie om een echo in te plannen. Deze echo wordt gepland op cyclusdag 11, 12 of 13.

Wanneer het baarmoederslijmvlies de gewenste dikte heeft bereikt, zal de echoscopiste of arts u informeren over het startmoment van de Utrogestan (200 mg). De Utrogestan wordt driemaal daags één capsule vaginaal toegediend. De echoscopiste/arts zal u ook informeren over de geplande datum van de terugplaatsing. Het exacte tijdstip van de terugplaatsing kunt u daarna terugvinden op MijnETZ.

Indien de eerste echo uitwijst dat het baarmoederslijmvlies nog te dun is, wordt de dosering Progynova verhoogd en krijgt het baarmoederslijmvlies extra tijd om te groeien.

Procedure van Embryoterugplaatsing

De terugplaatsing van het embryo vindt plaats onder begeleiding van een echo via de buik. Voor een optimaal beeld is een halfvolle tot volle blaas noodzakelijk, wat de procedure over het algemeen vergemakkelijkt. Het maken van de echo is echter niet vereist voor de succesvolle uitkomst van de behandeling.

Er wordt een speculum (eendenbek) ingebracht om de baarmoedermond schoon te maken. Vervolgens wordt een dun slangetje (de buitenkatheter) via de baarmoederhals tot in de baarmoederholte gebracht. Het embryo wordt door de analist in een nog dunnere slangetje (binnenkatheter) geplaatst en naar de behandelkamer gebracht. Daarna wordt de binnenkatheter via de buitenkatheter in de baarmoederholte ingebracht. Na afloop controleert de analist onder de microscoop of er geen restanten in de katheter achtergebleven zijn. Mocht het embryo nog in de binnenkatheter zitten, dan wordt de procedure herhaald. Als de katheter ‘leeg’ is, wordt het speculum verwijderd.

Op de dag van de terugplaatsing wordt u door het IVF-laboratorium in Tilburg alleen gebeld indien de terugplaatsing onverhoopt niet doorgaat. Voor het tijdstip van de terugplaatsing kunt u de informatie raadplegen op MijnETZ.

Contact en Vragen

Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen? U kunt van maandag tot en met vrijdag tussen 08.00 en 12.00 uur contact opnemen met de secretaresse van de IVF-afdeling. U kunt ook een bericht sturen via MijnCatharina.

Als u voor 12 uur heeft gebeld of een bericht heeft gestuurd, ontvangt u mogelijk een reactie. Voor follikelmetingen, door middel van echoscopie, dient u de eerste dag van uw laatste menstruatie én de positieve ovulatietest door te geven. Dit kan telefonisch of via een e-consult. Het IVF-laboratorium in Tilburg neemt alleen contact op als de terugplaatsing NIET doorgaat.

In het geval dat een follikel al voldoende groot is, wordt de ovulatie opgewekt met een Ovitrelle injectie; anders volgt een nieuwe echo-afspraak. Wederom geldt dat het laboratorium in Tilburg u alleen belt als de terugplaatsing NIET doorgaat.

U kunt parkeren op de reguliere parkeerplaats van het Elisabeth Tweesteden Ziekenhuis.

Algemene Informatie over IVF

IVF, of in-vitrofertilisatie, is doorgaans de eerste stap voor koppels met vruchtbaarheidsproblemen. Succesfactoren zoals de leeftijd van de vrouw en man, en de kwaliteit van de eicellen, spelen hierbij een cruciale rol. Naarmate de leeftijd stijgt, neemt zowel de hoeveelheid als de kwaliteit van de eicellen af, wat kan leiden tot mislukte IVF-pogingen. Bij Vida Fertility wordt een grondige evaluatie uitgevoerd om de oorzaak van uitblijvende zwangerschap te achterhalen.

Dr. Spies, medisch directeur van Vida Fertility, benadrukt dat haar rol op dit cruciale punt niet alleen medisch, maar ook emotioneel is. Elke vrouw heeft haar eigen unieke weg naar het moederschap, en het is de taak van het team om haar hierin te begeleiden.

Wanneer Kiezen voor Eiceldonatie?

De ovariële reserve is een sleutelindicator bij het kiezen van een vruchtbaarheidsbehandeling. Deze wordt beoordeeld aan de hand van verschillende testen:

• Anti-Mülleriaans Hormoon (AMH): Een bloedtest die een indicatie geeft van het aantal resterende eicellen. Lage AMH-waarden kunnen wijzen op een verminderde ovariële reserve.
• Antrale Follikel Telling (AFC): Een vaginale echografie telt het aantal antrale follikels in de eierstokken aan het begin van de menstruatiecyclus, wat een directe inschatting geeft van de ovariële reserve.
• FSH en Estradiol testen: Bloedtesten op dag 3 van de cyclus beoordelen de eierstokfunctie. Hoge FSH-waarden en afwijkende estradiol-niveaus duiden vaak op een lage ovariële reserve.

Deze gegevens helpen bij de beslissing of IVF nog mogelijk is, of dat eiceldonatie een betere optie is. Al deze onderzoeken zijn essentieel om de meest effectieve behandelingsstrategie te bepalen, vooral bij vrouwen met een lage eicelvoorraad of slechte eicelkwaliteit.

Eiceldonatie wordt overwogen wanneer:

• De eicelvoorraad onvoldoende is voor een realistische kans op zwangerschap.
• De kwaliteit van de eicellen te laag is om een gezonde embryo-ontwikkeling te garanderen.

Deze vruchtbaarheidsbehandeling vergroot aanzienlijk de kans op succes en maakt het mogelijk om toch een zwangerschap te ervaren. Echter, deze keuze kan gepaard gaan met emotionele uitdagingen, zoals het verlies van de genetische band met het kind (het genetische rouwproces). Vida Fertility biedt psychologische begeleiding om vrouwen en koppels te ondersteunen bij deze belangrijke beslissing.

Estradiol: Rol en Functie

Estradiol, vaak beschouwd als een ‘vrouwelijk’ hormoon, is ook bij mannen aanwezig. Het heeft niet alleen invloed op het voortplantingssysteem, maar beïnvloedt ook onder meer de botstructuur. Bij vruchtbare vrouwen is oestradiol het meest voorkomende oestrogeen, naast oestron (vooral na de menopauze) en oestriol (vooral tijdens zwangerschap). Oestradiolconcentraties zijn laag bij mannen en vóór de puberteit. Tijdens de puberteit stijgt de oestrogeensynthese en vinden er cyclische veranderingen plaats tot aan de menopauze.

Hoge oestrogeenconcentraties, in combinatie met progesteron, remmen de gonadotrofinen secretie vanuit de hypofyse door middel van een negatief terugkoppelingsmechanisme. Oestradiol is gebonden aan sekshormoonbindend globuline (SHBG). Een verlaagde SHBG-waarde kan invloed hebben op de oestradioluitslag.

Tekorten aan oestradiol worden onderverdeeld in primaire (defect in het ovarium) en secundaire ovariële insufficiëntie (hypothalamus-hypofysedefect of geïsoleerde LH- of FSH-deficiëntie). Vroeger werd oestradiol bij postmenopauzale vrouwen gebruikt om osteoporose of botbreuken te voorkomen.

De IVF/ICSI-Behandeling in Stappen

De IVF/ICSI-behandeling omvat doorgaans de volgende stappen:

1. Hormonale stimulatie van de eierstokken: Gedurende ongeveer 14 dagen krijgt u via onderhuidse injecties stimulerende hormonen toegediend. Zodra er voldoende rijpe follikels zijn, wordt de eicelaspiratie gepland. Er bestaan twee behandelschema’s, waarbij de arts bepaalt welk schema het meest geschikt is.
2. Eicelaspiratie en spermaverwerking: Kort voor de (spontane) eisprong prikt de arts de follikels aan en zuigt de eicel op. Dezelfde dag maakt de man een spermastaal aan, dat vervolgens voorbereiding voor de bevruchting.
3. Bevruchting en ontwikkeling embryo: De eicellen en zaadcellen worden samengebracht in een schaaltje met speciale vloeistoffen en in een incubator geplaatst. Na 12 tot 20 uur is zichtbaar of de eicel normaal bevrucht is. Tussen de 2e en 5e dag na de bevruchting wordt het embryo teruggeplaatst in de baarmoeder.
4. Embryoterugplaatsing: Het geselecteerde embryo wordt opgezogen en via een katheter tot in de baarmoeder gebracht. Dit proces verloopt via de vagina, is pijnloos en duurt ongeveer 5 tot 10 minuten.
5. Nabehandeling: Na de procedure mag u uw gebruikelijke activiteiten hervatten. Na meerdere mislukte IVF-pogingen kan eiceldonatie een optie zijn om de kans op een zwangerschap te vergroten.

Medicatie en Mogelijke Bijwerkingen

Tijdens de IVF/ICSI-behandeling wordt gebruik gemaakt van verschillende hormoonpreparaten. Voor de stimulatie van de eierstokken wordt follikel stimulerend hormoon gebruikt, zoals Gonal-F, Rekovelle, Ovaleap, Menopur en Meriofert. Gonal-F, Ovaleap en Rekovelle worden geleverd in een vooraf gevulde injectiepen, terwijl Menopur en Meriofert in ampullen worden geleverd die thuis opgelost moeten worden.

Om een vroegtijdige eisprong te voorkomen, worden middelen als Decapeptyl, Fyremadel en Orgalutran gebruikt, die als losse injecties geleverd worden. Cetrotide wordt in ampullen geleverd en moet voor gebruik worden opgelost.

Voor de laatste uitrijping van de eicellen en het plannen van de follikelpunctie worden middelen met zwangerschapshormoon (hCG) gebruikt, zoals Gonasi of Ovitrelle. Ovitrelle is kunstmatig bereid en wordt in een injectiepen geleverd, terwijl Gonasi zelf moet worden opgelost met een vooraf gevulde spuit met oplosmiddel.

Na de punctie wordt gedurende 18 dagen Progesteron gebruikt (Utrogestan, Duphaston of Cyclogest). Deze medicatie ondersteunt het baarmoederslijmvlies voor innesteling en helpt menstruatie tegen te gaan.

Mogelijke bijwerkingen van de medicatie kunnen onder meer zijn:

• Zeer vaak (> 10%): Gevoelige borsten.
• Vaak (1-10%): Misselijkheid, opgezette buik, buikpijn, vermoeidheid, gewichtstoename, rugpijn, duizeligheid, hoofdpijn, pijnlijke borsten, bekkenpijn, baarmoederspasme, vaginale afscheiding, vaginale bloeding, acne, alopecia.
• Soms (0,1-1%): Anemie, draaiduizeligheid, hirsutisme, visusstoornis, gevoelige buik, obstipatie, diarree, dyspepsie, hyperfagie, droge mond, braken, dysgeusie, flatulentie, acute pancreatitis, rillingen, overgevoeligheid, gastro-enteritis, steenpuist, vaginale infectie, vulvovaginale candidiase, acute middenoorontsteking, gewichtsverlies, verlengde protrombinetijd, toename S-proteïne, abnormale leverfunctietest, afwijkende bloeddruk, toename bloedfibrinogeen, stijging AF in bloed, stijging ASAT en ALAT, verlengde geactiveerde partiële tromboplastinetijd, vochtretentie, hyperlipidemie, hyperurikemie, skeletspierpijn, pijn in extremiteiten, gewrichtspijn, spierspasmen, borstkanker, cyste in de adnexa uteri, aandachtsstoornis, geheugenstoornis, migraine met aura, paresthesie, parosmie, slaperigheid, slaapstoornis, slapeloosheid, abnormale dromen, agitatie, angst, depressie, prikkelbaarheid, stemmingswisselingen, toename libido, borstaandoeningen, uteriene of cervicale aandoeningen, hypertrofie van het endometrium, opvliegers, onregelmatige bloeding, postmenopauzale bloeding, vulvovaginale jeuk, droge huid, jeuk, huiduitslag, teleangiëctasie.

tags: #estradiol #ivf #definitief